Monday, 31 January 2022

Ελληνικά κρασιά: Τόσος πλούτος που δεν αξιοποιείται όπως του αξίζει…

 Πηγή: Cibum.gr

Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Αφορμή για το σημερινό μου σχόλιο ήταν ένα άρθρο για τον κ. Ιωάννη Σταμούλη, οινοπαραγωγού στην Σάμο, ο οποίος πρόσφατα δημιούργησε ένα νέο κρασί ονόματι «Αρχέγονα Εδάφη». Από ότι διαβάζουμε στο cibum.gr  “η επιλογή των σταφυλιών έγινε αποκλειστικά από τον αμπελώνα ιδιοκτησίας του, με χειρωνακτικό τρύγο κατά τις πρώτες πρωινές ώρες. Ο αμπελώνας του έχει βόρεια έκθεση, βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο, με εδάφη όξινα, μέσης σύστασης, φτωχά, βαθιά, χαλικώδη και σχιστολιθικά”.

Ο κ. Σοφούλης, με αφορμή την κυκλοφορία του κρασιού αυτού, δήλωσε ότι προέρχεται από αμπελώνα «δασά φυτεμένο» σε υψόμετρο 1000 μέτρων από «αναργιώρογο και αρωματικό μοσχάτο», από τα πιο παλιά κλήματα του νησιού.

Διαβάζοντας αυτή την είδηση, σκέφτηκα τον αμπελουργικό πλούτο που έχει η Ελλάδα και λόγω αυτού του πλούτου έχει τρομερά αξιόλογο οινολογικό δυναμικό.

Ονόματα οίνων με εξαιρετικά οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και συνεπώς υψηλό εξαγωγικό δυναμικό…

Μαλαγουζιά, Ασύρτικο, Λημνιό, Ξυνόμαυρο, Αγιοργήτικo, Άσπρο ποταμίσι, Μαυροφίλερο, Βιδιανό και τόσα άλλα.

Και ποιο είναι το οξύμωρο; Εδώ στη Δυτική Ιρλανδία, μπορώ να βρω δυο μόνο Ελληνικά κρασιά, Αγιοργήρτικο και Μοσχοφίλερο… Ενώ τα ξένα κρασιά είναι βασικά 4-5 ποικιλίες (Cabernet Sauvignon, Cabernet Blanc, Syraz, Merlot)…Μονοτονία θα έλεγα…

Γιατί να μένουν αναξιοποίητα τόσα δυνατά κρασιά που παράγει η Ελλάδα;

Αυτό που χρειάζεται είναι η δημιουργία συνεργειών για να μπορέσει το Ελληνικό κρασί να ταξιδέψει στα πέρατα του κόσμου! Το αξίζουν οι Οινοπαραγωγοί, το αξίζει και το κρασί που φτιάχνουν με τόσο μεράκι!

Sunday, 30 January 2022

Leadership: ownership and charisma

 




Showing up for leadership... Ta Dah!: Bruce Avolio at TEDxUmea



=============================================================


Let's face it: charisma matters | John Antonakis | TEDxLausanne

Friday, 28 January 2022

Επιστήμη τροφίμων: Η ανακύκλωση της άχρηστης γνώσης

 Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Προχθές, έγραψα για τα προγράμματα σπουδών στα ΑΕΙ. Σήμερα, ας δούμε το θέμα της έρευνας και ανάπτυξης. Όλα τα ΑΕΙ έχουν μέλη ΔΕΠ, η λέξη ΔΕΠ είναι η συντομογραφία των λέξεων: Διδακτικό και Ερευνητικό Προσωπικό. Δηλαδή όλοι οι Λέκτορες και οι Καθηγητές στα ΑΕΙ κάνουν δύο λειτουργίες: διδασκαλία και έρευνα.

Και εδώ αρχίζουν τα οξύμωρα…

Όταν προσλαμβάνεται ένα νέο μέλος ΔΕΠ από ένα ΑΕΙ, το νέο μέλος ΔΕΠ ξεκινά να κάνει μαθήματα, που συνήθως τα έχουν σχεδιάσει άλλα μέλη ΔΕΠ αλλά σιγά σιγά μπορεί να τροποποιεί τα μαθήματα αυτά σύμφωνα με τις επιθυμίες του και τις εμπειρίες του. Αυτό που κάνουν τα πιο πολλά μέλη ΔΕΠ είναι τούτο: αρχίζουν και διδάσκουν σιγά σιγά αυτά που ΗΔΗ ξέρουν για να μην έχουν πολύ κόπο και να αφιερώνουν όσο πιο λιγοστό χρόνο γίνεται.

Και ας αναρωτηθούμε: αυτά που ξέρει κάθε μέλος ΔΕΠ, πού τα έμαθε; Σε ένα άλλο ΑΕΙ από ένα άλλο μέλος ΔΕΠ κ.ο.κ. Κάπως έτσι ανακυκλώνεται άχρηστη γνώση και δεν υπάρχει κανένα μπόλιασμα με νέες ιδέες και γνώσεις.

Τι θα πρέπει να γίνεται;

Αυτό που θα ήταν επιθυμητό είναι τούτο: κάθε μέλος ΔΕΠ να υποστηρίζεται με μερικές χιλιάδες ευρώ ώστε να ταξιδέψει σε ερευνητικά εργαστήρια και σε βιομηχανίες και να δει από πρώτο χέρι τι χρειάζεται η αγορά. Παράλληλα, η αγορά θα πρέπει να βρει μηχανισμούς αλληλεπίδρασης με τα ΑΕΙ ώστε να μπορούν να συγχρονίζουν τις ανάγκες και τα θέλω τους. Για να γίνει αυτό όμως, χρειάζονται χρήματα, αρκετά χρήματα.

Εδώ, στην Ιρλανδία, υπάρχει το ερευνητικό ίδρυμα ονόματι Enterprise Ireland που χρηματοδοτεί ερευνητικά προγράμματα σε ΑΕΙ μόνο αν είναι σε συνεργασία με ιρλανδικές βιομηχανίες. Έτσι, υπάρχει ένα δυνατό κίνητρο και τα ΑΕΙ να κάνουν εφαρμοσμένη έρευνα και οι βιομηχανίες να ανοίγονται προς τα ΑΕΙ. Περιττό να προσθέσω πως κάτι τέτοιο λείπει παντελώς από την Ελλάδα…αν και είναι απόλυτα αναγκαίο…

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία και “παίζει” πάντα Αριστερό Εξτρέμ.

Thursday, 27 January 2022

Αριστερό Εξτρέμ : Διαχείριση Κρίσεων στη βιομηχανία τροφίμων: Το σενάριο της φρίκης και το σενάριο της σιγουριάς



Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Η χιονοθύελλα «Ελπίδα» που σάρωσε την Ελλάδα την περασμένη Δευτέρα και Τρίτη και έδειξε για άλλη μια φορά ότι από λόγια πάμε καλά αλλά όταν φτάνει η κρίσιμη στιγμή να διαχειριστούμε μια κρίση τα κάνουμε μαντάρα, μου έφερε στο μυαλό ένα βιβλίο που έχω γράψει με εκλεκτούς συνεργάτες το 2010 με τον τίτλο «Η Πράσινη Κρίση» και υπότιτλο «Πρόληψη και διαχείριση κρίσεων στη διατροφή και στο περιβάλλον» (εκδόσεις Σταμούλη).

Στο βιβλίο αυτό γράφω για την διαχείριση κρίσεων στη βιομηχανία τροφίμων (κεφάλαια 1-6, 9 και 10) και παρουσιάζω δύο σενάρια: το σενάριο της φρίκης και το σενάριο της σιγουριάς.

Το υποθετικό σενάριο ξεκινά ένα βράδυ Παρασκευής (πάντα οι κρίσεις ξεκινάνε βράδυ Πρασκευής – νόμος του Murphy). Οι πιο πολλοί εργαζόμενοι έχουν σχολάσει εκτός από το προσωπικό του τηλεφωνικού κέντρου και ορισμένα στελέχη. Το τηλεφωνικό κέντρο είναι απασχολημένο με το πρόβλημα το οποίο έφτασε και στα media. Το πρόβλημα δεν είναι πλέον απλό. Είναι μια Κρίση!

Σενάριο φρίκης

Σε αυτό το σενάριο, η εταιρεία μας δεν έχει πλάνο διαχείρισης κρίσεων. Οι διευθυντές συσκέπτονται στην αίθουσα συνεδρίων του ΔΣ. Νιώθουν απελπισμένοι μην ξέροντας τι να κάνουν. Προσπαθούν να καταλάβουν τι γίνεται. Τα γεγονότα τρέχουν με καταιγιστικό ρυθμό. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και ίσως τους χαλάσει όλο το Σαββατοκύριακο. Το ΔΣ αγωνιά για την εξελισσόμενη κρίση και ψάχνει απελπισμένα να βρει τρόπους αντιμετώπισής της. Από το πρωί της μέρας όπου έξι καταναλωτές παραπονέθηκαν ότι βρήκαν γυαλί σε ένα από τα προϊόντα της εταιρείας, το ΔΣ ψάχνει τρόπο να αντιμετωπίσει την κρίση αλλά στην ουσία…ψάχνεται! Το χειρότερο συνέβη με άλλους δυο καταναλωτές που πήραν τηλέφωνο τα … «κανάλια» και έτσι τώρα μια κάμερα και ένας δημοσιογράφος είναι έξω από το εργοστάσιο και θέλουν να πάρουν συνέντευξη από ένα μέλος του ΔΣ…

Σενάριο σιγουριάς

Από την πρώτη στιγμή που φάνηκε ότι το πρόβλημα μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, το ΔΣ της εταιρείας αποφάσισε να εφαρμόσει τα πλάνα «ανάκλησης προϊόντος» και «διαχείριση κρίσεων». Ήταν σε όλους γνωστό τι πρέπει να κάνουν, με ποια σειρά και με ποιες προτεραιότητες. Άλλωστε, εφαρμόζουν αυτά τα πλάνα σε ασκήσεις εικονικής ανάκλησης, τουλάχιστον δυο φορές κάθε χρόνο!

Προετοιμάζομαι = προνοώ

Αυτά τα δυο σενάρια μπορεί να φαίνονται υπερβολικά αλλά δεν είναι! Το καθένα απεικονίζει μια ρεαλιστική εικόνα του πώς αντιμετωπίζεται μια κρίση από μια απροετοίμαστη και από μια πλήρως προετοιμασμένη εταιρία, αντίστοιχα.

Στο βιβλίο μας δείχνουμε και περιγράφουμε ποιες ενέργειες πρέπει να έχει κάνει κάθε εταιρία ώστε να είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει μια κρίση όταν και αν χρειαστεί.

Η Πράσινη Κρίση – ΖΑΜΠΕΤΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΝΑΝΤΣΟΥ ΘΕΟΔΟΤΑ, ΓΚΟΓΚΟΥ ΑΝΤΩΝΙΑ, ΦΑΤΟΥΡΟΥ ΧΡΙΣΤΙΝΑ, ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ ΛΙΝΟΣ (stamoulis.gr)

Wednesday, 26 January 2022

Αριστερό Εξτρέμ - λίγα λόγια για την στήλη

 Ο φίλος και συνεργάτης Νίκος Γδοντέλης, γράφει στο linkedin:

Καλωσορίζουμε τον Ioannis Zabetakis στο cibum.gr και την μόνιμη στήλη του Αριστερό Εξτρέμ. Ο Γιάννης Ζαμπετάκης είναι σήμερα Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία. Το Αριστερό Εξτρέμ ⚽ είναι μια στήλη με σχολιασμό της επικαιρότητας και των εξελίξεων στον χώρο των τροφίμων. Ένα σχόλιο γρήγορο, σύντομο, άλλοτε με χιούμορ, άλλοτε καυστικό, άλλοτε με όραμα, άλλοτε αιρετικό, αλλά πάντα ανεξάρτητο, αδέσμευτο, και κυρίως καθημερινό. Ένα σχόλιο που θα δίνει μια στροφή στο μυαλό του αναγνώστη για περισσότερη, αλλά και αντισυμβατική σκέψη. Κάτι χρηστικό σαν την μανιβέλα στον κινητήρα εν πράγμα. Μια Σωκρατική Μύγα για τους Food Experts. Κάτι που θα γίνει συνήθεια στον αναγνώστη του cibum.gr. Κάτι σαν την Μαύρη Τρύπα του Θέμου στην Ελευθεροτυπία ή τον Αποδυτηριάκια στον Φίλαθλο για μας τους παλιούς. Iδανικός ο Γιάννης λόγω πένας, ακαδημαϊκής ιδιότητας και διεισδυτικής ματιάς. Καλές πλαγιοκοπήσεις στο αριστερό μας εξτρέμ και ... φέρε μας το 🏆!

#food #foodblogger #foodbusiness #foodscienceandtechnology #foodscientist #foodscience #leftwinger #cibum

Το σημερινό κείμενο ασχολείται με τις σπουδές Επιστήμονα Τροφίμων


Monday, 24 January 2022

Αριστερό Εξτρέμ

Το "Αριστερό Εξτρέμ" είναι μια νέα στήλη στο cibum.gr και θα παίζει μπάλα καθημερινά σχολιάζοντας θέματα τροφίμων, επιστημονικά, εμπορικά ή ότι άλλο προκύψει...

Η πρώτη σέντρα έγινε σήμερα:

"Ο ελαιοχρωματιστής, το κρασί και το Γαλλικό παράδοξο..."

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία και “παίζει” πάντα Αριστερό Εξτρέμ.

Ο ελαιοχρωματιστής, το κρασί και το Γαλλικό Παράδοξο…Ο ελαιοχρωματιστής, το κρασί και το Γαλλικό Παράδοξο…


on fish oil sustainability

 

The market in this prized commodity is worth billions – but are the supposed benefits worth the cost to global ecosystems?


= = = = = = =

Cutting the food chain? The controversial plan to turn zooplankton into fish oil

A budding industry that aims to catch zooplankton for health supplements and fish food has scientists fearing that its effects on marine ecosystems could be devastating


[from The Guardian]

Monday, 17 January 2022

ENGAGED RESEARCH: Sustainable solutions to marine biomass innovations


University and community researchers tackle coastal community sustainability through Two-Eyed Seeing guiding principle

Memorial University and a consortium of university-affiliated and community-affiliated researchers from local Mi'kmaw communities across Newfoundland have been awarded nearly $15 million through the federal New Frontiers in Research Fund (NFRF) to investigate how repurposed marine biomass can develop new products and create a more sustainable future for Newfoundland and Labrador's coastal communities.

The large-scale, interdisciplinary project, supported through NFRF's Transformation stream, is titled "Repurposing marine by-products or raw materials for the development and production of functional foods and bioactives to improve human health and coastal community sustainability." Dr. Raymond Thomas, the nominated principal investigator, is a professor of environmental chemistry at Memorial's Grenfell Campus in Corner Brook, NL. The co-principal investigator, Dr. Kelly Anne Hawboldt, is a professor in the Department of Process Engineering, Faculty of Engineering and Applied Science, at the St. John's campus. There are many other researchers involved in this project from Memorial University and universities around the world. 

Together, they've brought together a team of global collaborators, ranging from local Mi'kmaw communities and businesses from Newfoundland, colleagues from Dalhousie University, Mount St. Vincent University, University of Waterloo, and Cape Breton University as well as international partners from Ireland, Japan, Italy, and Australia. This team will investigate marine biomass and marine functional foods with a view to repurposing by-products and raw materials for the development and production of functional foods, bioactives, and biomaterials with the ultimate goal of improving human health and coastal community sustainability.

"This is an example of the exemplary research being conducted at Memorial University," said Dr. Vianne Timmons, vice-chancellor and president. "As is stated in Transforming Our Horizons, our new strategic plan, we have a special obligation to the people of our province. This major funding success is focused exactly on that – research  that, while global in application, aims to better the lives of the people of Newfoundland and Labrador." 

The funding announcement is a historic one for Grenfell Campus.

= = =

Our team (Drs Alexandros Tsoupras and Ioannis Zabetakis) is one of the international collaborators in this project.


75 brilliant Irish women entrepreneurs going for growth in 2022

 

We look at 75 brilliant Irish business women leading extraordinary companies or helping to guide and inspire others in 2022.

2022 looks set to be a pivotal year for Irish women entrepreneurs. Ireland is not short of ambitious women leaders growing businesses and inspiring others to succeed.

In March 2021 the goal of seeing Irish women-led start-ups surpass the €100m venture investment level was achieved for the first time as 50 Irish tech start-up and scale-up companies with a female founder or co-founder raised a total of €105m through venture capital, grants, equity finance and angel investment in the past year.

We selected inspiring women business founders and leaders from a range of sources, from interviews over the past few years to women partaking in schemes such as Going for Growth, Back for Business and Acorns, to name a few.

Olive oil by-products in aquafeeds: Opportunities and challenges


the full paper is here 

Abstract

The increment in world population has led to the increasing demands for fish supply as principal source of animal protein that represents about 17% of animal protein consumption globally. The world aquaculture industry has expanding remarkably but limited source of fishmeal and fish oil which known as important ingredients in fish feed has led to seeking of alternative sources for their replacement in aquafeed formulation. Many potential and cheaper ingredients derived from vegetable oils or agricultural by-products have been investigated to replace fish meal and fish oil which shown promising results in fish productivity and fish health status including olive oil by-products. Varies depending on its type, olive oil composes of antioxidants, healthy type of fats such as MUFA and PUFA, and high in vitamins that provide human health benefits for heart and liver, help in many diseases and reducing the risk of cancer. In agriculture industry, olive and olive oil production processes have resulted to by-products such as olive mill wastewater (OMW), olive leaf and olive pomace. The inclusion of these by-products in animal feeds is the solution for agricultural waste management. The first report of utilization of olive oil by-products in fish feed was documented in 2004 and since then, many researches has been conducted to investigate fish health benefits that showed improvement in fish carcass composition and fish immunity depending on type of by-products used and fish species. Additionally, antioxidant contents in olive oil extract were reported could provide antimicrobial, antifungal and antioxygenic characteristics which potentially improve the fish health. This review discussed the opportunities and challenges in application of olive oil by-products in aquafeed which provides significant prospects in fish growth performance that could boost aquaculture industry development.

critical essay (4th Year BSc Food Science and Health)


This Spring semester in FT4428 "Advanced Food Chemistry", the students will work on an essay with this topic: "Nutriscore: is it useful? Does its algorithm need to be updated?"

 





Sunday, 16 January 2022

HSE food errors

 

Letter to the Editor, The Sunday Times - Ireland, Sunday 16.1.2022.

The full paper, co-written with my colleague Dr Audrey Tierney is here

Thursday, 13 January 2022

Πανεπιστήμιο Λίμερικ: το ακαδημαϊκό διαμάντι της Ιρλανδίας που κατακτά την διεθνή καταξίωση


Πηγή: Cibum.gr

Το Λίμερικ είναι μια πόλη 150.000 κατοίκων στη δυτική ακτή της Ιρλανδίας. Το Πανεπιστήμιο του Λίμερικ (University of Limerick ή UL) ιδρύθηκε το 1972 και σήμερα έχει πάνω από 15.000 φοιτητές και περίπου 1700 άτομα διδακτικό και διοικητικό προσωπικό.

Το Τμήμα των Βιολογικών Επιστημών (Department of Biological Sciences) ανήκει στη Σχολή των Φυσικών Επιστημών (School of Natural Sciences) μαζί με τα Τμήματα Φυσικής και Χημικών Επιστημών.

Το Τμήμα μας παρέχει 3 προπτυχιακά προγράμματα (Bachelor of Science):

  • BSc in Equine Science
  • BSc in Bioscience και
  • BSc in Food Science and Health.

Παράλληλα, το Τμήμα των Βιολογικών Επιστημών παρέχει και τα εξής μεταπτυχιακά προγράμματα σε επίπεδο Master of Science (MSc), είτε full time είτε part time:

  • MSc in Bioprocessing
  • MSc in Biomolecular Science
  • MSc in Nutrition and Dietetics και
  • MSc in Functional Foods and Product Development.

Το 4ο μάστερ είναι καινούργιο και θα αρχίσει να διδάσκεται από το επόμενο Ακαδημαϊκό έτος (2022-23).

Το Τμήμα των Βιολογικών Επιστημών έχει 23 μέλη ΔΕΠ τα οποία δραστηριοποιούνται σε εφαρμοσμένη έρευνα σχετικά με τα τρόφιμα, την βιολογία και την βιοχημεία και το περιβάλλον.

Ο στόχος μας είναι να κατανοήσουμε και να εμβαθύνουμε τις γνώσεις μας στα εξής πεδία:

  • Βιώσιμη ανάπτυξη και Περιβάλλον
  • Χρόνιες ασθένειες και φλεγμονή με έμφαση στον καρκίνο, τις καρδιαγγειακές παθήσεις και τις νευροεκφυλιστικές ασθένειες
  • Ανάπτυξη νέων φαρμάκων
  • Λειτουργικά τρόφιμα και χρόνιες ασθένειες

Η πλειοψηφία των μελών ΔΕΠ του Τμήματός μας ανήκουν και σε δύο ερευνητικά ινστιτούτα:

  1. Bernal Institute
  2. Health Research Institute

Στο πρώτο, η έμφαση είναι στην εφαρμοσμένη έρευνα γύρω από νέα υλικά με εφαρμογές στις Επιστήμες της Υγείας και στο δεύτερο, υπάρχουν συνέργειες μεταξύ μελών ΔΕΠ από όλο το UL σε εφαρμοσμένη έρευνα γύρω από τις χρόνιες ασθένειες, την διατροφή και την άσκηση.

Οι φοιτητές που ακολουθούν προπτυχιακές σπουδές στην Ιρλανδία πληρώνουν ετήσια δίδακτρα €3000 και αν συνυπολογίσουμε το χαμηλό κόστος διαβίωσης στο Λίμερικ, το UL είναι δημοφιλές σε φοιτητές από όλη την Ευρώπη αλλά και την Αμερική. Η φοίτηση είναι τετραετής και για να γίνουν δεκτοί φοιτητές από την Ελλάδα, αρκεί βαθμός απολυτηρίου Λυκείου πάνω από 18,5. Τα μεταπτυχιακά προγράμματά μας είναι μονοετή (full time) και διετή (part time).

Το UL βρίσκεται σε ένα πανέμορφο campus στις παρυφές της πόλης του Limerick. Σε αυτό το βίντεο μπορείτε να δείτε το campus μας.

Κλείνοντας αυτή την σύντομη περιγραφή του Τμήματός μας, είναι σημαντικό να σημειώσουμε ότι το UL είναι ένα από τα 4 ΑΕΙ της Ιρλανδίας που καταλαμβάνουν μια θέση στις πρώτες 200 του κόσμου σχετικά με την προσληψιμότητα των αποφοίτων του. Συγκριτικά, το ΕΚΠΑ είναι στις θέσεις 301-500 της σχετικής λίστας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για τους αποφοίτους του UL του 2020, το 75% αυτών εργάζεται με καθαρό μισθό λίγο πάνω από €2.000/μήνα, το 20% ακολουθεί μεταπτυχιακές σπουδές ενώ το 5% βρίσκεται σε αναζήτηση εργασίας.

Πρόεδρος του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών του UL και Αναπληρωτής Καθηγητής είναι ο δικός μας Dr Γιάννης Ζαμπετάκης.

Περισσότερες πληροφορίες για το Τμήμα, μπορείτε να βρείτε http://biologicalsciencesul.blogspot.com/


Monday, 10 January 2022

Ελαιόλαδο: Μπορεί να γίνει ο μαύρος χρυσός της Ελλάδας;

 Πηγή: cibum.gr

Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Στις 23.11.2021 μάθαμε από την Εφημερίδα των Συντακτών ότι «Με την επωνυμία «Χάρισμα Διός», το μπουκαλάκι των 250 ml με το ντόπιο ελαιόλαδο έχει τοποθετηθεί στο πωλητήριο του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αρχαίας Ολυμπίας και, οσονούπω, φτάνει στο πωλητήριο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου στην Αθήνα. Δεν ξέρουμε πόσο έξτρα αγνό και παρθένο είναι, ξέρουμε όμως ότι πωλείται στην τιμή των 14 ευρώ για 250ml. Οπότε για μαγειρική ούτε κουβέντα. Τώρα, πόσοι τουρίστες θα αγοράσουν ένα τόσο ακριβό λαδάκι, αντί οποιουδήποτε άλλου σουβενίρ, μένει το δούμε από την πορεία των πωλήσεων. Η τοπική κοινωνία, πάντως, άρχισε να δυσανασχετεί, καθώς βλέπει από την κυβέρνηση εμπαιγμό και δυσφήμηση του τοπικού προϊόντος της, με την τιμή του κιλού να φτάνει τα 56 ευρώ!».

Κλαυσίγελος…

Κλάμα γιατί δεν μπορούμε να τυποποιήσουμε το ελαιόλαδο, τον μαύρο χρυσό της Ελλάδας. Οι εξαγωγές του ελαιολάδου το 2018 έφεραν €655.000.000 στην χώρα μας την ώρα που μόλις το 27% του ελληνικού ελαιολάδου τυποποιείται κάθε χρόνο. Τα ποσοστά τυποποίησης στην Ιταλία και στην Ισπανία είναι 80% και 50%, αντίστοιχα.

Αν σκεφτούμε ότι το ελληνικό ελαιόλαδο πωλείται χονδρικώς σε εταιρείες τυποποίησης στην Ιταλία και στην Ισπανία σε τιμές €2,50-3,50 το λίτρο ενώ το τυποποιημένο ελαιόλαδο μπορεί να πωληθεί άνετα €10-25 ευρώ το λίτρο, τότε δεν είναι δύσκολο να καταλάβουμε τι επιστημονικό και οικονομοτεχνικό βερμπαλισμό ξεστόμισε πρόσφατα ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας για το λάδι της Αρχαίας Ολυμπίας! Οι ελιές της αρχαίας Ολυμπίας δεν ξεπερνούν τις 150 ρίζες, οπότε και η παραγωγή του ελαιολάδου είναι μικρή. Στην Ήλιδα δεν είναι περισσότερες από 50-60 ελιές και οι καρποί τους δεν συνελέγησαν ούτε πέρυσι ούτε φέτος. Αντί λοιπόν ο πρωθυπουργός να δουλέψει με τον καθ’ύλην αρμόδιο υπουργό του (κ. Σπήλιο Λιβανό) στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, πετάει επικοινωνιακές πομφόλυγες για να κερδίσει τι;

Κλαυσίγελος λοιπόν…

Αλλά ας δούμε τώρα σοβαρά το πρόβλημα!

Η Ελλάδα πάσχει βαριά στον τομέα της τυποποίησης τροφίμων. Το κρασί μας, το λάδι μας, το ούζο μας, το τσίπουρό μας, οι εδώδιμες ελιές και πολλά γαλακτοκομικά προϊόντα είναι άριστης ποιότητας, με βέλτιστα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και θα μπορούσαν να κάνουν διεθνή καριέρα! Αντί λοιπόν να μιλάμε για το λάδι της Ολυμπίας, θα πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε πρεσβείες ελληνικών τροφίμων στην ΕΕ, στις ΗΠΑ και στον Καναδά και την Κίνα. Εκεί είναι οι μεγάλες αγορές, εκεί υπάρχει εισόδημα που μπορούμε να το προσελκύσουμε προς τα Ελληνικά τρόφιμα και ποτά!  

Αυτό θα πρέπει, λοιπόν, να είναι η προτεραιότητά μας σήμερα: πώς θα μπορέσουμε να παραγάγουμε νέα προϊόντα με άριστα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά, εξαιρετική διατροφική αξία και «άρωμα Ελλάδας». Η χώρα μας ποτέ δεν ήταν καλή στο «branding». Σε κάθε μικρό μουσείο στο εξωτερικό υπάρχει και ένα μαγαζάκι με αναμνηστικά. Ενώ εμείς, με μια από τις καλύτερες πολιτιστικές κληρονομιές της υφηλίου, ούτε αυτό δεν έχουμε… Σήμερα όμως είναι ανάγκη να κάτσουμε στο ίδιο τραπέζι επιστήμονες και πολιτικοί και να σχεδιάσουμε στρατηγικές που θα συνδυάζουν την Ανάπτυξη και την Καινοτομία με έναν μόνο στόχο: την προώθηση της νεανικής επιχειρηματικότητας στη χώρα μας αλλά και της επανακατάρτισης των νέων άνεργων λόγω κορονοϊού.

Κάθε καλοκαίρι, από το παράθυρο του σπιτιού μου στη Νότια Εύβοια, βλέπω μερικά κατσίκια στην Καρυστία να βόσκουν αμέριμνα, να βόσκουν χωρίς να ξέρουν τα ίδια ότι το γάλα που φτιάχνουν έχει όλα τα χαρακτηριστικά ώστε να δώσει εξαιρετική γραβιέρα και αυτή η γραβιέρα με κατάλληλη τυποποίηση και επιθετικό πλάνο εξαγωγών να μπορέσει (ή μάλλον θα μπορούσε!) να πωληθεί σε όλα τα ντελικατέσεν μαγαζιά της Ευρώπης ως “ΠΟΠ Γραβιέρα Καρύστου” προς 30 (τριάντα! Ναι!) ευρώ το κιλό! Είναι τόση εξαιρετική η γραβιέρα στην Καρυστία που άνετα μπορεί να “κτυπήσει” τέτοια τιμή αν ασχοληθούμε (σοβαρά!) βεβαίως πρώτα και την κάνουμε προϊόν ονομασίας προέλευσης (ΠΟΠ).

Και αντί λοιπόν, να σχεδιάσουμε μαθήματα στα ΑΕΙ που να δίνουν τέτοια εφόδια στα παιδιά μας, με άμεση και επιτακτική ανάγκη να εκσυγχρονίσουμε τα μαθήματα που παρέχουμε σε προπτυχιακό επίπεδο, ασχολούμαστε με πράγματα και γνώσεις ξεπερασμένες. Δεν είναι ξεπερασμένη η διδασκαλία των γερμανικών στην πέμπτη τάξη δημοτικού όταν σήμερα τα παιδιά μας χρειάζονται κινέζικα, αραβικά και ισπανικά; Δεν είναι ξεπερασμένη η διδασκαλία “στεγνών” μαθημάτων στα ΑΕΙ χωρίς στοιχεία επιχειρηματικότητας για να μπορούν οι αυριανοί απόφοιτοι των ΑΕΙ να σταθούν στα πόδια τους και να φτιάξουν μια δική τους εταιρεία εξαγωγής τροφίμων ή αγροτουρισμού;

Εκτός όμως από ξεπερασμένες γνώσεις που δίνουμε στους μαθητές και στους φοιτητές μας, δεν υπάρχει και κρατική στήριξη προς τα εμπρός. Η Ελλάδα υστερεί δραματικά στην κρατική χρηματοδότηση εφαρμοσμένης έρευνας και ειδικά έρευνας γύρω από προϊόντα που έχουν το δυναμικό να γίνουν η ατμομηχανή της ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας.

Πρόσφατα μάθαμε ότι το Υπουργείο Παιδείας έχει σκοπό να καταργήσει Τμήματα στα ΑΕΙ της χώρας που δεν έχουν πλέον φοιτητές. Αλλά δεν έχει καμία στρατηγική και αυτό το κυβερνητικό πλάνο! Αντί να καταργηθούν σχολές, μήπως θα έπρεπε η κ. Κεραμέως να εργαστεί με τον κ. Λιβανό και να μελετήσουν ποια επαγγέλματα έχουν μέλλον σε σχέση με τις εξαγωγές των τροφίμων και έτσι να βρουν ποιες νέες Σχολές χρειάζονται;

Επιγραμματικά προτείνω τα εξής ως άμεσες και επιτακτικές ανάγκες για να φτιάξουμε ένα Εθνικό Στρατηγικό Πλάνο:

  • παραγωγή τροφίμων με υψηλό εξαγωγικό δυναμικό
  • τυποποίηση και πιστοποίηση τροφίμων
  • επιθετική πολιτική στο θέμα των ΠΟΠ τροφίμων (είναι γελοίο σήμερα να έχουμε μόνο 23 ΠΟΠ τυριά όταν η Ιταλία έχει πάνω από 50!)
  • εκπαίδευση των νέων αγροτών με αυτήν την φιλοσοφία
  • μπόλιασμα όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων με μαθήματα για την κομποστοποίηση, τις ΑΠΕ, την παραγωγή τροφής (π.χ. ένα μικρό θερμοκήπιο σε κάθε δημοτικό μπορεί να γίνει ένα εξαιρετικό εκπαιδευτικό εργαλείο!) και την δημιουργία προστιθέμενης αξίας από τα παραγόμενα τρόφιμα.

Όλα αυτά προϋποθέτουν πλάνο, όραμα και στρατηγική. Ιδού πεδίο δόξας λαμπρό για τα επιχειρηματικά μυαλά που μας διαβάζουν!

*Ο Γιάννης Ζαμπετάκης, είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων και Πρόεδρος του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, Ιρλανδία.

Thursday, 6 January 2022

our mobile phones and some environmental issues



You may have got a new iphone from Santa but what is going to happen to your old one?

Here is some insight.


One tonne of iPhones would deliver 300 times more gold than a tonne of gold ore and 6.5 times more silver than a tonne of silver ore


Our smart phones are full of precious metals and we would need to consider not to change phones with the frequency we do now (i.e. about 11 months we get a new phone).

Apart from the huge environmental issues, the point that needs to be considered is how these metals are recovered by children. 

So, educating our children on these issues can be a great New Year Resolution.

And, please, watch the film "Don't look up" under the prism of this post.





Sunday, 2 January 2022

2022: New Year's resolutions

 

Happy New Year to all of you!

May 2022 bring you Health and Strength!

What about New Year's Resolutions?

I am tired of this blah-blah that we are going to quit smoking, reduce drinking, running 5km every day etc etc.

For this Year, my one and only New Year Resolution is this: to reduce my carbon footprint by choosing food with fewer "food miles".

Food miles is about the distance that your food travelled to get to your kitchen. 

That journey – the distance between where a food produce is grown to where it’s eaten – is what we mean when we talk about ‘food miles’.  

Two days ago, I went to the super market. I have to admit here that I love shopping at Dunnes. Because it's Irish and because it offers excellent variety of quality foods. 

On the shelves, you could find grapes from Peru and strawberries from Egypt. I opted for some Irish apples.

Using this food miles calculator,

these grapes, travelling from the capital, Lima to the capital Dublin, have travelled approximately

6121 miles (9848km), as the crow flies.

 This is the easiest way to reduce food miles: go for seasonal foods and look at the label: avoid foods that have traveled far, go for local instead. 

Think global and act local!