Σταγιάτες: Το χωριό που αντιστάθηκε στην ιδιωτικοποίηση του νερού, τώρα μεταφέρει τόνους στο λαό του Βόλου

πηγή: Ημεροδρόμος

 

 «Το νερό δεν είναι εμπόρευμα, είναι δημόσιο αγαθό»!

 

«Το νερό δεν είναι εμπόρευμα, είναι δημόσιο αγαθό»! Με αυτό το σύνθημα προμετωπίδα, οι κάτοικοι στις Σταγιάτες Πηλίου, μαζί με πολλές συλλογικότητες και πρωτοπόρους ανθρώπους, αγωνίζονται και αντιστέκονται σθεναρά εδώ και χρόνια σε κάθε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης του νερού.

Το 2020, ο ανεκδίκητος δήμαρχος Βόλου Αχιλλέας Μπέος είχε επιτεθεί εναντίον των κατοίκων του χωριού με κάθε μέσο επειδή αντέδρασαν μαζικά στα στην παράδοση της πηγής της Κρύας Βρύσης σε ιδιωτικά συμφέροντα. Οι Σταγιάτες εδώ και περίπου 350 χρόνια υδροδοτούνται από την επονομαζόμενη πηγή Κρύα Βρύση. Αυτή την ιστορική υδροδότηση ο Μπεος επιχείρησε να την καταργήσει και να την αντικαταστήσει με εφεδρικό δίκτυο από άλλο χωριό (Πορταριά), που παρέμενε χωρίς χρήση για 14 χρόνια.

Τα συμφέροντα και τα «ντου» του Μπέου 

Remaining Time-0:00

Fullscreen

Mute

Πίσω από τις κινήσεις Μπέου οι κάτοίκοι κατήγγειλαν ότι ήταν ιδιωτικά συμφέροντα. Συμφέροντα που χρησιμοποιούν τύπους σαν τον Μπέο – που βρέθηκε στη θέση του δημάρχου – για να βάλουν στο χέρι φυσικά αγαθά προκειμένου να εξασφαλίσουν χρυσά κέρδη. 

Το στίγμα εξάλλου το είχε δώσει ο τότε νέος πρόεδρος της ΔΕΥΑΜΒ Γιώργος Τόρης, επιχειρηματίας ανταλλακτικών αυτοκινήτων και διορισμένος από τον Αχ. Μπέο, ο οποίος δήλωνε στα τοπικά ΜΜΕ: «Γιατί να μην εκμεταλλευτούμε τις πηγές του ξακουστού σε όλον τον κόσμο Πηλίου και να μην εμφιαλώσουμε το άριστης ποιότητας νερό του, ώστε να πωλείται σε όλη την Ελλάδα;»

Ο δήμαρχος Βόλου επιχείρησε αρχικά να πείσει ότι το νερό ήταν μολυσμένο. Η απάντηση των κατοίκων ήταν το συγκεκριμένο νερό είναι αγαθό που ανήκει σε όλους μας, το εποφθαλμιούν εδώ και χρόνια οικονομικά συμφέροντα, αφού είναι από τα καθαρότερα νερά στην Ελλάδα.

Ο Μπέος συνέχισε με απειλές, εκφοβισμούς και «επιδρομές».  Έφτασε στο σημείο να σφραγίσει δύο δημόσια κτήρια, στα οποία γίνονται εδώ και πολλά χρόνια πολιτιστικές δραστηριότητες, σε αντίποινα για την αντίδραση των κατοίκων. Πρόκειται για το παλιό σχολείο και το κοινοτικό κέντρο παράδοσης και πολιτισμού.

Αφού δεν απέδωσαν και αυτά έκανε «ντου» στο χωριό συνοδεία αστυνομίας. Επιτέθηκε με ύβρεις. Οι κάτοικοι τον έδιωξαν. Εξέδωσαν ψήφισμα, με το οποίο ζητούσαν να διαχειρίζονται μόνοι τους την υδροδότηση του χωριού τους. 

Πλέον συντηρούν το δίκτυο μόνοι τους, με προσωπικά έξοδα και προσωπική εργασία, κάνουν τους τακτικούς χημικούς ελέγχους. Ποτέ κανείς τους δεν διανοήθηκε να το εκμεταλλευτεί οικονομικά.

Σήμερα δίνουν δωρεάν πόσιμο νερό στο κατοίκους του Βόλου

Σήμερα, μετά τις καταστροφικές πλημμύρες και την έλλειψη πόσιμου νερού που υπάρχει στην πόλη του Βόλου, οι κάτοικοι του χωριού δείχνουν την αλληλεγγύη τους.

Κάτοικοι των Σταγιατών και της Πορταριάς μεταφέρουν καθημερινά τόνους πηγαίου νερού για οικιακή χρήση σε γειτονιές του Βόλου καθώς η υδροδότηση στην πόλη δεν έχει αποκατασταθεί ακόμα.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Λαϊκή Συνέλευση Σταγιατών:

Οι δημόσιες κρήνες των Σταγιατών δεν σταμάτησαν να μας τροφοδοτούν με το νερό της Κρύας Βρύσης. Τρέχει καθαρό κι ελεύθερο και προσφέρεται σε όποιους το έχουν ανάγκη αυτές τις δύσκολες μέρες. Ο δρόμος για το χωριό είναι βατός με μεγάλη προσοχή!

Κι όπως λέει ο ποιητής:

 

«Σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει,

όποιος το πίνει πολεμάει κι αντέχει

δεν τ’ αγοράζω, δε πουλώ

μα με κερνάς και στο κερνώ

σαν το νερό των Σταγιατών δεν έχει.»

 

Ποιος πετάει τη μπάλα στην εξέδρα; Και ποιος παίρνει δύο κίτρινες και όξω;

Πηγή: Αριστερό Εξτρέμ

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = 

Καλημέρα και καλή εβδομάδα.

Αυτή την εβδομάδα, τα κείμενά μου θα εστιασθούν στην κακοκαιρία Daniel και στον… κακό μας τον καιρό!

Διάβασα πριν λίγες μέρες ότι εδώ και 16 μέρες, περιοχές της ευρύτερης περιοχής του Βόλου παραμένουν χωρίς πρόσβαση σε πόσιμο νερό.

Σε αυτό το σημείο να θυμίσουμε ότι (δυστυχώς!) η παροχή πόσιμου νερού ανήκει στις αρμοδιότητες των ΟΤΑ οι οποίοι ξανά και ξανά (και ξανά!) είναι πολύ κατώτεροι των περιστάσεων.

Το 2009, ο Δήμος Μεσσαπίων χρησιμοποιούσε γεωτρήσεις που είχαν υψηλά επίπεδα καρκινογόνου εξασθενού χρωμίου. Τότε, με δυο συναγωνιστές, τον αείμνηστο Θανάση Παντελόγλου και τον ιερέα π. Ιωάννη Οικονομίδη, προσπαθούσαμε να αφυπνίσουμε τους πολίτες του Δήμου Μεσσαπίων για την τοξικότητα του νερού λόγω του εξασθενούς χρωμίου. Ο Δήμος…αγρόν ηγόραζε. Και μάλιστα έβαλε το ΙΓΜΕ να καταθέσει ότι όλα ΟΚ με το εξασθενές χρώμιο. Εκείνοι οι επιστήμονες του ΙΓΜΕ με μήνυσαν επειδή βγήκα ανοικτά και δήλωνα για την πέρα από κάθε αμφιβολία τοξικότητα του εξασθενούς χρωμίου…

Σήμερα, στο Βόλο, ο σημερινός Δήμαρχος, τι κάνει; Γιατί πετά την μπάλα στην εξέδρα;

Ως αριστερό εξτρέμ, τολμώ να πω ότι ο κ. Μπέος θα έπρεπε να πάρει δύο κίτρινες κάρτες και να αποβληθεί!

Θα το κάνει ο λαός του Βόλου στις επερχόμενες δημοτικές εκλογές; Οέο;

Συγκλονιστική έρευνα για την παρουσία των “Για πάντα χημικών” PFAS στην Ελλάδα

 Μελέτη του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών που δημοσιοποιείται 2,5 χρόνια μετά, από τους Reporters United…

Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Αποκαλυπτικό είναι το άρθρο των Reporters United που αποκαλύπτει δεκάδες «επιβεβαιωμένες» και «πιθανολογούμενες» εστίες ρύπανσης από τις χημικές ενώσεις PFAS στην Ελλάδα.

Οι PFAS είναι πολυ-φθοριωμένες αλκυλο-ενώσεις με εξαιρετικά μεγάλη τοξικότητα. Είναι τοξικές γιατί παραμένουν στο περιβάλλον για… πάντα και για αυτό ονομάζονται «αιώνια χημικά».

Η Περιφέρεια Αττικής κρατούσε μυστική για 2,5 χρόνια την μελέτη Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Αθηνών η οποία καταγράφει σοβαρές υπερβάσεις των ορίων ρύπανσης από PFAS στον Ασωπό, υπερβάσεις που «υποδεικνύουν κύκλους βιομηχανικής δραστηριότητας / ρίψεις». Η διασυνοριακή έρευνα Αιώνια Χημικά (Forever Pollution) έγινε σε συνεργασία με τις εφημερίδες Monde, Süddeutsche Zeitung, Guardian και άλλα 14 ευρωπαϊκά ΜΜΕ.

Το χρονικό

Το 2017 η Περιφέρεια Αττικής ανέθεσε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών τη διενέργεια μελέτης για την παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων στον Ασωπό. Το 2020 η μελέτη παραδόθηκε από τον καθηγητή Αναλυτικής Χημείας Νίκο Θωμαΐδη στην Περιφέρεια Αττικής. Παρέμεινε όμως μέχρι και σήμερα, δυόμιση χρόνια μετά, κλειδωμένη στα συρτάρια της Περιφέρειας, παρά τα αιτήματα της Ομοσπονδίας Συλλόγων Ωρωπού και το εύλογο δημόσιο συμφέρον. Το επίσημο αίτημα του Reporters United για χορήγηση της έρευνας προωθήθηκε στο γραφείο του Περιφερειάρχη και εκεί χάθηκαν τα ίχνη του. Παρόλα αυτά, το Reporters United απέκτησε πρόσβαση στην έκθεση και την παρουσιάζει για πρώτη φορά στο κοινό. (Η σύνοψη της έκθεσης είναι διαθέσιμη εδώ ενώ το πλήρες κείμενο εδώ.) Τα νέα δεν είναι ευχάριστα!

Οι υπερφθοριωμένες ουσίες έχουν ρυπάνει και τα ιζήματα του ποταμού αλλά και τα υπόγεια ύδατα της περιοχής, με συγκεντρώσεις που επίσης χαρακτηρίζονται ως hotspot (180 ng/L).

Όπως είναι σαφές από την τεχνική έκθεση, στον Ασωπό αφθονούν υπερφθοριωμένες ενώσεις που κανονικά δεν θα έπρεπε να χρησιμοποιούνται πλέον- τα οξέα PFOS και PFOA, που βρίσκονται υπό κατάργηση με βάση την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τους έμμονους οργανικούς ρύπους ήδη από το 2006. Μια άλλη υπερφθοριωμένη ένωση, η PFHxA έχει την «τιμή» να εμφανίζεται παντού – όχι μόνο στα επιφανειακά ύδατα του ποταμού, στα ιζήματα και στον υπόγειο υδροφορέα, αλλά και σε μία από τις πηγές πόσιμου νερού της περιοχής, όπου η συγκέντρωση μετρήθηκε στα 44,9 ng/L.

Κάπου εδώ ξεκινάει η συζήτηση για το ποια επίπεδα υπερφθοριωμένων ουσιών είναι ασφαλή στο πόσιμο νερό. Σύμφωνα με τα ισχύοντα σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οτιδήποτε κάτω από 100 ng/L είναι ασφαλές. Όμως τα τελευταία χρόνια τα ασφαλή επίπεδα χαμηλώνουν διαρκώς, όσο έρχεται στο φως νέα γνώση. Στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την αναθεώρηση της Οδηγίας για τα Νερά, το ανώτατο όριο στο πόσιμο νερό και στα υπόγεια ύδατα πέφτει στα 4,4 ng/L. Στη Δανία τα ασφαλή επίπεδα ορίζονται ήδη στα 2 ng/L. Τον Ιούνιο του 2022, η Υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ ανακοίνωσε συνιστώμενα όρια για το πόσιμο νερό μόλις 0,004 ng/L για το PFOA και 0,02 ng/L για το PFOS – τιμές 1.000 φορές χαμηλότερες από τα προηγούμενα συνιστώμενα όρια του 2016. Το νέο όριο για το PFOA είναι 125.000 φορές χαμηλότερο από την οριακή τιμή της ΕΕ για τη συνολική ποσότητα PFAS σε ένα δείγμα. (Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ανώτερο όριο, συνεπώς ισχύει το ευρωπαϊκό).

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Reporters United, οι ρεπόρτερ απεύθυναν ερωτήματα σχετικά με τη χρήση PFAS στους πιθανολογούμενους βιομηχανικούς χρήστες που βρίσκονται στην ελληνική επικράτεια: Μεταξύ άλλων, στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και τη Fraport για τα αεροδρόμια, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας για τις στρατιωτικές βάσεις, στις εταιρείες Motor Oil και ΕΛΠΕ για τα διυλιστήρια, στην εταιρεία Ηλέκτωρ για τους βιολογικούς καθαρισμούς και στις βιομηχανίες ElvalHalcor και ΛΑΡΚΟ. Μέχρι αυτή τη στιγμή, κανείς δημόσιος φορέας και καμία ιδιωτική εταιρεία δεν έχουν απαντήσει…

Από την πλευρά της ελληνικής πολιτείας οι μετρήσεις ποιότητας των υδάτων που γίνονται από το Γενικό Χημείο του Κράτους και παραδίδονται στη Γενική Διεύθυνση Υδάτων του Υπουργείου Ενέργειας δεν δημοσιεύονται. Ούτε από την πλευρά της βιομηχανίας υπάρχουν στοιχεία για ρύπανση από PFAS. Ακόμη και οι μεγαλύτερες βιομηχανίες, που είναι υποχρεωμένες από την ΕΕ να συλλέγουν και να διαβιβάζουν στοιχεία για την ρύπανση που προξενούν οι δραστηριότητές τους, δεν υποχρεούνται να δίνουν στοιχεία για τα PFAS, καθώς τα PFAS δεν υπάγονται στην ισχύουσα ευρωπαϊκή Οδηγία για τους βιομηχανικούς ρύπους. 

«Λόγω των ιδιαίτερων ιδιοτήτων που τις χαρακτηρίζουν, οι ουσίες είναι συστατικό προϊόντων διαφόρων κατηγοριών: ηλεκτρονικών, ιατροτεχνολογικών, χαλιών, πυροσβεστικών αφρών, υφασμάτων», λέει στο Reporters United o γενικός διευθυντής της Ελληνικής Ένωσης Χημικών Βιομηχανιών Πάνος Σκαρλάτος, προσθέτοντας ότι «τα προϊόντα στο τέλος του κύκλου ζωής τους σε κάποιο βαθμό μπορεί να περιέχουν PFAS. Αποτελεί αντικείμενο των νομοθετικών πρωτοβουλιών για την κυκλική οικονομία κατά πόσο και με ποιες προϋποθέσεις τα προϊόντα θα ανακυκλώνονται στο μέλλον». 

Oι ασθένειες που προξενούνται από την υψηλές συγκεντρώσεις PFAS εκτιμάται ότι κοστίζουν στα ευρωπαϊκά συστήματα υγείας από 52 έως 84 δισ. ευρώ ετησίως. Το κόστος για τα συστήματα υγείας μπορεί μόνο να αυξηθεί, γιατί οι υπερφθοριωμένες ουσίες συσσωρεύονται όλο και περισσότερο στο περιβάλλον το νερό και την τροφική αλυσίδα. Πριν λίγους μήνες προξένησε παγκόσμιο σοκ έρευνα που ανίχνευσε PFAS στο νερό της βροχής στο Θιβέτ και στο χιόνι που πέφτει στην Ανταρκτική. Όταν απελευθερώνονται στο περιβάλλον εκατομμύρια τόνοι ουσιών που όχι μόνο δεν αποδομούνται αλλά μετακινούνται και συσσωρεύονται, είναι εύλογο ότι κάποια στιγμή θα ανιχνεύονται παντού.

Καταλήγοντας, θα πρέπει να επισημάνουμε την αξία αυτού του ρεπορτάζ, το γεγονός ότι έχουν γίνει προσπάθειες να μπει στο «συρτάρι» (σας θυμίζει κάτι από… Τέμπη;) αλλά και να δούμε, στη βιομηχανία τροφίμων και νερού, αυτούς τους ανερχόμενους κινδύνους που επιμολύνουν το νερό και την διατροφική αλυσίδα.

Για να λέμε το νερό… νεράκι σωστά!

πηγή: cibum.gr

 Aπλά μαθηματικά περιβάλλοντος και κτηνοτροφίας

Σε πολλές χώρες του εξωτερικού αλλά και στην Ιρλανδία γίνεται μεγάλος λόγος για το νερό που χρειάζεται για να παραχθεί ένα κιλό μοσχαρίσιο κρέας. Αλλά αυτό που θα έπρεπε να λαμβάνεται υπόψη είναι τι είδους νερό είναι αυτό.

Για την εκτροφή βοοειδών, το 94% (για ένα τυπικό βοοειδές) και το 97% (για βοοειδές που τρέφεται με χορτάρι) του νερού είναι βρόχινο, άρα η κατανάλωση αυτού του νερού δεν θα πρέπει να μας απασχολεί τόσο πολύ.

Εδώ, θα πρέπει να αναφερθούμε στα τρία διαφορετικά «είδη» νερών.

Το πράσινο νερό είναι το νερό των βροχοπτώσεων και που χάνεται απορρεόμενο στα ποτάμια και στις θάλασσες.

Το μπλε νερό είναι το νερό στις λίμνες, στα ποτάμια και στους υδροφόρους ορίζοντες.

Το γκρι νερό είναι το νερό που χρειάζεται για να μειώσουμε τα επίπεδα επιμολυντών ώστε το νερό να είναι επαρκώς υγιεινό για κατανάλωση.

Συνεπώς, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη μας αυτά τα τρία διαφορετικά είδη νερών για να κάνουμε ορθούς περιβαλλοντικούς υπολογισμούς.

Η ρύπανση του αρδευτικού νερού, η διατροφική αλυσίδα και τα βαρέα μέταλλα

 

Η συσχέτιση του ρυπαντικού φορτίου του αρδευτικού νερού με την επιμόλυνση της διατροφικής αλυσίδας

Ζαμπετάκης Ιωάννης

Εργαστήριο Χημείας Τροφίμων, Τμήμα Χημείας, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, 15784 Αθήνα

 

Σε πρόσφατη μελέτη ερευνητών του Τμήματος Χημείας του ΕΚΠΑ μελετήθηκε αν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της ρύπανσης του αρδευτικού νερού με βαρέα μέταλλα και της τυχούσας επιμόλυνσης (cross-contamination) της διατροφικής αλυσίδας. Πιο συγκεκριμένα, καρότα, κρεμμύδια και πατάτες καλλιεργήθηκαν με νερό που προσομοίαζε 

 

τα ρυπαντικά φορτία σε Ασωπό Βοιωτίας και Μεσσαπία Ευβοίας, με συγκεντρώσεις Νi(ΙΙ) και Cr(VI) από 0 (control) ως 250 μg/L.

Στο τέλος του πειράματος ποσοτικοποιήθηκαν τα επίπεδα του Ni και του (ολικού) Cr στα τρόφιμα και βρέθηκε ότι:

1. H επιμόλυνση στα φύλλα των κρεμμυδιών που ποτίστηκαν με το διάλυμα που περιείχε Cr(VI) σε συγκέντρωση 10 μg/L ανήλθε στο 109,2% (σε σχέση με το control), με το εν λόγω παράδειγμα να αναδεικνύει το γεγονός ότι επιβαρύνονται έως και τα υπέργεια μέρη του φυτού.

2. H επιμόλυνση στο ίδιο μέρος του κρεμμυδιού (φύλλα) που ποτίστηκε με διάλυμα που περιείχε Νi(II)σε συγκέντρωση 250 μg/L άγγιξε το 90,2%, ενώ στον βολβό η επιμόλυνση από το ίδιο διάλυμα έφτασε το 55%.

3. Oι πατάτες που ποτίστηκαν με το διάλυμα Νi(II) συγκέντρωσης 20 μg/L επιβαρύνθηκαν με το μέταλλο σε ποσοστό 28,1%.

Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι στατιστικώς σημαντικά και αξίζει να σημειωθεί ότι το χώμα που χρησιμοποιήθηκε λήφθηκε από πιστοποιημένο βιολογικό θερμοκήπιο και δεν είχε ρυπανθεί στο παρελθόν.

Με αυτό τον τρόπο αποδεικνύεται η μετανάστευση βαρέων μετάλλων από το νερό στα τρόφιμα: τρόφιμα-βολβοί που αρδεύθηκαν σε θερμοκήπιο με ρυπασμένο από βαρέα μέταλλα (νικέλιο και χρώμιο) νερό απορρόφησαν σε μεγάλα ποσοστά τα τοξικά μέταλλα.

Με αυτή την μελέτη, καταδεικνύεται πως η ρύπανση του περιβάλλοντος (είτε γεωγενής είτε ανθρωπογενής) επιμολύνει τη διατροφική αλυσίδα και αυξάνει την επικινδυνότητα συγκεκριμένων τροφίμων.

Τα ευρήματα της μελέτης αυτής δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση“Ecotoxicology and Environmental Safety“ [1] καθώς και στο Newsletter της ΕΕ “Science for Environment Policy“ [2]. Επίσης, τα αποτελέσματα γνωστοποιήθηκαν στον ΕΦΕΤ και την EFSA η οποία έχει ξεκινήσει τη διαδικασία συλλογής δεδομένων για την τοξικότητα των νικελίου και χρωμίου στα τρόφιμα (EFSA-Q-2012-00378 για Ni και EFSA-Q-2012-00379 για Cr, με καταληκτικές ημερομηνίες 31.12.2014 και 31.12.2013, αντίστοιχα), αφού η ισχύουσα νομοθεσία ΕΚ 1881/2006 δεν προβλέπει όρια για το νικέλιο και το χρώμιο στα τρόφιμα.

 

= = = 

Κίνδυνος από βαρέα μέταλλα

 

= = = =

Η διαχείριση των απορριμμάτων σε Ελλάδα και Ιρλανδία

«Ελλάς - Γαλλία Συμμαχία» έλεγε η μητέρα μου το 1980 (μέρες Μιτεράν - Ανδρέα Παπανδρέου τότε). Σήμερα, θα έλεγα «Ελλάς - Ιρλανδία Συμμαχία»... στην κοντόφθαλμη διαχείριση απορριμμάτων. Ας δούμε το γιατί και πώς.

 

Ελλάδα: θεωρητικά υπάρχει από το τέλος του 2015 ένα Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) που εγκρίθηκε με την Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου 49 της 15.12.2015 και ένα Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Επικίνδυνων Αποβλήτων (ΕΣΔΕΑ) που εγκρίθηκε με την ΚΥΑ οικ.62952/5384/2016 (ΦΕΚ Β΄ 4326, 30.12.2016). Και λέμε θεωρητικά, μια και στην πράξη τίποτα δεν έχει υλοποιηθεί. Για παράδειγμα στον Ασωπό, ακόμα και σήμερα, είναι άγνωστος ο τρόπος με τον οποίο οι ρυπαντές διαχειρίζονται τα απόβλητά τους. Και μια και δεν υπάρχουν πλέον εντατικοί έλεγχοι από τους επιθεωρητές Περιβάλλοντος, η κατάληξή τους είναι άγνωστη.

Πρόσφατα, με αφορμή τον θάνατο του Βασίλη Μάγγου (που είχε πάει σε μια πορεία κατά της καύσης απορριμμάτων από την ΑΓΕΤ-Ηρακλής στον Βόλο, την μέρα που ξυλοκοπήθηκε άγρια από την ΕΛ.ΑΣ.) ήρθε ξανά στο φως της επικαιρότητας η καύση σκουπιδιών. Πρόσφατα, η κυβέρνηση ολοκλήρωσε με διαδικασία απλής τροποποίησης την περιβαλλοντική αδειοδότηση της «ΤΙΤΑΝ» στην Ευκαρπία Θεσσαλονίκης για την καύση των «απορριμματογενών καυσίμων» SRF και RDF, μέσα σε συνθήκες πανδημίας. Ετσι, άλλη μια τσιμεντοβιομηχανία (έπειτα από εκείνη στον Βόλο) αδειοδοτήθηκε να καίει SRF και RDF.

Η αδειοδότηση είναι όμως προβληματική, μια και δεν ελέγχονται τα εισερχόμενα προς καύση απορρίμματα για ενδεχόμενα τοξικά απόβλητα και δεν ελέγχει το κράτος τα επίπεδα των εκλυόμενων μικροσωματιδίων (particulatematter, PM 10 και PM2,5 είναι οι τεχνικοί όροι), διοξινών και βαρέων μετάλλων. Με δεδομένη την τοξικότητα αυτών των ρύπων, οι τοπικές κοινωνίες έχουν δίκιο να διαμαρτύρονται.

Ιρλανδία: οι Ιρλανδοί έχουν προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα. Αρχικά οι εταιρείες καύσης απορριμμάτων παίρνουν άδεια για μια μικρή ποσότητα επικίνδυνων αποβλήτων και στη συνέχεια αναθεωρούν την άδεια για να καίνε πολλαπλάσια απόβλητα με μια απλά τυπική διαδικασία. Πρόσφατο παράδειγμα είναι η εταιρεία Indaver στην πόλη Duleek της κομητείας Meath, η οποία αιτήθηκε την αύξηση των επικίνδυνων αποβλήτων που μπορεί να διαχειρίζεται από 10.000 σε 25.000 τόνους ανά έτος, ενώ η εταιρεία CRH στο Platin αρχικά αδειοδοτήθηκε για 120.000 τόνους και πρόσφατα ζήτησε επέκταση σε 600.000 τόνους, με σημαντική αύξηση των επικίνδυνων αποβλήτων.

Για την αρχική αδειοδότηση απαιτείται μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και πρόσφατα βρήκαμε μια τέτοια μελέτη για τσιμεντοβιομηχανία που την έχει συντάξει εταιρεία συμβούλων στην οποία εργαζόταν νυν βουλευτής των Πρασίνων. Το οξύμωρο είναι ότι οι Πράσινοι, το ένα από τα τρία κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση, είναι κατά της καύσης απορριμμάτων, αλλά ο βουλευτής άλλα έπραττε προεκλογικά.

Στις δυο χώρες, οι κοινές συνισταμένες του προβλήματος είναι οι ακόλουθες:

1. Δεν είναι γνωστή η σύσταση των «επικίνδυνων αποβλήτων» τη στιγμή της αίτησης προς αδειοδότηση,
2. To σύστημα ελέγχου των ρύπων (PM10, PM2,5, διοξίνες και βαρέα μέταλλα) δεν ελέγχει τους ρύπους σε αληθινό χρόνο, αλλά συνήθως δίνει μέσους όρους (ανά εβδομάδα ή μήνα) και έτσι χάνεται η αναλυτική πληροφορία των ρύπων τη στιγμή λειτουργίας του αποτεφρωτήρα. Οι μέσες τιμές είναι πάντα εντός ορίων, μια και υπάρχουν μεγάλα διαστήματα με μηδενικές εκπομπές!
3. Πιθανή επιμόλυνση των υδάτινων πόρων και της διατροφικής αλυσίδας δεν μπορεί να αποκλεισθεί (βλ. παράδειγμα Ασωπού και υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα αλλά και διατροφικής αλυσίδας).
4. Η αδειοδοτούσα αρχή και η επιβλέπουσα αρχή ανήκουν στην ίδια υπηρεσία, το Υπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην Ελλάδα και η EPA (Environmental Protection Agency) στην Ιρλανδία! Αυτή η ταυτοπροσωπία όμως δεν είναι καθόλου αποτελεσματική! Πώς ο αδειοδοτών να είναι και αυστηρός ελεγκτής της ρύπανσης;
5. Δεν έχουν γίνει σοβαρές μελέτες διασποράς ρύπων στο νερό και στα τρόφιμα, όπως η παρακάτω που αφορά την παρουσία διοξινών στο μητρικό γάλα.

Σε μια επιστημονική δημοσίευση του 2019 από ομάδα Κινέζων ερευνητών με τίτλο «High intake of persistent organic pollutants generated by a municipal wasteincinerator by breastfedinfants» στην επιθεώρηση «Environmental Pollution», αναλύθηκαν τα επίπεδα μιας σειράς διοξινών σε μητρικό γάλα. Τα δείγματα που αναλύθηκαν προέρχονταν από δύο ομάδες μητέρων: η μια ομάδα ζούσε κοντά σε αποτεφρωτήρα (εκτιθέμενη ομάδα) και η άλλη όχι (ομάδα ελέγχου). Στην εκτιθέμενη ομάδα τα συνολικά επίπεδα των διοξινών ήταν στατιστικώς σημαντικά αυξημένα σε σχέση με την ομάδα ελέγχου (3,36 vs.1.47 pg/gwetweight· 0.24 vs. 0.12 pgTEQ/gwetweight).

Οι διοξίνες είναι εξαιρετικά καρκινογόνες και ως εκ τούτου τα όποια όρια υπάρχουν για τον αέρα, το νερό και τα τρόφιμα θα πρέπει να τα αντιμετωπίζουμε σκωπτικά, αφού και για καρκινογόνες ενώσεις θα έπρεπε να ισχύει η αρχή της προφύλαξης και συνεπώς μηδενικά νομικά όρια.

 

= = = = = = 

Ο Ασωπός και ο πραγματικός εχθρός του Λαού

(...)

Και το θέατρο συνεχίζεται: 6 Ιούνη 2017…

Η πολιτειακή, πολιτική και Ελληνορθόδοξη ηγεσία μαζεύτηκε σήμερα στον Ασωπό για να εξαγγείλει μέτρα που έχουν χιλιο-εξαγγελθεί…

Τα ερωτήματα όμως παραμένουν αναπάντητα:

1. Με τα βιομηχανικά απόβλητα τι γίνεται; Πού θάβονται σήμερα;
2. Με το γραφείο Επιθεωρητών Περιβάλλοντος που θα άνοιγε στα Οινόφυτα τι γίνεται; Αληθεύει ότι το σώμα των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος οδεύει προς …κατάργηση; Αν κρίνουμε από την επιλογή ΥΠΕΝ του δικηγόρου που επιλέχθηκε στις Σκουριές για την επιδιαιτησία, τότε, μόνο απαισιόδοξοι μπορούμε να είμαστε…
3. Σχετικά με το νομικό όριο για εξασθενές χρώμιο στο πόσιμο νερό, πότε θα εισακουσθούν οι εισηγήσεις του Συνηγόρου του Πολίτη; Πότε θα νομοθετήσει η Πολιτεία;
4. Τέλος, με την χρήση ποιου νερού παράγονται σήμερα τα τρόφιμα βολβοί; Η έρευνά μας έχει δείξει πέρα από κάθε αμφιβολία και αμφισβήτηση ότι τα βαρέα μέταλλα μπορούν να περάσουν από το αρδευτικό νερό στη τροφική αλυσίδα. H πολιτεία γιατί κωφεύει επ’ αυτού;

Ο πολυετής αγώνας των ενεργών κατοίκων στον Ασωπό μάλλον απέτυχε αν κρίνουμε εκ του αποτελέσματος! Αλλά πέτυχε να δείξει όλα τα παραπάνω και να διατυπώσει αυτά τα ερωτήματα…

Στην πορεία του Αγώνα αυτού χάσαμε ένα Φίλο και Σύντροφο από καρκίνο…Τον Θανάση τον Παντελόγλου, ή τον My Dear Watson, όπως τον αποκαλούσα χαϊδευτικά.

Κερδίσαμε όμως μερικές δυνατές φιλίες.

Μα πάνω από όλα, το πιο μεγάλο κέρδος ήταν ότι μάλλον καταφέραμε να δείξουμε και σε άλλους συναγωνιστές στην Ελλάδα ότι οι περιβαλλοντικοί αγώνες είναι δύσκολοι και μακροχρόνιοι…

Με αυτούς τους νέους συντρόφους στην Εύβοια, στο Ναύπλιο, στις Σκουριές συνεχίζουμε τον αγώνα για να κάνουμε τον βίο μας αξιοβίωτο, όπως έλεγε ο Θανάσης!

Θανάση, είμαι σίγουρος ότι μάλλον υπομειδιάς σήμερα από εκεί ψηλά! Και εγώ το ίδιο…

Όλα τριγύρω αλλάζουνε και όλα τα ίδια μένουν…

Γιάννης Ζαμπετάκης

 

1. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0147651313000390
2. http://ec.europa.eu/environment/integration/research/newsalert/pdf/336na4_en.pdf  (αρχείο PDF)