Κιρκαδικό ρολόι, ο μηχανισμός μέτρησης χρόνου μέσα στο σώμα μας
Όταν το κιρκαδικό ρολόι διαταράσσεται και «χάνει» τον συγχρονισμό του (π.χ. λόγω jet lag, νυχτερινής βάρδιας ή υπερβολικής έκθεσης σε τεχνητό φως τη νύχτα) μπορεί να επηρεαστούν η διάθεση, ο ύπνος, ο μεταβολισμός και η υγεία
του Κ.Α.Δημόπουλου
Ομότιμος καθηγητής Βιοχημείας & Χημείας Τροφίμων, ΕΚΠΑ, Μέλος της 4Ε
Έναυσμα για την ανάρτηση αυτή, αποτέλεσε το άρθρο με τίτλο «Intersection of sex and circadian biology» (Αλληλεπίδραση φύλου και κιρκαδικής βιολογίας) στο επιστημονικό περιοδικό Current Opinion in Physiology που θα δημοσιευτεί τον Σεπτέμβριο του 2025 (https://doi.org/10.1016/j.cophys.2025.100834), στο οποίο συν-συγγραφέας είναι και ο Ronan Lordan, ο οποίος εκπόνησε διδακτορική διατριβή με το μέλος της ερευνητικής μας ομάδας καθηγητή σε πανεπιστήμιο της Ιρλανδίας Ι. Ζαμπετάκη και συμμετείχε σε πολλές από τις επιστημονικές δημοσιεύσεις της ομάδας μας.
Ο κιρκαδικός κύκλος και το κιρκαδικό ρολόι σχετίζονται με τον τρόπο που το σώμα μας ρυθμίζει τις λειτουργίες του μέσα σε ένα 24ωρο.
Η λέξη Κιρκαδικός κύκλος προέρχεται από το λατινικό circa diem που σημαίνει «γύρω στην ημέρα». Είναι ο φυσικός, εσωτερικός ρυθμός του οργανισμού μας, ο οποίος ολοκληρώνεται περίπου κάθε 24 ώρες. Οι διαδικασίες που ρυθμίζει μεταξύ άλλων περιλαμβάνουν τα ακόλουθα: Ύπνος και ξύπνημα, έκκριση ορμονών (π.χ. μελατονίνη, κορτιζόλη), θερμοκρασία σώματος, επίπεδα ενέργειας, πείνα και πέψη.
Ο κιρκαδικός κύκλος συγχρονίζεται κυρίως με το φως και το σκοτάδι του περιβάλλοντος, αλλά επηρεάζεται και από άλλα ερεθίσματα (φαγητό, κοινωνική δραστηριότητα, θερμοκρασία).
[το πλήρες άρθρο είναι εδώ]


