Thursday, 24 February 2022

the war atrocities and the innocent people

Today, it is a very sad day...

It's the day that a new war has started in Europe...a war that will cause deaths and immeasurable pain to millions of innocent civilians.

I was born in Greece...a country that has suffered in WWII, the subsequent civil war, the Dictatorship for 7 seven years (1967-1974) and a country where thousands refugees come from Pakistan, Afghanistan and Syria...

The photo of the body of this innocent Syrian boy...washed ashore in Turkey is still so vivid...

The memories of the war in former Yugoslavia in the 90's under the hospices of NATO and EU are coming back to mind.

Atrocities, deaths, immigration, uncounted pain caused to innocent people.

NATO was instrumental in that war...

NATO is watching today...

I do not know which is more painful...

All I know is that the EU leaders have a very soft approach to today's war...

Who is going to help millions of innocent people in Ukraine, today?




So many questions...

With no answers...

p.s. This film comes to mind today...  

p.s.2. energy prices and food supplies are going to be impacted greatly by the war, but this is not a topic to discuss today... 

p.s.3. bitter ironic fact: UN security council is chaired by ...Russia! 

Tuesday, 22 February 2022

Co-education is the way

 Letter to the Editor, The Sunday Times, 20.2.2022

Quinn fails to address the main problem of having single-sex schools: that our children grow up in single-sex bubbles, and the first time they meet the other gender is in third-level colleges. This is so anachronistic.

Ireland, on paper one of the most advanced countries in the world, needs to change all its secondary schools to co-educational. This will help the boys mature better and earlier and can only have a good impact on society.

This change needs to be carried out now, not in ten to 15 years’ time.

Dr Ioannis Zabetakis, Senior Lecturer, University of Limerick

Thursday, 17 February 2022

Ο ΕΦΕΤ, το ελαιόλαδο, το HACCP και ο “μονόδρομος της πιστοποίησης” όπου… όλοι οδηγούν ανάποδα!


Στην διεθνή πρακτική του HACCP, τα GHP (good hygiene practice), GMP (good manufacture practice) και η ιχνηλασιμότητα είναι στο καθημερινό «μενού» των σοβαρών επιχειρήσεων. Χωρίς αυτά τα τρία εργαλεία, κανένα σύστημα HACCP δεν μπορεί να αποδώσει και η επιχείρηση να παράγει ασφαλή τρόφιμα.

Αλλά οι ειδήσεις που έρχονται δείχνουν ότι αυτά τα στοιχειώδη προαπαιτούμενα του HACCP είναι ακόμα ζητούμενο.

Την περασμένη Παρασκευή διαβάσαμε ότι σύμφωνα με την Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων της Ιρλανδίας (FSAI), εκδόθηκαν έξι εκτελεστικά διατάγματα, συμπεριλαμβανομένων πέντε εντολών κλεισίματος και μίας απαγορευτικής εντολής, για παραβάσεις της νομοθεσίας όσον αφορά την ασφάλεια των τροφίμων τον Ιανουάριο του 2022.

Ενώ στις αρχές του Γενάρη μάθαμε ότι χιλιάδες φιάλες ελαιόλαδου που κυκλοφορούσαν στην Βραζιλιάνικη αγορά αποσύρθηκαν τον Δεκέμβριο λόγω νοθείας. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έγγραφο του γραφείου Ο.Ε.Υ. της ελληνικής πρεσβείας στη Βραζιλία,  αποσύρθηκαν 150 χιλιάδες φιάλες ελαιολάδου από 24 ετικέτες (κυρίως εγχώριες). Διαπιστώθηκε ότι οι εν λόγω φιάλες ήταν νοθευμένες με λάδι σόγιας. Σημειώνεται ότι η πιο συνηθισμένη απάτη στην εμπορία ελαιολάδου, στην Βραζιλία, είναι η ανάμειξη σογιέλαιου με τεχνητά χρώματα και γεύσεις που προσομοιώνουν στο ελαιόλαδο. Επιπλέον, υπάρχουν και περιπτώσεις που το εξευγενισμένο ελαιόλαδο διατίθεται στην αγορά ως έξτρα παρθένο.

Αυτές οι ειδήσεις μου έφεραν στο νου το μακρινό ( είναι όντως μακρινό; ) 2008, τότε που στην Ελλάδα ζούσαμε τις μέρες του ηλι(θι)έλαιου! Τότε, που δεν ήξερε ο ΕΦΕΤ πώς να ελέγξει τα βασικά και τελικά έγινε ολική ανάκληση ηλιελαίου από την αγορά. Τότε, έγραφα στο ΒΗΜΑ: «Το ηλιέλαιο, τα ερωτήματα και ο εμπαιγμός».

Σήμερα, λοιπόν, τι έχει αλλάξει;

Σήμερα, το ελληνικό ελαιόλαδο (ξέρετε εκείνος ο τενεκές από το χωριό!) έχει παραχθεί από μια επιχείρηση που εφαρμόζει GMP, GHP και ιχνηλασιμότητα;

Ρητορικό το ερώτημα! Η απάντηση είναι φυσικά…όχι!

Και τι κάνει λοιπόν σήμερα το 2022 ο ΕΦΕΤ; Μετά από το πάθημα ( ήταν όμως και μάθημα; ) του 2008; Τι κάνουν σήμερα οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα για να παράξουν ασφαλώς και ασφαλή τρόφιμα;

Μονόδρομος η πιστοποίησηΜονόδρομος η καθολική εφαρμογή του HACCP! Αλλά σε αυτούς τους μονόδρομους, ακόμα αρκετοί πηγαίνουν ανάποδα. Σαν τον Πόντιο οδηγό που είχε μπει ανάποδα στον αυτοκινητόδρομο και όταν το ραδιόφωνο έλεγε «προσέξτε έναν οδηγό που οδηγεί ανάποδα», εκείνος μονολογούσε… «μόνο ένα; Xιλιάδες πάνε ανάποδα!»…

Nutriscore VS NutrINFORM

The monstrosity of Nutriscore, Coke and Ketchup are healthier than ...EVOO (extra virgin olive oil)

                                                                A Nutrinform label

the battle has started...

Nutriscore VS Nutrinform

the monstrosity of Nutriscore on one hand and an attempt to inform on the other hand.

The Italians are rather serious! And they presented two days ago their approach, called Nutrinform, where the size of the portions are taken into account.

Nutriscore does not take into account portion sizes but all labelling is per 100g of food.

But, we will never eat 100g of honey or 100g of olive oil!

My final year Food Science and Health students at UL are working on Nutriscore and they are going to suggest corrections on the current Nutriscore algorithm...

Watch this space...

Wednesday, 16 February 2022

Alcohol and cancer

the news:


EU lawmakers will vote over the next two days on whether to warn Europeans against all alcohol consumption to fight cancer - or only against drinking too much.

The European Parliament will discuss a resolution based on the European Commission's "Beating Cancer Plan", outlined last year. That seeks to reduce environmental pollution, advise on diets and cut tobacco consumption.


EU lawmakers watered down their warning to Europeans over alcohol's links to cancer, stressing only excessive consumption as a risk factor and recommending labels should include advice on moderate drinking rather than a blunter health message.

The European Parliament's resolution is non-binding but could guide new rules from the European Commission, such as those due in 2023 on labelling of alcoholic drinks and possible tax revisions to discourage consumption.

The lawmakers agreed on the need for more cancer screening and curbs on smoking, but alcohol proved a contentious issue in a vote whose results were released on Wednesday.

The original resolution contained a reference to the view of the World Health Organization that there was no safe level of alcohol consumption when it came to cancer prevention and said alcohol consumption was a risk factor for many cancers.

However, a series of amendments passed, rephrasing the WHO reference to say it recognised the safest level of alcohol consumption is none and saying that only "harmful" alcohol consumption should be seen as a risk.

= = =

Here is the oxymoron:

according to the Mediterranean Diet Pyramid, the moderate consumption or red wine is encouraged! (1-2 glasses per day). 

Wine contains a high number of microconstituents that act as anti-inflammatory and actually protect our heart!

We must differentiate between fermented alcoholic drinks and distilled ones.

The former have strong anti-thrombotic and cardioprotective actions where the latter have none!

Therefore, we can't have a "policy fits all" approach! Beer, cider and wine have different (i.e. higher!) nutritional value thank vodka, gin etc.

You can read more about this, at the following publications of our team:

Structural Elucidation of Irish Ale Bioactive Polar Lipids with Antithrombotic Properties


«Όταν ένας άνδρας φωνάζει είναι δυναμικός, όταν μια γυναίκα το κάνει είναι υστερική»


Επίσκεψη της Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Φυσικών Επιστημών «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ» με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Γυναικών και Κοριτσιών στην Επιστήμη.

πηγή: Lifo

Σεξ και αλκοόλ: Αιώνιοι σύμμαχοι ή άσπονδοι εχθροί;



Θα μας τρελάνουν οι Σκωτσέζοι!… Η Σκωτσέζικη μπύρα χωρίς αλκοόλ Days ξεκίνησε μια ευρηματική καμπάνια υποσχόμενη να επιστρέψει τα χρήματά στους πελάτες εάν δεν «παρατηρήσουν μια καλύτερη σεξουαλική εμπειρία» αφού πιουν την μπύρα τους.

Δεν ξέρω αν προλάβατε να δοκιμάσετε την εν λόγω μπύρα αλλά ας δούμε μερικά σχετικά επιστημονικά θέματα.

Η αιθυλική αλκοόλη (το αλκοόλ στην καθομιλουμένη) δρα ως ως κατασταλτικό στον εγκέφαλό μας, που είναι το κέντρο ελέγχου του σώματος. Μπορεί αρχικά να μας προκαλέσει ένα αίσθημα ευφορίας, αλλά αυτό διαρκεί για λίγο και συνήθως ακολουθείται από κατάθλιψη.

Τα δύο σημαντικά στοιχεία που πρέπει να έχουμε υπόψη μας είναι ο ρυθμός που πίνουμε αλκοολούχα ποτά και σε ποια ποσότητα.

Όταν καταναλώνουμε αλκοόλ, περνάει αργά μέσω του αίματος στον οργανισμό μας και θα παραμείνει εκεί μέχρις ότου το ίδιο το σώμα το αποβάλλει μέσω της αναπνοής, του ιδρώτα και των ούρων, αν και η μεγαλύτερη ποσότητα θα διασπαστεί με τον μεταβολισμό. Το συκώτι επιτελεί το 90% του μεταβολισμού, διασπώντας το αλκοόλ και βγάζοντάς το από το σύστημά μας. Το ανθρώπινο συκώτι μεταβολίζει το αλκοόλ με τον ίδιο ρυθμό: 29 χιλιοστόλιτρα ανά ώρα. Η συγκέντρωση οινοπνεύματος στο αίμα μας, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το φύλο, η ηλικία και η σωματική μας υγεία, ο μεταβολικός μας ρυθμός, η ποσότητα φυσικά που έχουμε καταναλώσει και μέσα σε πόσο χρονικό διάστημα ήπιαμε τη συγκεκριμένη ποσότητα, εάν καταναλώσαμε αλκοόλ με γεμάτο ή άδειο στομάχι και βέβαια το βάρος και το ύψος μας. Οι γυναίκες επηρεάζονται γρηγορότερα από την ίδια ποσότητα αλκοόλ σε σύγκριση με τους ίδιου βάρους άντρες γιατί έχουν μικρότερη αναλογία νερού στον οργανισμό τους. 
Το αλκοόλ επιδρά στον εγκέφαλο ως αναισθητικό, καταπραϋντικό ή διεγερτικό, ανάλογα με την ποσότητα που καταναλώνεται.  Όσο μεγαλύτερη είναι η περιεκτικότητά του στο αίμα (Blood Alcohol Concentration/BAC), τόσο ισχυρότερες είναι οι επιδράσεις του.

Μια μονάδα αλκοόλ αντιστοιχεί σε 10ml ή 8γρ. καθαρού οινοπνεύματος. Τα συνήθη ποτά περιέχουν:

  • 2.1 μονάδες, τα 175 ml κρασί
  • 2 μονάδες, ένα ποτήρι μπύρας Lager
  • 1 μονάδα, τα 25ml οινοπνευματώδη .

Aν πιείτε ένα μεγάλο ποτήρι (250ml) κρασί, το σώμα σας χρειάζεται περίπου 3 ώρες να μεταβολίσει το αλκοόλ ενώ ένα ποτήρι ελαφριάς μπύρας, 2 ώρες. 
Ο λόγος που  τα επίπεδα αλκοόλ συσσωρεύονται στον οργανισμό μας οφείλεται στο ότι, για τους περισσότερους ανθρώπους, το αλκοόλ απορροφάται μέσα ταχύτερα από ό, τι μεταβολίζεται.

Συνεπώς, αυτό που πρέπει να θυμόμαστε ότι η φράση «Μέτρον Άριστον» ισχύει και εδώ!

Κατανάλωση με μέτρο μπορεί να μας φτιάξει την διάθεση χωρίς να μας «ρίξει».

Tuesday, 15 February 2022

Ο Ελύτης, η Ελιά, η Ελλάδα και ένας ελαιοπαραγωγός από την Κρήτη…

 Πηγή :

Ο σπουδαίος ποιητής μας, ο Οδυσσέας Ελύτης (το πραγματικό του όνομα είναι Οδυσσέας Αλεπουδέλης) έχει γράψει αυτά τα λόγια:

«Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι και ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις».

Η οικογένεια του Αλεπουδέληδων ήταν από την Λέσβο και ασχολιόταν με το ελαιόλαδο. Και σήμερα, η Λέσβος έχει πιο πολλά ελαιόδεντρα από ολόκληρο τον πληθυσμό της Ελλάδας! Αλλά τι γίνεται με αυτόν τον πλούτο;

Όχι πολλά, δυστυχώς.

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για τα ποσοστά τυποποίησης εδώδιμων ελιών και ελαιόλαδου, βρήκα αυτόν τον ιστότοπο:

Εκεί, διαβάζουμε τα εξής:

Σε µια καλή χρονιά, η φηµισµένη για το ελαιόλαδό της, Σητεία της Κρήτης, βγάζει µια λαδιά κοντά στους 13.000 τόνους. Από αυτούς όµως µόλις και µετά βίας οι 1.000 τυποποιούνται καταφέρνοντας να συγκρατήσουν στην τοπική οικονοµία την προστιθέµενη αξία του εκλεκτού προϊόντος που µε επιµέλεια παράγεται στα χωριά της περιοχής. Ο βασικός όγκος της παραγωγής «κρύβεται» σε δεξαµενές της Απουλίας, της Τοσκάνης και της Ούµπρια, βελτιώνοντας τα χαρµάνια του Monini, του De Carlo και άλλων επιφανών Ιταλών τυποποιητών.

Όταν το 2016 ο Κρητικός Μανώλης Αντωνάκης, υπάλληλος τότε σε γερµανική εταιρεία, βρέθηκε σε ένα ντελικατέσεν στην Κολωνία, προς έκπληξή του διαπίστωσε πως στα ράφια µε πολλών λογής ελαιόλαδα δεν υπήρχε ούτε ένα σητειακό. Ο υπάλληλος του εξήγησε πως αν και έχει ακουστά την περιοχή, προϊόν δεν έχει πετύχει στην αγορά. Τότε ο συνοµιλητής µας το πήρε απόφαση,«ένιωσα την ανάγκη να επαναφέρω το brand name Σητεία στην αγορά».

Η κληρονοµιά του κ. Αντωνάκη ήταν 1.200 ρίζες που συγκόµιζε κάθε Οκτώβρη ο πατέρας του και πριν από αυτόν ο παππούς του. Άρχισε να «ψάχνεται» και είδε πως αγοράζοντας σε πρώτη φάση συσκευασίες, θα µπορούσε να ξεκινήσει την περιπέτεια διεκδίκησης για το προϊόν του µερίδιο στην αγορά τυποποιηµένου ελαιολάδου.

«Για αρχή ένα ποσό γύρω στα 10.000 µε 15.000 ευρώ για την αγορά συσκευασιών και τη δηµιουργία ετικέτας είναι αρκετά για να ξεκινήσεις» εξηγεί ο κ. Αντωνάκης τον Νοέμβριο του 2020, η  παραγωγή του οποίου κυµαίνεται στους πέντε τόνους ετησίως.

Οι δουλειές εξελίσσονταν και η διάθεση του τυποποιηµένου ελαιολάδου του Μανώλη Αντωνάκη ξέφευγε από τα τουριστικά καταστήµατα της Κρήτης, όσο αγορές καταναλωτών υψηλού εισοδήµατος όπως είναι εκείνες της Βιέννης, του Γκρατζ, της Στουτγάρδης και της Κολωνίας ξεκλείδωναν. Πλέον τα ελαιόλαδα της Terra di Sitia εξάγονται στη Γερμανία, την Αυστρία, τη Σλοβακία και την Ελβετία, µε τον τζίρο των διεθνών πωλήσεων, εξαιτίας και της συνθήκης της πανδηµίας, να υπερβαίνει φέτος αυτόν της εσωτερικής αγοράς, όπως εξηγεί ο Κρητικός ελαιοπαραγωγός.

Στους επόµενους στόχους του είναι η επέκταση της επιχείρησης µε την αγορά συσκευαστηρίου και ελαιουργείου. Και τα δύο αυτά µαζί διαµορφώνουν µια επένδυση περί τις 250.000 ευρώ. «Για να είναι βιώσιµη µια τέτοια κίνηση θέλει να έχεις πολλές πωλήσεις» εξηγεί, ωστόσο φαίνεται πως αξίζει τον κόπο, αφού κόβει από τα κόστη του φασόν.

Άλλωστε το συσκευασµένο προϊόν δεν µπορεί να πέσει κάτω από τα 6 µε 7 ευρώ το κιλό, όταν το χύµα φέτος βρέθηκε πολλές φορές στα 2 ευρώ το κιλό. Ταυτόχρονα, όσο περισσότερες διακρίσεις και αγορές ξεκλειδώνονται, τόσο αυξάνεται το περιθώριο κέρδους.

Η ελιά και το λάδι της είναι απλά ένα παράδειγμα του πώς να φτιάξουμε μια ιστορία και ένα δυνατό brand name, όπως γράφαμε σε αυτή την στήλη.

Τα κρασιά, τα τυριά, τα μυρωδικά, τα όσπρια και άλλα πολλά τρόφιμα μπορούν να ξεφύγουν από την λογική του «χύμα» και να γίνουν πετυχημένες ετικέτες!

Monday, 14 February 2022

Τα πλαστικά, o Βαλεντίνος και οι ευθύνες της βιομηχανίας τροφίμων



Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Το έχουμε δει να στραγγαλίζει τη ζωή στους βαθύτερους ωκεανούς και στα ψηλότερα βουνά. Τώρα σοκαριστικές μελέτες εντοπίζουν πλαστική ρύπανση παντού: στη βροχή, στο φαγητό μας, στο νερό που πίνουμε, ακόμα και στον ανθρώπινο πλακούντα! Δηλητηριάζει εμάς – κι όλη τη ζωή στη Γη.

Αυτή τη στιγμή, ο ΟΗΕ εξετάζει μια νέα φιλόδοξη διεθνή συνθήκη για την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης. Αν οι χώρες συμφωνήσουν, έχουμε μια πραγματική ευκαιρία να καθαρίσουμε τον πλανήτη μας! Αλλά μεγάλοι ρυπαντές προσπαθούν ήδη να αποδυναμώσουν την πρόταση.

Το πλαστικό είναι τοξικό απ’ τη στιγμή που ξεκινά η παραγωγή του. Προέρχεται απ’ τα ίδια βρώμικα ορυκτά καύσιμα που πυροδοτούν την κλιματική κρίση. Και δεν αποσυντίθεται! Ένα πλαστικό μπουκάλι διασπάται σε μικροσκοπικά, αόρατα κομματάκια που μπορούν να ταξιδέψουν ανά τον κόσμο μέσω νερού κι αέρα, μολύνοντας τις θάλασσες και τα ποτάμια μας, ακόμα και το σώμα μας!

Ακόμα κι η βροχή είναι μολυσμένη με πλαστικό. Επιστήμονες στις ΗΠΑ ανακάλυψαν πως 1.000 τόνοι μικροπλαστικών πέφτουν σε προστατευόμενους εθνικούς δρυμούς ετησίως – είναι σαν να βρέχει πάνω από 120 εκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια!

Tα πλαστικά μικροσωματίδια υπάρχουν πλέον παντού στον πλανήτη μας! Κυριολεκτικά παντού, από το πιο βαθύ σημείο των ωκεανών μας (Μariana Trench στον δυτικό Ειρηνικό Ωκεανό) μέχρι τα πιο ψηλά όρη (στο όρος Έβερεστ βρέθηκαν μικροπλαστικά σε ύψος 27.690 πόδια, μόλις 1.345 πόδια πιο χαμηλά από την κορυφή!).

Αλλά τι μπορούμε να κάνουμε για αυτό;

Μα πολύ απλά…να μειώσουμε την χρήση των πλαστικών στις συσκευασίες τροφίμων. Δείτε σήμερα, του Αγίου Βαλεντίνου, τα υλικά της συσκευασίας και σκεφτείτε πόσα από αυτά είναι 100% ανακυκλώσιμα…Ελάχιστα…

Ο ρόλος της βιομηχανίας τροφίμων είναι εξαιρετικά σημαντικός και θα πρέπει να πάρει πρωτοβουλίες μείωσης των πλαστικών συσκευασιών αλλά και ενημέρωσης των καταναλωτών για να γίνεται καλύτερη και εκτενέστερη ανακύκλωση.

Προσωπικά, πιστεύω ότι ο καλύτερος τρόπος είναι να μειώσει η βιομηχανία των τροφίμων την χρήση πλαστικών και να αρχίσει να χρησιμοποιεί υλικά πιο φιλικά προς το περιβάλλον που να είναι 100% ανακυκλώσιμα. Και ας σταματήσουμε τις πρακτικές green washing (π.χ. το υλικό Τetra pak δεν είναι 100% ανακυκλώσιμο άρα δεν είναι και …τόσο φιλικό προς το περιβάλλον). Αλλά για το θέμα του green washing θα μιλήσουμε πιο εκτενώς σε άλλο μας σημείωμα.

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία και “παίζει” πάντα Αριστερό Εξτρέμ.

Thursday, 10 February 2022

Ελληνικές start up: Όταν οι μαθητές διδάσκουν…


Tου Γιάννη Ζαμπετάκη*

Πριν από λίγες μέρες, διαβάσαμε στο για ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον project από μαθητές του 1ου ΕΠΑΛ Διδυμότειχου.

Καινοτόμες ζωοτροφές από υπολείμματα τροφίμων, για ζώα παραγωγής και κατοικίδια, σχεδιάζουν να παρασκευάσουν μαθητές του 1ου ΕΠΑΛ Διδυμοτείχου «Ευγένιος Ευγενίδης» στο πλαίσιο του προγράμματος της «Εικονικής Επιχείρησης 2022» του Junior Achievement Greece, έχοντας μάλιστα ως inspirational mentor την ίδια την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, με την οποία είχαν, πρόσφατα, την πρώτη τους διαδικτυακή συνάντηση.

Φέτος είναι η πρώτη φορά που το Junior Achievement Greece, ο μη κερδοσκοπικός εκπαιδευτικός οργανισμός προγραμμάτων/διαγωνισμών επιχειρηματικότητας για μαθητές και φοιτητές, εισάγει τον θεσμό του Inspirational Mentor σε μαθητικές «start up», έτσι ώστε να εμπνεύσουν, να ενδυναμώσουν και να συμβουλεύσουν τα παιδιά στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν τη δική τους «επιχείρηση».

Τα παιδιά και οι Δάσκαλοί τους είναι άξιοι συγχαρητηρίων!

Και το παράδειγμα αυτών των παιδιών από το ακριτικό Διδυμότειχο θα ήταν ευκταίο να το ακολουθήσουν και άλλα παιδιά στα Ελληνικά σχολεία.

Τα παιδιά έχουν τρομερό δυναμικό και με την κατάλληλη καθοδήγηση μπορούν να φτιάξουν projects, καινοτόμα και βιώσιμα.

Ας παρακολουθήσουμε αυτό το πρόγραμμα και ας πάρουμε ιδέες από τα παιδιά.

Ίσως όλοι μας μάθουμε κάτι καινούργιο.

Wednesday, 9 February 2022

Marketing: Τα Ελληνικά τρόφιμα and… the other countries!

 Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Πηγή :

Η είδηση που διάβασα στο την περασμένη εβδομάδα ήταν χαρμόσυνη!

Η κ. Όλγα Καραπάνου-Crawford, έγινε «Master of Wine (MW)», τίτλος που κατέχουν μόλις 419 άνθρωποι παγκοσμίως, εκ των οποίων οι 151 γυναίκες (η Όλγα έγινε η πρώτη Ελληνίδα ΜW). Τίτλος που απονέμει το «Institute of Masters of Wine» στο Λονδίνο.

Στην συνέντευξη της Όλγας διαβάσαμε πολλά και χρήσιμα για το Ελληνικό κρασί. Και μου ήρθε στο μυαλό κάτι που έγραψα ως Αριστερό Εξτρέμ στις 31.1.22.

Το Ελληνικό κρασί έχει τρομερό δυναμικό αλλά δεν αξιοποιείται το λεγόμενο USP (Unique Selling Point) των κρασιών μας.

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε λοιπόν; Όχι μόνο για τα κρασιά αλλά για όλα τα Ελληνικά τρόφιμα;

Θα πρέπει να δούμε πώς μπορούμε να φτιάξουμε μια «ιστορία» για το κάθε τρόφιμο, μια ιστορία για τον τόπο όπου παράγεται, τις πρώτες ύλες, τον τρόπο παραγωγής, τις λειτουργικές του ιδιότητες και τα οργανοληπτικά του χαρακτηριστικά.

Εδώ στο Λίμερικ, στη Δυτική Ιρλανδία, υπάρχει μόνο μια κάβα όπου μπορώ να βρω Ελληνικά κρασιά. Και αυτές οι 3 ετικέτες από Ελλάδα είναι πάνω πάνω σε ένα ράφι που αν δεν το ψάξει κανείς…δεν θα το βρει ποτέ.

Και είναι στενάχωρο αυτά τα καλά κρασιά να μην  είναι σε κεντρικό ράφι…

Αν δεν δούμε μεθοδικά το θέμα του marketing μέσα από την δημιουργία μιας ιστορίας για το κάθε τρόφιμο, πολύ φοβάμαι ότι θα μείνουμε στις… other countries.

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία και “παίζει” πάντα Αριστερό Εξτρέμ.

Tuesday, 8 February 2022

Ορεινό Μέλι: Η απενοχοποίηση του τζανκ φουντ

 Σύμφωνα με τη νέα Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Farm to Fork», μέχρι το τέλος του 2022, όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να έχουν υιοθετήσει μία εναρμονισμένη και υποχρεωτική διατροφική σήμανση στο μπροστινό μέρος της ετικέτας των προϊόντων τους.

Η επικρατέστερη σήμανση προς το παρόν, είναι το «Nutri-Score» το οποίο έχει πάρει ήδη έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για προαιρετική χρήση. Πρόκειται για ένα σύστημα επισήμανσης που αποτυπώνει χρωματικά πόσο θρεπτικό είναι ένα τρόφιμο σε σχέση με άλλα αντίστοιχα. Πρακτικά βέβαια ο άξονας αυτός έχει δημιουργήσει λανθασμένες εντυπώσεις στους καταναλωτές καθώς έχει ήδη μετατραπεί σε δείκτη αξιολόγησης όχι του πόσο θρεπτικό αλλά του πόσο ανθυγιεινό ή όχι είναι ένα προϊόν σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα (όχι μόνο του ίδιου είδους).

Αποτελείται από 5 χρώματα με τα ανάλογα γράμματα (A, B, C, D, E), ώστε ο καταναλωτής να μπορεί εύκολα και γρήγορα να δει ποια τρόφιμα να προτιμά και ποια να αποφεύγει. Από το Πράσινο (καλό για την υγεία) μέχρι το Κόκκινο (το τρως με δική σου ευθύνη). Επικεφαλής της εκστρατείας για την υιοθέτηση από την ΕΕ αυτού του συστήματος κατάταξης και αξιολόγησης των τροφίμων είναι η ελβετική πολυεθνική επεξεργασμένων τροφίμων Nestlé.

= = =

η συνέχεια εδώ 

Η πρόκληση του ισχυρισμού υγείας στα Ελληνικά προϊόντα


Όλοι μας κάθε μέρα σκεφτόμαστε πώς μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε τον τζίρο της επιχείρησης, να αυξήσουμε την ικανοποίηση των πελατών μας, να ενισχύσουμε την ποιότητα και τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων μας, να τα κάνουμε πιο ελκτικά και να βελτιώσουμε τις συνθήκες παραγωγής ώστε οι διεργασίες μας να γίνουν πιο βιώσιμες.

Όλα αυτά είναι διαστάσεις της καινοτομίας.

Αλλά αυτό που περισσότερο ζητούν σήμερα οι καταναλωτές είναι εύγεστα τρόφιμα με λειτουργικές ιδιότητες. Και όταν λέμε λειτουργικές ιδιότητες είναι εκείνα τα συστατικά των τροφίμων που μπορούν να προστατέψουν από συγκεκριμένες ασθένειες.

Μιλώντας για ασθένειες λοιπόν, ας θυμηθούμε τα εξής: μέχρι σήμερα (8.2.22) που γράφονται αυτές οι γραμμές έχουν πεθάνει σε παγκόσμιο επίπεδο 5.700.000 άνθρωποι, ένας πολύ μεγάλος αριθμός, μια ανείπωτη τραγωδία…Το 95% των ανθρώπων αυτών όμως είχε κάποιο υποκείμενο νόσημα (π.χ. καρδιαγγειακά, διαβήτη τύπου 2, παχυσαρκία κλπ).

Ο αριθμός των ανθρώπων που πεθαίνουν από καρδιαγγειακά και μόνο είναι 18.000.000 κάθε χρόνο, σε παγκόσμιο επίπεδο. Συνεπώς, όταν θα θέλουμε να βελτιώσουμε τις λειτουργικές ιδιότητες των τροφίμων, θα πρέπει να δούμε ποια ασθένεια θα πρέπει να στοχεύσουμε και πώς θα αλλάξουμε την σύσταση των τροφίμων ώστε τα παραγόμενα τρόφιμα να γίνουν πιο δραστικά έναντι της ασθένειας που έχουμε επιλέξει.

Κλείνοντας, αυτό το κείμενο, θα πρέπει να θυμόμαστε ότι η φλεγμονή είναι το κύριο βιοχημικό φαινόμενο που προκαλεί όλες τις χρόνιες ασθένειες και τα πιο πολλά Ελληνικά τρόφιμα έχουν πλήθος αντιφλεγμονοδών συστατικών.

Η πρόκληση λοιπόν είναι να μετρήσουμε την αντιφλεγμονώδη δράση των μοναδικών ελληνικών προϊόντων ώστε να μπορούμε να κάνουμε ένα ισχυρισμό υγείας στην συσκευασία τους.

Friday, 4 February 2022

Η απίστευτη σπατάλη των Ελλήνων σε πρώτη ύλη – Λειτουργικά τρόφιμα μέσα από βιώσιμες ζωοτροφές και ιχθυοτροφές


Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Λειτουργικά τρόφιμα μέσα από βιώσιμες ζωοτροφές και ιχθυοτροφές

Την περασμένη Τρίτη έγραφα εδώ για την σημασία του ελαιοπυρήνα στην παραγωγή λειτουργικών ιχθυοτροφών. Αν σκεφτούμε πόσες χιλιάδες τόνοι ελαιοπυρήνα παράγει η Ελλάδα, τότε θα δούμε ότι σπαταλάμε μια τεράστια σε αξία πρώτη ύλη αντί να την αξιοποιούμε στην παραγωγή λειτουργικών ζωοτροφών και ιχθυοτροφών.

Εκτός από την αξιοποίηση του ελαιοπυρήνα στην ιχθυοκαλλιέργεια, η ομάδα μας πριν από λίγα χρόνια μελέτησε επίσης το δυναμικό του ελαιοπυρήνα ως συστατικό στη διατροφή πουλερικών. Βρήκαμε ότι τα συστατικά του ελαιοπυρήνα «περνάνε» στο κρέας των πουλερικών και έτσι τα πουλερικά αποκτούν καρδιοπροστατευτικές ιδιότητες.

Η δουλειά μας συνεχίζεται και σήμερα εδώ στην Ιρλανδία, μελετώντας παραπροϊόντα της ιχθυοκαλλιέργειας, της βιομηχανίας ζύθου και μηλίτη.

Η γενικότερη φιλοσοφία είναι τούτη: δεν είμαστε μόνο εμείς ότι τρώμε αλλά και τα ζώα είναι αυτό που τρώνε.

Αυτό λοιπόν που επιθυμούμε να κάνουμε έχει διπλό ώφελος:

  1. Αξιοποιούμε παραπροϊόντα άλλων βιομηχανιών και
  2. Παράγουμε λειτουργικές ζωοτροφές και ιχθυοτροφές

Τα παραγώμενα τρόφιμα, έτσι, αποκτούν λειτουργικές ιδιότητες κατά της καρδιοπάθειας.

Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι κάθε χρόνο, σε παγκόσμιο επίπεδο, 17.000.000 άνθρωποι πεθαίνουν από καρδιαγγειακά νοσήματα. Σχεδιάζοντας νέες λειτουργικές τροφές για ζώα και ψάρια, μπορούμε να παράγουμε νέα λειτουργικά τρόφιμα (functional foods) ή νέα συμπληρώματα διατροφής. Με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια, λοιπόν. Και η παραγωγή τροφίμων γίνεται πιο βιώσιμη αλλά και παράγουμε τρόφιμα με καρδιοπροσταυτικές ιδιότητες.

Υ.Γ. Σε αυτή την στήλη, θα ήθελα να γράφω και σχετικά με προτάσεις σας ή ένα θέμα που θα θέλατε να παρουσιάσω. Θα χαρώ πολύ να μου στέλνετε σχόλια και ιδέες στο

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία και “παίζει” πάντα Αριστερό Εξτρέμ.

Thursday, 3 February 2022

Η γλώσσα του σώματος η μουσική και τα meetings

 Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Από την αρχή της πανδημίας, έχουμε αρχίσει να κάνουμε meetings on line όπου δεν μπορούμε να δούμε την γλώσσα του σώματος των συνεργατών μας και να τους βλέπουμε στα μάτια.

Ας δούμε τώρα αυτό το video.

No Music, Just The Conductors Eyes – Trick of the Mind

H Ορχήστρα ξεκινά να παίζει μουσικό χαλασμένο τηλέφωνο και με ένα μαγικό τρόπο, ο Μαέστρος με τα μάτια και το κορμί του…τους συντονίζει στην μελωδία!

Και τώρα ας ξανασκεφτούμε… Πώς θα μπορούσε ένας μάνατζερ να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των συναντήσεων με τους συνεργάτες του; Πώς θα μπορούσε ο μαέστρος του video να διευθύνει την ορχήστρα του μέσω skype;

Μήπως θα πρέπει να ξαναδούμε το θέμα των online συναντήσεων και συσκέψεων; Ειδικά τις συναντήσεις που σκοπεύουν σε καινοτομία και ανάπτυξη αλλά και τις συναντήσεις brainstorming;

 Μιας και μόνο face to face μπορεί να παίξει μια ορχήστρα μελωδικά, μια ομάδα να αποδώσει αποτελεσματικά.

Υ.Γ. Σε αυτή την στήλη, θα ήθελα να γράφω και σχετικά με προτάσεις σας ή ένα θέμα που θα θέλατε να παρουσιάσω. Θα χαρώ πολύ να μου στέλνετε σχόλια και ιδέες στο

Wednesday, 2 February 2022

Μα είναι δυνατόν τα αυγά και οι ντομάτες να περιέχουν «χημικά»;


Πριν από λίγες μέρες διάβασα στο ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο σχετικά με τους ισχυρισμούς υγείας. Και σκέφτηκα να σας δείξω την παρακάτω εικόνα, λαμβάνοντας υπόψη την λίστα των ενώσεων με E-number.

Ένα αυγό και μια ντομάτα γραμμένα με την λίστα των Ε ενώσεων που περιέχουν.

H ντομάτα περιέχει 7 τέτοιες ενώσεις ενώ το αυγό 4.

Είναι και τα δύο τρόφιμα 100% φυσικά!

Με άλλα λόγια, ας μην τρελαινόμαστε με τα E numbers που υπάρχουν σε ένα τρόφιμο. Δεν είναι ένδειξη ότι αυτό το τρόφιμο υπολείπεται σε διατροφική αξία.

Tuesday, 1 February 2022

Ιχθυκαλλιέργειες και ελαιοπυρήνας: Μία σχέση με μέλλον…

 Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Ένα ενδιαφέρον άρθρο που διάβασα στο την περασμένη εβδομάδα, μιλούσε για τα οικοσυστήματα και τους πληθυσμούς των αλλιευμάτων στην Ελλάδα (ερευνητική δουλειά του καθηγητή του εργαστηρίου Άγριας Πανίδας και Ιχθυοπονίας Γλυκέων Υδάτων στο τμήμα Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Αντώνιου Κοκκινάκη).

 Από το 1960 και μετά, η ετήσια κατανάλωση ψαριών είναι διπλάσια σε σχέση με την αύξηση του πληθυσμού σε παγκόσμιο επίπεδο, με την κατά κεφαλή ετήσια κατανάλωση να υπερβαίνει τα 20 κιλά. Αντίστοιχα ανοδική πορεία ακολουθεί και η ετήσια κατά κεφαλήν κατανάλωση αλιευμάτων στην Ελλάδα, που σήμερα διαμορφώνεται στα 22-23 κιλά, από πέντε κιλά προ 20ετίας. Μάλιστα, στην αλιευτική προσπάθεια για να καλυφθούν οι υψηλές ανάγκες των καταναλωτών, τριπλασιάστηκαν οι αλιευτικοί στόλοι, «με τους ψαράδες να ψαρεύουν πολλά περισσότερα ψάρια απ’ αυτά που οι θάλασσες μπορούν να αντέξουν να απολέσουν».

Με άλλα λόγια, θα πρέπει να βρούμε άλλες πηγές αλλιευμάτων και μια από αυτές είναι η ιχθυοκαλλιέργεια η οποία ανθεί στην χώρα μας. Το 2014, ήταν μια ιστορική χρονιά: τότε για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο, τα κιλά των ψαριών που καταναλώσαμε από ιχθυκαλλιέργεια ξεπέρασαν τα κιλά των άγριων ψαριών (από τις θάλασσες). Και αυτή η τάση θα συνεχιστεί.

Θα πρέπει να βρούμε, λοιπόν, τρόπους πώς να κάνουμε την ιχθυοκαλλιέργεια πιο βιώσιμη και πιο φιλική προς το περιβάλλον.

Ένας τέτοιος τρόπος είναι να μειώσουμε την ποσότητα ιχθυελαίων που χρησιμοποιούνται για ιχθυοτροφές. Η ερευνητική μας ομάδα έχει βρει τρόπο να αξιοποιήσει τον ελαιοπυρήνα (κατσίγαρο) (παραπροϊόν της ελαιουργίας στην Ελλάδα) και να τον χρησιμοποιήσει για την παραγωγή τσιπούρας και λαβρακίου, σε συνεργασία με κορυφαία εταιρεία ιχθυοκαλλιέργειας στην Ελλάδα. Αυτή η in vitro μελέτη υπογράμμισε ότι η συμπερίληψη του ελαιοπυρήνα στις ιχθυοτροφές βελτιώνει τη θρεπτική αξία τόσο της ιχθυοτροφής όσο και των ψαριών, πιθανώς εμπλουτίζοντας το θαλάσσιο λιπιδικό προφίλ της τσιπούρας (Sparus aurata ) με συγκεκριμένες βιοδραστικές λιπιδικές ενώσεις φυτικής προέλευσης. Ακολούθως θα μπορούσε να αυξήσει και την εμπορική αξία των ιχθυοτροφών και κατά συνέπεια αυτών των ψαριών υδατοκαλλιέργειας. 

Πιο πολλά μπορείτε να διαβάσετε ΕΔΩ και ΕΔΩ.

Συμπλήρωμα διατροφής ιχθυελαίου από παραπροϊόντα ιχθυοκαλλιέργειας: Νέα επιστημονική ανακάλυψη με… “ουσία”

 Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Τα ιχθυέλαια που είναι σήμερα διαθέσιμα στο φαρμακείο της γειτονιάς σας προέρχονται είτε από σαρδέλες είτε από πλαγκτόν. Τα πρώτα είναι τα λεγόμενα fish oils και τα δεύτερα είναι τα λεγόμενα krill oils. Πόσο βιώσιμη όμως είναι η παραγωγή τους;

Για τα μεν fish oils, οι σαρδέλες ψαρεύονται στο Περού (στον Νότιο Ειρηνικό ωκεανό) και από εκεί μεταφέρονται στην Κίνα όπου εκχυλίζεται το ιχθυέλαιο και κατόπιν έρχεται στην Ευρώπη όπου γίνεται η τυποποίησή του. Κάθε χρόνο αλιεύονται περίπου 4.000.000 τόνοι σαρδέλας για τις ανάγκες της βιομηχανίας των ιχθυελαίων, μια ποσότητα που καθιστά την εν λόγω διαδικασία μη βιώσιμη. Για το δε ζωοπλαγκτόν, υπάρχουν σοβαρές επιφυλάξεις ότι η αλλίευσή του για την παραγωγή Krill oil διαταράσει την ισορροπία της διατροφικής αλυσίδας.

Τα τυποποιημένα πλέον ιχθυέλαια περιέχουν υψηλά επίπεδα των δύο πιο σημαντικών ωμέγα-3 οξέων, δηλαδή του EPA (eicosapentaenoic acid) και του DHA (docosahexaenoic acid). Οι ισχυρισμοί υγείας σχετικά με αυτά τα δύο οξέα είναι λίγο θολοί ακόμα και σήμερα. Εικάζεται ότι βοηθούν στην λειτουργία της καρδιάς και του εγκεφάλου και ίσως βοηθούν κατά της φλεγμονής. Κατά το μεγάλο ταξίδι των σαρδελών (από το Περού στην Κίνα) και των ιχθυελαίων (από την Κίνα στην Ευρώπη), τα ιχθυέλαια οξειδώνονται σε μεγάλο ποσοστό και δεν ξέρουμε πόσο οξειδωμένο είναι το έλαιο που βρίσκεται στις κάψουλες που αγοράζουμε από το φαρμακείο.

Η ομάδα μας από το Πανεπιστήμιο του Λίμερικ στην Ιρλανδία, έχει μια διαφορετική προσέγγιση: χρησιμοποιούμε κεφάλια σολομών (ένα παραπροϊόν της ιχθυοκαλλιέργειας με μικρή αξία) από την μεγαλύτερη εταιρεία ιχθυοκαλλιέργειας στην Ιρλανδία (που παράγει βιολογικό σολομό), εκχυλίζουμε τα πολικά λιποειδή και τα περικλύουμε σε κάψουλες. Με την εκχύλιση που χρησιμοποιούμε στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ (University of Limerick, UL), μπορούμε να εκχυλίσουμε τα πιο δραστικά συστατικά από τα κεφάλια των σολομών και έτσι οι κάψουλές μας έχουν ισχυρές δράσεις κατά της συσσωμάτωσης των αιμοπεταλίων και της φλεγμονής. Μέχρι σήμερα έχουμε αναπτύξει την μέθοδο εκχύλισης χρησιμοποιώντας food grade διαλύτες και οι πρώτες μας κλινικές μελέτες δείχνουν ότι η ημερήσια κατανάλωση μιας πολύ μικρής ποσότητας πολικών λιποειδών από σολομό παρέχει σημαντική προστασία έναντι της φλεγμονής. Είμαστε σε διαδικασία υποβολής πατέντας για την εν λόγω εφεύρεσή μας γι’αυτό το λόγο δεν μπορώ να αναφέρω πιο πολλές λεπτομέρειες αυτή την στιγμή.

Ο σκοπός αυτού του άρθρου είναι να δείξει ότι μπορούμε να φτιάξουμε συμπληρώματα διατροφής κατά των καρδιαγγειακών ασθενειών από άλλες πηγές και να μην εξαρτώμαστε από τις σαρδέλες του Περού ή το ζωοπλαγκτόν. Παρόμοιες καρδιοπροσταυτικές δράσεις έχουμε βρει σε σειρά γαλακτοκομικών και ιχθυηρών προϊόντων.

Σχετικές δημοσιεύσεις μας είναι οι εξής:

In Vitro Antithrombotic Properties of Salmon (Salmo salar) Phospholipids in a Novel Food-Grade Extract

The effect of ovine milk fermentation on the antithrombotic properties of polar lipids 

Caprine milk fermentation enhances the antithrombotic properties of cheese polar lipids

*O Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Χημείας Τροφίμων, Πρόεδρος του τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Λίμερικ στην Ιρλανδία