Ιδιωτικά «πανεπιστήμια»: Το τέλος της δημόσιας και δωρεάν ανώτατης εκπαίδευσης

 Γράφει ο Γιάννης Μυλόπουλος στο Κουτί της Πανδώρας, εδώ.

Πανεπιστημιακοί χώροι: Το σύνδρομο της Αθήνας

 Οι φοιτήτριες και οι φοιτητές των ελληνικών πανεπιστημίων σπουδάζουν σε άθλια κτίρια. Τα περισσότερα από αυτά είναι άσχημα από την κατασκευή τους. Το θέμα δεν είναι απλώς πως δεν έχουν κανένα αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον, αλλά ότι θυμίζουν συνδυασμό κακοχωνεμένου μοντερνισμού με ισχυρές δόσεις νεομπρουταλισμού και σοσιαλιστικής αρχιτεκτονικής. Αυτά τα κτίρια δεν ήταν όμορφα ούτε την ημέρα των εγκαινίων τους, αλλά η συνέχεια είναι ακόμη χειρότερη. Από τη μια η εγκατάλειψη από αυτούς που θα έπρεπε να τα φροντίζουν, από την άλλη η αδιαφορία από αυτούς που τα χρησιμοποιούν, κάθε μέρα τα κάνει ασχημότερα.

Στην ασχήμια προστίθεται και η βλακεία. Οι τοίχοι τους αποτελούν ένα πάτσγουορκ κακότεχνων γκράφιτι, ακατανόητων συνθημάτων, σχισμένων αφισών, κουρελιασμένων πανό, βρομιάς και κακογουστιάς. Τι άλλο από βλακώδης είναι αυτός ο φρενήρης ανταγωνισμός μεταξύ αυτών που λερώνουν με διαφορετικούς τρόπους ένα κτίριο, όταν οι προσπάθειές τους δεν περιέχουν κανένα μήνυμα παρά μόνο συμβολή σε μια τεράστια μουτζούρα;

the full article is here.

Πανεπιστημιακή Αστυνομία

 

 

Αντί να γίνει αυτό

γίνεται αυτό.

Την ίδια ώρα που ο τακτικός προϋπολογισμός για την εκπαίδευση ξεπερνάει κάθε αρνητικό προηγούμενο η κυβέρνηση είναι έτοιμη να δαπανήσει περίπου 20 εκατομμύρια ευρώ για την ετήσια μισθοδοσία των 1.030 ειδικών φρουρών που θα στελεχώσουν την πανεπιστημιακή αστυνομία.

Αντί λοιπόν η κυβέρνηση να συμπεριλάβει δαπάνες για τις υποδομές και τον εξοπλισμό των Πανεπιστημίων «σπρώχνει» λεφτά στο αμφιλεγόμενο «σχέδιο φύλαξης και ασφάλειας» και ενώ πληθαίνουν οι φωνές που λένε «Όχι Αστυνομία στα Πανεπιστήμια».

Σύμφωνα με την έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του κράτους, ο κρατικός προϋπολογισμός επιβαρύνεται με 20 εκατομμύρια ευρώ περίπου για την ετήσια μισθοδοσία των 1.030 ειδικών φρουρών που θα στελεχώσουν την ομάδας της «ΟΠΠΙ» (Ομάδα Προστασίας Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων». Το κόστος θα βαρύνει το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη.

 

Tα ελληνικά ΑΕΙ και οι αιώνιοι φοιτητές

 

Πηγή: Κουτί της Πανδώρας

 

Ποιο είναι το αληθινό πρόβλημα με τους αιώνιους φοιτητές; Γιατί η Ελλάδα έχει τόσο πολλούς αιώνιους φοιτητές;

Το πρόβλημα έχει πολλές διαστάσεις και μερικές διαστάσεις θίξαμε στο προηγούμενο άρθρο μας στο Κουτί της Πανδώρας.

Σήμερα, ας δούμε και δύο ακόμα πτυχές του προβλήματος, ξεκινώντας από τον αριθμό εισακτέων σε κάθε Τμήμα. Κατά γενική ομολογία, οι εισακτέοι σε κάθε σχολή είναι πολύ περισσότεροι από όσους μπορεί να απορροφήσει η ελληνική οικονομία. Με άλλα λόγια διδάσκουμε και εκπαιδεύουμε επιστήμονες χωρίς εργασιακό αύριο και όταν δεν υπάρχει δεδομένη επαγγελματική αποκατάσταση τότε οι φοιτητές δεν έχουν καν κίνητρο να τελειώσουν γρήγορα τις σπουδές τους. Ένα παράδειγμα είναι οι Χημικοί που αποφοιτούν κάθε χρόνο.

Έχοντας επίγνωση εκ των έσω για τους Χημικούς, κατά μέσο όρο αποφοιτούν κάθε χρόνο κάπου 500-800 Χημικοί από τα Τμήματα Χημείας της χώρας, και αυτό γίνεται σε μια χώρα που δεν έχει πλέον δυνατή χημική βιομηχανία και έτσι οι θέσεις εργασίας είναι λιγοστές. Το ερώτημα δηλαδή που προκύπτει είναι τούτο: γιατί το Κράτος σπαταλά τόσους πόρους για την εκπαίδευση Χημικών που δεν τους χρειάζεται;

Ένας μεγάλος αριθμός αυτών των Χημικών, ασχολείται με την παραπαιδεία, δηλαδή με το πώς να μπουν παιδιά στα τμήματα Χημείας και έτσι να δημιουργηθούν και άλλες στρατιές ανέργων.

Όταν ένας φοιτητής όμως δεν έχει κίνητρο να αποφοιτήσει στην ώρα του, τότε θα αφήνει κάποια μαθήματα «για το πτυχίο» που σε απλά Ελληνικά σημαίνει ότι προγραμματίζει από τα πρώτα χρόνια των σπουδών του ότι θα χρειαστεί κάποια χρόνια μετά τα ν χρόνια της σχολής. Έτσι, έχουμε σήμερα το οξύμωρο φαινόμενο: η Πολιτεία να βάζει στις σχολές πολλούς εισακτέους χωρίς απορροφησιμότητα σε πραγματικές θέσεις εργασίας. Τι να κάνει λοιπόν αυτός ο αιώνιος φοιτητής; Βολοδέρνει σε δουλειές με μισθό πείνας, κάνει ιδιαίτερα μαθήματα ή διδάσκει σε φροντιστήρια και ελπίζει μια μέρα να πάρει το «χαρτί»- Πτυχίο...και εδώ έρχεται ο Λουκιανός Κηλαηδόνης να μας πει ότι... «αφού δουλειά δεν βρήκαν, το έκαναν ρολό και ρολό όπως ήταν το έβαλαν στον π..ό»...

Ο άλλος παράγοντας που προκαλεί την διαιώνιση των αιώνιων φοιτητών είναι τούτος: στην Ελλάδα ο κάθε διδάσκοντας (μέλος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού, μέλος ΔΕΠ δηλαδή) μέλος ΔΕΠ έχει πλήρη αυτονομία στο να διαμορφώνει τις ερωτήσεις (θέματα) στις εξετάσεις αλλά και πλήρη αυτονομία (στα όρια της ασυδοσίας θα έλεγα!) στην βαθμολόγηση των γραπτών. Έχουμε έτσι μέλη ΔΕΠ να έχουν στα μαθήματά τους ποσοστά επιτυχίας 5-10% δηλαδή στους 100 εξεταζόμενους φοιτητές μόνο 5-10 να περνάνε το μάθημα! Τι γίνεται όμως εδώ στην Ιρλανδία και στα αγγλοσαξωνικά ΑΕΙ; Για κάθε μάθημα, υπάρχει ένας εξωτερικός εξεταστής (external examiner) που έχει διττό ρόλο: να ελέγχει την δυσκολία των θεμάτων αλλά και να ελέγχει δειγματοληπτικά τον τρόπο βαθμολόγησης των φοιτητών. Δηλαδή, το εδώ σύστημα έχει δικλείδες ασφαλείας για δίκαιο τρόπο εξέτασης και δίκαιο τρόπο βαθμολόγησης.

Μια εμπειρία μου από το Τμήμα Χημείας στο ΕΚΠΑ όταν ήμουν φοιτητής. Υπήρχε τότε ένας πολύ αυστηρός καθηγητής που δίδασκε την Φυσικοχημεία ΙΙΙ. Περνούσαν το μάθημά του πολύ λίγοι φοιτητές σε κάθε εξεταστική! Αυτό το μάθημα ήταν το μοναδικό μάθημα που το έδωσα και δεύτερη και τρίτη φορά. Την πρώτη φορά πήρα 4,5 και κόπηκα. Την δεύτερη φορά κόπηκα με 4,2 και την τρίτη φορά το πέρασα με 3,8 ! ! ! Σημειωτέον, πως όλα τα άλλα μαθήματα στο Χημικό τα πέρασα με την πρώτη.

Δεν θέλω να περιαυτολογήσω εδώ αλλά να δείξω το υπαρκτό πρόβλημα σε πολλά ΑΕΙ του θέματος της αυθαιρεσίας μελών ΔΕΠ. Δεν υπόκεινται σε κανένα έλεγχο και έτσι οι αιώνιοι φοιτητές γίνονται...πιο αιώνιοι φοιτητές μέχρι που είτε τα παρατάνε είτε παίρνουν πτυχίο στα 30 και στα 35 τους...Ποιος εργοδότης όμως να πάρει στα σοβαρά έναν πτυχιούχο που έκανε 10-12 χρόνια να τελειώσει το Πανεπιστήμιο.

Τι πρέπει να γίνει άμεσα;

1. Ορισμός εισακτέων φοιτητών βάσει των πραγματικών αναγκών της αγοράς και
2. Δημιουργία μηχανισμών ασφαλείας που θα ελέγχουν τον βαθμό δυσκολίας των θεμάτων αλλά και του τρόπου βαθμολόγησης.

Χωρίς αυτά τα δύο απλά βήματα, μια ζωή θα είμαστε εδώ και θα μιλάμε για τους αιώνιους φοιτητές και το πρόβλημα απλά θα διαινωνίζεται!

Δεν χρειάζεται να ξανα-εφεύρουμε τον τροχό! Ας δούμε απλά πώς τα ΑΕΙ στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Ιρλανδία έχουν αυτονομία στον ορισμό εισακτέων και στην απορροφησιμότητα των αποφοίτων τους. Εδώ, στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, που εργάζομαι το 70% των αποφοίτων μας έχει βρει αμέσως δουλειά με την αποφοίτησή τους και άλλο ένα 20% έχει βρει χρηματοδοτούμενο μεταπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών. Μιλάμε δηλαδή για απορροφησιμότητα της τάξεως του 90%! Στην Ελλάδα, πόση είναι η απορροφησιμότητα των γιατρών, των δικηγόρων, των χημικών;

Περί αιωνίων φοιτητών

 

 

Πηγή: Το Κουτί της Πανδώρας, 25.1.2021

 

O αγαπητός συγγραφέας κ. Σαραντάκος έγραφε στις 19.1.2021 στο Κουτί της Πανδώρας ένα κείμενο με τίτλο « Αιώνιοι φοιτητές, ένας ακόμα μύθος», στο κείμενο αυτό ο αρθρογράφος μιλά για τους αιώνιους φοιτητές και παίρνει την θέση ότι η ύπαρξη αιωνίων φοιτητών δεν αποτελεί πρόβλημα για τα ΑΕΙ. Συμφωνώ με αυτή την θέση.

Αλλά, αν δούμε το θέμα καθαρά από την εκπαιδευτική πλευρά, το να επιτρέπουμε σε φοιτητές να είναι εγγεγραμμένοι στα ΑΕΙ μετά την πάροδο κάποιων ετών (7-8), τότε θα δούμε ότι κάτι τέτοιο είναι και αντι-εκπαιδευτικό αλλά και αντιπαραγωγικό.

Εξηγούμαι.

Στο Τμήμα Χημείας του ΕΚΠΑ όπου σπούδασα για το Πτυχίο μου και εργάστηκα ως μέλος ΔΕΠ για 12 χρόνια, το πρόγραμμα σπουδών έχει μια δομή, έχει μια αρχή και ένα τέλος. Ένας φοιτητής που δεν έχει περάσει τα μαθήματα του πρώτου έτους, θα έχει δυσκολίες όταν φοιτήσει στο δεύτερο, στο τρίτο και στο τέταρτο έτος. Η φιλοσοφία του οδηγού σπουδών είναι τέτοια που να κτίζεται η γνώση τουβλάκι τουβλάκι. Τα μαθήματα του πρώτου έτους, μαζί με τις εργαστηριακές ασκήσεις που τα συνοδεύουν δίνουν στον φοιτητή μια εικόνα και μια γνώση που του είναι απαραίτητη να προχωρήσει επιτυχώς στο δεύτερο και στα υπόλοιπα έτη.

Θυμάμαι τον εαυτό μου φοιτητή στο εν λόγω τμήμα και θυμάμαι ότι στις διαλέξεις του πρώτου έτους, είχαμε συμφοιτητές που ήταν στο τέταρτο και πέμπτο έτος των σπουδών τους. Αυτοί οι φοιτητές είχαν πρόβλημα να περάσουν τα σχετικά μαθήματα μιας και είχαν διδαχθεί τα εργαστήρια τρία, τέσσερα ή περισσότερα χρόνια πριν με αποτέλεσμα να έχουν μεν εκπαιδευθεί στα εργαστήρια στο πρώτο έτος των σπουδών τους αλλά να μην έχουν δώσει καν το μάθημα αυτό στην ώρα του. Όταν έφτανε η στιγμή να ξαναδιαβάσουν την ύλη του μαθήματος κι έχοντας περάσει μερικά χρόνια, δεν ήταν πλέον σε θέση να αποστηθίσουν ή να μάθουν όλη την ύλη του μαθήματος και δυσκολεύονταν πολύ στο να περάσουν το μάθημα...

Αυτή η φιλοσοφία των «αιωνίων φοιτητών» να παρακολουθούν τις εργαστηριακές ασκήσεις αλλά να αφήνουν μαθήματα για το πτυχίο ήταν και είναι τροχοπέδη για την πρόοδό τους. Είναι αντι-παραγωγικό μιας και κουράζονται πολλαπλά σε σύγκριση με αυτούς τους φοιτητές που δίνουν τα μαθήματα στην ώρα τους. Γι’αυτό και στο Τμήμα Χημείας στο ΕΚΠΑ, παρατηρείται το φαινόμενο να έχουμε μεγάλο αριθμό εξεταζόμενων φοιτητών σε κάθε μάθημα και η πλειοψηφία τους να είναι φοιτητές «επί πτυχίω». Το χημικό τμήμα δεν είναι εύκολο τμήμα για να περνάς τα μαθήματα στην ώρα τους. Αλλά εδώ είναι και το κλειδί της επιτυχίας. Όσοι φοιτητές καταφέρνουν και ολοκληρώνουν κάθε έτος στην ώρα του, τότε αποφοιτούν στα 4-5 έτη και στατιστικά έχουν και πολύ καλύτερη πρόοδο στη ζωή τους.

Θα πρέπει λοιπόν να εξηγήσουμε στους «αιώνιους φοιτητές» ότι το να είσαι επί πτυχίω για πολλά χρόνια είναι μια αντίφαση. Ειδικά στα τμήματα και στις σχολές που έχουν εργαστήρια, η φοίτηση θα πρέπει να περιοριστεί στο ν+4 χρόνια, όπου ν ο αριθμός ετών κανονικής φοίτητης. Το όριο ν+2 δεν είναι ρεαλιστικό και όταν νομοθετείς επί μη ρεαλιστικών στόχων, τότε προκαλείς θύελλες.

Στην φωτογραφία είναι ένα graffiti στο Τμήμα Χημείας (την φωτογραφία την έβγαλα τον περασμένο Σεπτέμβρη) και είναι χαρακτηριστικό του πώς σκέφτονται οι φοιτητικές οργανώσεις. Το οξύμωρο είναι ότι στον πίνακα ανακοινώσεων στα δεξιά φαίνεται και μια διαφήμιση για «φοιτητικά μαθήματα – φροντιστήρια»!

Θα πρέπει, λοιπόν, πριν νομοθετήσει κανείς σε ένα τόσο ευαίσθητο παιδαγωγικά θέμα να μιλήσει με τους φοιτητές. Δημόσια διαβούλευση το λένε αυτό, θαρρώ.

Αλλά στην Ελλάδα του αποφασίζουμε και διατάσουμε δεν έχουμε μάθει να συνομιλούμε και να βρίσκουμε κοινές συνισταμένες...Κι έτσι, έχουμε άλλο ένα νομοσχέδιο έκτρωμα για την Παιδεία μας...

O tempora, o mores…

 

 

 

Τα ΑΕΙ και οι ... «μπάτσοι»

 

Κουτί της Πανδώρας, 19.1.2021

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα των ημερών, πολύς λόγος γίνεται αν η ΕΛ.ΑΣ. μπορεί να έχει το δικαίωμα εισβολής στα ΑΕΙ ή απλά επιτήρησης του χώρου των Πανεπιστημίων.

Ας καταθέσω μια-δυο εμπειρίες από την δική μου καριέρα. Έκανα προπτυχιακές σπουδές στο ΕΚΠΑ και μετά σπούδασα και εργάστηκα σε δύο ΑΕΙ της Αγγλίας (Leeds και Durham), στο ΕΚΠΑ και στο University of Limerick (UL) στην Ιρλανδία.

Κατά τη διάρκεια της καριέρας μέχρι σήμερα έχω επισκεφτεί επίσης πολλά ΑΕΙ στη Γαλλία, στη Σκωτία, στη Γερμανία, στην Ιρλανδία και στο Βέλγιο. Πουθενά δεν υπάρχουν «μπάτσοι» μέσα στις Πανεπιστημιουπόλεις. Η φύλαξη του κάθε ΑΕΙ γίνεται από την security ομάδα του κάθε ΑΕΙ. Με άλλα λόγια, το κάθε ΑΕΙ στο εξωτερικό έχει το απόλυτο αυτοδιοίκητο για να ορίζει και να καθορίζει τον τρόπο φύλαξης των κτιρίων και της περιουσίας του.

Στην «ψωροκώσταινα» όμως αντί να ακολουθούμε το παράδειγμα του εξωτερικού, σκεφτόμαστε να αφήσουμε την ΕΛ.ΑΣ. να μπαίνει όποτε θέλει στα ΑΕΙ. Οι ιθύνοντες και οι τωρινοί ανεκδιήγητοι αλλά και οι πιο πριν από αυτούς, έχουν σίγουρα σπουδάσει στο εξωτερικό έστω και για ένα μάστερ. Γιατί δεν αντιγράφουν τις εκεί πρακτικές που και αποτελεσματικές είναι (δεν ανοίγει μύτη εδώ!) αλλά και χωρίς πολιτικό κόστος;

Φανταστείτε: το ΕΚΠΑ να έχει την δική του ομάδα φρουράς και επιτήρησης της Πανεπιστημιούπολης. Μια ομάδα που θα κάνει πραγματική περιφρούρηση στα κτίρια και στα αλσύλλια, θα απογορεύονται τα graffiti, η διακίνηση και η χρήση ναρκωτικών και άλλες έκνομες πράξεις. Δεν χρειαζόμαστε περισσότερη «μπατσοκρατία» στην Ελλάδα σήμερα. Αλλά χρειαζόμαστε να γίνουμε μια κοινωνία με περισσότερη ανοχή και συνοχή. Όχι ανοχή στα παράνομα αλλά στην διαφορετικότητα αλλά και συνοχή ώστε τα ΑΕΙ να γίνουν πραγματικά αυτό για το οποίο έχουν ιδρυθεί: χώροι και κυψέλες παραγωγής γνώσης και πραγματικής εκπαίδευσης.

Αλλά όχι! Δεν θέλουμε να δώσουμε στα ΑΕΙ την δυνατότητα δημιουργίας δικής τους ομάδας περιφρούρησης (να δημιουργηθούν και λίγες θέσεις εργασίας, βρε αδερφέ!) αλλά θέλουμε να δώσουμε στην ΕΛ.ΑΣ την δυνατότητα να μπαίνει με το έτσι θέλω στα ΑΕΙ.

Μια εικόνα από το μέλλον: η ΝΔ νομοθετεί κάτι τέτοιο και οι του Χρυσοχοΐδη «μπάτσοι» (η λέξη δείχνει τους κακούς αστυνομικούς! Υπάρχουν ασφαλώς και πολλοί καλοί αστυνομικοί!) έχουν πρόσβαση στα εργαστήρια, στα κυλικεία και στους χώρους της κάθε Πανεπιστημιούπολης. Ακόμα και αν είναι κάποιος ελαστικός με την «μπατσοκρατία», ακόμα και η ύπαρξη ενστόλων της ΕΛ.ΑΣ. στα ΑΕΙ αισθητικά και μόνο δημιουργεί αρνητικά αισθήματα. Μου έρχεται στο μυαλό η υπόθεση του Μάριου Ζέρβα που προφυλακίστηκε το 2010 για 43 μέρες επειδή είχε μαλλιά ράστα και ένα μπουρνούζι και ένα σαμπουάν (ως δάσκαλος κολύμβησης) στο σακίδιό του.

Μου έρχεται επίσης στο μυαλό ο Βασίλης Μάγγος που ξυλοκοπήθηκε τον Ιούνη του 2020 άγρια από την ΕΛ.ΑΣ., όντας άοπλος και μόνος! Ο Βασίλης είναι νεκρός...ο Μάριος πιο τυχερός... συνεχίζει την ζωή του.

Με την ΕΛ.ΑΣ. στα ΑΕΙ, πόσοι Μάριοι και πόσοι Βασίληδες θα υποφέρουν επειδή η φάτσα τους δεν είναι αρεστή στους ... «μπάτσους»;

Ρητορικό το ερώτημα προφανώς...

Η απάντηση όμως θα πρέπει να μας προβληματίσει, όλους μας! Τι παιδεία και τι εκπαίδευση θέλουμε να δίνουμε στα παιδιά μας; Σε αστυνομοκρατούμενα ΑΕΙ ή σε ΑΕΙ θυλάκους παραγωγής γνώσης και αρωγούς πραγματικής Παιδείας;

Ο Αριστοτέλης και ο Πλάτωνας τι θα λέγανε σήμερα αν στην Εκκλησία του Δήμου έπεφταν δακρυγόνα επειδή ο ομιλών δεν είναι αρεστός στους Άρχοντες;

 

 

Το lockdown και η διδασκαλία στα ΑΕΙ

 

 πηγή: Το Κουτί της Πανδώρας

 

Στην Ιρλανδία όπου ζω και εργάζομαι, το πρώτο lockdown επεβλήθη το απόγευμα της Πέμπτης 12 Μάρτη 2020. Εκείνο το απόγευμα κλειδώσαμε τα γραφεία μας και είπαμε καλό βράδυ ο ένας στον άλλο χωρίς να ξέρουμε βέβαια ότι δεν θα ξαναπηγαίναμε όλοι μαζί στο Πανεπιστήμιο για πολλούς πολλούς μήνες. Σήμερα, έχοντας συμπληρώσει 9 μήνες από εκείνη την μέρα, είναι άγνωστο ακόμα το πότε θα ξαναπάμε στον χώρο της εργασίας μας χωρίς χρονικούς και χωρικούς περιορισμούς.

Από την επόμενη μέρα, Παρασκευή και 13 Μάρτη, όλα τα meetings και οι διαλέξεις έπρεπε να γίνουν διαδικτυακά. Αυτό επέδρασε σε όλους μας, σε όλους τους παράγοντες της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Στους φοιτητές (που βρέθηκαν κλεισμένοι σε ένα δωμάτιο), στα μέλη ΔΕΠ (που βρέθηκαν με ένα laptop να πρέπει να κάνουν μάθημα...χωρίς κιμωλίες, αμφιθέατρα και όλα εκείνα τα χαρούμενα πρόσωπα που συναντάς στην Πανεπιστημιούπολη πηγαίνοντας από το γραφείο σου στο αμφιθέατρο...χωρίς το οξυγόνο της εκπαιδευτικής διαδικασίας που λέγεται eye contact…) αλλά και σε όλο το διοικητικό προσωπικό που και εκείνοι έπρεπε να συνηθίσουν σε ένα πρωτόγνωρο τρόπο και χώρο εργασίας.

Προσωπικά, το πρώτο lockdown στην Ιρλανδία, ήταν μια πολύ δύσκολη περίοδος. Το γραφείο μου μετακόμισε από το Πανεπιστήμιο στο πιο μικρό δωμάτιο του σπιτιού, τα παιδιά μου – με κλειστά σχολεία – να είναι στα δωμάτιά τους και να περιμένουν ένα απρόσωπο email με homework και η σύζυγός μου στο σαλόνι ή στην κουζίνα, μιας και είχαν κλείσει και οι παιδικοί σταθμοί όπου εργάζεται... Βρεθήκαμε σε ένα σπίτι όλοι μαζί αλλά και όλοι χωριστά κατά κάποιον τρόπο..., να πρέπει να εργαστούμε και να ζήσουμε σε μερικά τετραγωνικά μέτρα...σαν σε χώρους απομόνωσης μιας και όταν έκανε break από την δουλειά του, ένας από εμάς...θα έπρεπε να κάνει ησυχία μιας και εκείνη την ώρα έκανα μάθημα ή είχα μια σημαντική συνάντηση...

Ήταν μήνες με μεγάλη ένταση και αρνητική ενέργεια που συσσωρευόταν μέρα με την μέρα. Οι αριθμοί των ασθενών και των νεκρών να ξεπετάγονται σαν εμετός από τα ΜΜΕ και κάθε μέρα να μαθαίνουμε πως ο ιός απλώνεται από χώρα σε χώρα, από γειτονιά σε γειτονιά, από μυαλό σε μυαλό.

Λέω από μυαλό σε μυαλό μιας και αυτό που έκανε ο ιός είναι να μας κάνει φτωχούς ψυχικά και τρομοκρατημένους συναισθησιακά. Μέχρι το καλοκαίρι του 2020, πτήσεις ακυρώνονταν, σύνορα έκλειναν, δεν ήξερα αν θα μπορέσω να ξαναδώ τον άρρωστο πατέρα μου στην Αθήνα, αν θα μπορέσουμε να κάνουμε πράγματα που τα θεωρούσαμε δεδομένα ως τις 12.3.20. Όπως ένα καφέ με συναδέλφους ή μια βόλτα στην πανέμορφη Πανεπιστημιούπολη του University of Limerick (UL) όπου εργάζομαι...

Οι μέρες κυλούσαν και η αρνητική επίδραση του εγκλεισμού στη διάθεσή μου γινόταν ολοένα και μεγαλύτερη. Το UL σταμάτησε τις προσλήψεις, σταμάτησε τις προαγωγές, τρεις μήνες έφτιαχνα το βιογραφικό μου για να αιτηθώ προαγωγή από Lecturer σε Senior Lecturer και στα τέλη Μάη το UL ανακοίνωσε ότι λόγω δεινής οικονομικής κατάστασης...δεν θα γίνονταν προαγωγές...

Όλη η κανονικότητα χάθηκε εκείνο το απόγευμα της 12ης Μάρτη...

Όταν γυρίσαμε σε κάποια κανονικότητα το καλοκαίρι, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές και οι υποψήφιοι διδάκτορες μπορούσαν να μπαίνουν στα εργαστήρια λίγες μόνο ώρες κάθε μέρα τηρώντας μέτρα ασφαλείας και αυτή την αναθεματισμένη απόσταση των δύο μέτρων ο ένας από τον άλλο...Εκεί που είχαμε ερευνητικά εργαστήρια με 10 άτομα, εργαστήρια που έσφιζαν από κέφι και γέλια, τα εργαστήρια μπορούσαν να έχουν μόνο 2-3 άτομα...και έγιναν κελιά απομόνωσης.

Εκπαιδευτικά, εκεί που έβλεπα χαρούμενες ή στεναχωρημένες φατσούλες στο αμφιθέατρο...έβλεπα μια κενή οθόνη στο Teams, στο zoom, στο big blue button (BBB), σε όλες αυτές τις εξαίσιες ηλεκτρονικές πλατφόρμες...χωρίς όμως να βλέπω τα παιδιά μου!

Είπα παιδιά μου; Ναι, μιας και έχω δύο βιολογικά παιδιά και πολλά πνευματικά παιδιά στο Πανεπιστήμιο...Τα πνευματικά παιδιά μου έγιναν άψυχα και ψυχρά ονόματα σε μια πλατφόρμα χωρίς εικόνα, χωρίς αλληλεπίδραση, χωρίς ήχο, χωρίς ηχόχρωμα...

Στα τέλη του Σεπτέμβρη...το πρώτο εξάμηνο του έτους 2020-21 ξεκίνησε εδώ με όλη την εκπαιδευτική διαδικασία να γίνεται online εκτός από κάποιες λίγες εργαστηριακές ασκήσεις που έγιναν «κανονικά» στα εργαστήρια. Τα εργαστήρια όμως δεν ήταν πια τα ίδια όπως πριν... Με χωρητικότητα 80 φοιτητές, λόγω των μέτρων ασφαλείας, μόνο 30 φοιτητές με μάσκα επιτρέπονταν...Η διδασκαλία άλλαξε ηχόχρωμα...όλα γίνονταν με μάσκα και μεγάλες αποστάσεις ασφαλείας...Τα πιο πολλά καφενεία της Πανεπιστημιούπολης του UL παρέμειναν κλειστά, όλο αυτό το χαρούμενο ζουζούνισμα των φοιτητών είχε πια χαθεί.

Ο Λαυρέντης έχει γράψει ένα τραγούδι που μιλά για δυο στιχάκια του για πρόσχημα που κερνά ρόφημα στο κυλικείο...Με τα κυλικεία όμως κλειστά, όλοι αυτοί οι στίχοι θα πάνε στράφι στο ακαδημαϊκό έτος που διανύουμε...

Κλείνοντας αυτή την ανασκόπηση στο πώς ο ιός άλλαξε τα ΑΕΙ...θα ήθελα να αναφερθώ και στο θέμα της ψυχικής υγείας. Ο ιός και τα lockdowns είχαν και έχουν εξαιρετικά αρνητική επίδραση στην ψυχική μας υγεία. Δουλεύοντας σε ένα μικρό δωμάτιο ως γραφείο, με άψυχες ηλεκτρονικές πλατφόρμες διδασκαλίας, με μόλις λίγα μέτρα εντός του σπιτιού για coffee break…η ψυχική υγεία των φοιτητών και των δασκάλων τους πέρασε από ένα πολύ δύσκολο τεστ. Μερικοί τα κατάφεραν καλά, μερικοί όμως όχι...εκεί θα πρέπει να επικεντρώσουμε την προσοχή μας. Στο πώς θα βοηθήσουμε ψυχολογικά αυτούς τους φοιτητές και εκείνους τους δασκάλους που έχει φθαρεί η ψυχική τους υγεία. Ο ιός θα μείνει μαζί μας για πολλά χρόνια, τα εμβόλια όπως έχω γράψει σε προηγούμενο κείμενό μου στο Κουτί της Πανδώρας δεν είναι πανάκεια. Τα ΑΕΙ θα είναι έρημα κτίρια για πολλούς μήνες ακόμα. Χωρίς στήριξη ψυχολογική από ειδικούς ψυχολόγους, πολλοί φοιτητές και μέλη ΔΕΠ των ΑΕΙ είναι αναγκασμένοι να κάνουν μάθημα μπροστά σε ένα υπολογιστή...η Πολιτεία θα πρέπει να δει θερμά αυτό το πρόβλημα και να παράσχει βοήθεια ψυχολογική σε όλους τους παθόντες. Μιας και τα Πανεπιστήμια είναι αδύνατον να μετατραπούν σε ψυχρές διαλέξεις στο Teams, στο zoom ή στο ΒΒΒ...

Ας φέρει το 2021 λιγότερη απομόνωση και περισσότερα χαμόγελα σε όλους μας που η ζωή μας είναι το Πανεπιστήμιο, ο καφές στο κυλικείο, το Αμφιθέατρο ( η λέξη υπονοεί το θέατρο-την παράσταση που λαμβάνει χώρα από τους δασκάλους και τους φοιτητές), το άρωμα των χημικών αντιδραστηρίων στα Εργαστήρια, οι εργαστηριακές μπλούζες με τα αυτόγραφα συμφοιτητών και τα σκίτσα του Πανοραμίξ και άλλων αλχημιστών...

Χρόνια Πολλά, με Υγεία και Αγάπη για όλες και όλους μας!

* Ο Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Πρόεδρος Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ στην Ιρλανδία. @yanzabet https://izab.net/