Η Σύρος, τα βαρέα μέταλλα και πως το SLAPP φιμώνει τους πολίτες

 Ο Γιάννης Ζαμπετάκης, Πρόεδρος του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ στην Ιρλανδία μιλάει στο ΡάδιοΜΕΡΑ για την αγωγή κατά του ΠΠΠΣ και την μέθοδο των SLAPP.

Ο σκοπός του SLAPP είναι απλός: να «κόψουν τον βήχα» και εν τέλει να λογοκρίνουν φωνές που ασκούν δημόσια κριτική

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της «Εφ.Συν.» ιδιαίτερα ανησυχητικός για τη δημόσια υγεία στη Σύρο είναι ο εντοπισμός βαρέων μετάλλων από δείγματα που ελήφθησαν από την οργάνωση Aegean Rebreath στον πυθμένα του λιμανιού της Ερμούπολης και εστάλησαν στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Στη Σύρο, μια περιβαλλοντική οργάνωση, το Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Πολιτών της Σύρου, που έθεσε καίρια ερωτήματα για τη ρύπανση στο λιμάνι, βρίσκεται αντιμέτωπη με αγωγή εταιρείας με την οποία διεκδικείται ως αποζημίωση το εξωφρενικό ποσό του 1.000.000 ευρώ για συκοφαντική δυσφήμηση, ηθική βλάβη και διαφυγόντα κέρδη. Αυτή η ιστορία μού έφερε στον νου τον δικό μας αγώνα που έχουμε ξεκινήσει από το 2006 στα Οινόφυτα, στον Ασωπό, στον Δήμο Μεσσαπίων αλλά και στις Σκουριές.

Το SLAPP είναι τα αρχικά των λέξεων Strategic Lawsuit Against Public Participation, και σε ελεύθερη μετάφραση παραπέμπουν σε Ποινικές Στρατηγικές για να αποθαρρύνουν την ενασχόληση με τα κοινά

Λες την άφοβη αλήθεια; Πάρε ένα SLAPP: Το ακρωνύμιο SLAPP μάς έρχεται από την αγγλική γλώσσα και σημαίνει πρακτικά αγωγές και μηνύσεις κατά ανθρώπων που συμμετέχουν στα κοινά. Το SLAPP είναι τα αρχικά των λέξεων Strategic Lawsuit Against Public Participation, και σε ελεύθερη μετάφραση παραπέμπουν σε ποινικές στρατηγικές για να αποθαρρύνουν την ενασχόληση με τα κοινά. Ο σκοπός του SLAPP είναι απλός: να «κόψουν τον βήχα» και εν τέλει να λογοκρίνουν φωνές που ασκούν δημόσια κριτική. Τα θύματα υπόκεινται σε εξευτελισμό και υπέρογκα δικαστικά έξοδα μέχρι που αργά ή γρήγορα αποθαρρύνονται, αποκαρδιώνονται και σωπαίνουν. Στην Καλιφόρνια, τα πράγματα είναι τόσο σοβαρά ώστε έχει θεσπιστεί και αντι-SLAPP νομοθεσία (California Code – Section 425.10) ώστε να προστατεύονται οι πολίτες που υπόκεινται σε SLAPP.

Μια «Στρατηγική Αγωγή κατά της Συμμετοχής του Κοινού» (Strategic Lawsuit Against Public Participation – SLAPP) είναι μια αγωγή που έχει σκοπό να λογοκρίνει, να εκφοβίσει και να φιμώσει όσους ασκούν κριτική, επιβαρύνοντάς τους με το κόστος της νομικής τους υπεράσπισης μέχρις ότου εγκαταλείψουν την κριτική ή την αντίθεσή τους.

Ο τυπικός ενάγων μιας τέτοιας αγωγής SLAPP συνήθως δεν περιμένει να την κερδίσει. Οι στόχοι του ενάγοντα έχουν επιτευχθεί αν ο εναγόμενος υποκύψει στον φόβο, την τρομοκράτηση, τα αυξανόμενα δικαστικά έξοδα ή απλώς την εξάντληση και εγκαταλείψει την κριτική. Mια αγωγή SLAPP μπορεί επίσης να εκφοβίσει άλλους και να τους αποτρέψει από τη συμμετοχή στον διάλογο (από τη wikipedia.org).

Ο φόβος, η ρύπανση και οι αγωνιστές: Σε όλο τον πολυετή αγώνα μου (μαζί με τους Συναγωνιστές μου σε Ασωπό, Μεσσαπία και Σκουριές) έχουν πολλοί από εμάς δεχτεί SLAPP. Αλλά αυτά τα SLAPP δεν καθαρίζουν τα ποτάμια και τα λιμάνια από τα βαρέα μέταλλα, φευ!

Στην Ελλάδα του 2021, οι ενδεχόμενοι ρυπαντές κάνουν SLAPP για εκφοβισμό

Η ρύπανση επεκτείνεται και η Πολιτεία απλά κωφεύει. Στη Σύρο, στους ποταμούς Ασωπό και Μεσσάπιο σε Βοιωτία και Εύβοια και στους αντίστοιχους υδροφόρους ορίζοντες αλλά και στις Σκουριές τα ερωτήματα είναι απλά και ξεκάθαρα. Γιατί δεν κάνουν τους απαραίτητους ελέγχους οι κατά τόπους Περιφέρειες και η Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ; Επειδή δεν έχει την απαραίτητη τεχνογνωσία ή μήπως οι λόγοι είναι «απλά» πολιτικοί;

Τα ερωτήματά μας είναι απλά και η απάντησή τους θα μπορούσε να είναι απλή και σύντομη σε μια Πολιτεία όμως που έμπρακτα προστατεύει το Περιβάλλον και τα νερά (γήινα και θαλάσσια). Στην Ελλάδα του 2021, όμως, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και οι ενδεχόμενοι ρυπαντές κάνουν SLAPP για εκφοβισμό. Η ρύπανση όμως και τα βαρέα μέταλλα… φυγείν αδύνατον!

Πηγή: https://www.doctv.gr/page.aspx?itemid=spg15483

Share on Faceb

Τα SLAPP και η Δικαιοσύνη

 

Πηγή : Εφημερίδα των Συντακτών 8.12.2021

Γιάννης Ζαμπετάκης*

Ο σκοπός του SLAPP είναι απλός: να «κόψουν τον βήχα» και εν τέλει να λογοκρίνουν φωνές που ασκούν δημόσια κριτική.

==========================================================

Στη Σύρο, μια περιβαλλοντική οργάνωση, το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου, που έθεσε καίρια ερωτήματα για τη ρύπανση στο λιμάνι, βρίσκεται αντιμέτωπη με τρεις αγωγές εταιρείας με τις οποίες διεκδικείται το εξωφρενικό ποσό των 3.000.000 ευρώ ως αποζημίωση για την ηθική βλάβη που η εταιρεία ισχυρίζεται ότι υπέστη από τα «συκοφαντικά» ερωτήματα της οργάνωσης. Η δίκη ξεκινά την Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου 2021.

Το ακρωνύμιο SLAPP μάς έρχεται από την αγγλική γλώσσα και σημαίνει πρακτικά αγωγές και μηνύσεις κατά ανθρώπων που συμμετέχουν στα κοινά. Το SLAPP είναι τα αρχικά των λέξεων Strategic Lawsuit Against Public Participation, σε ελεύθερη μετάφραση παραπέμπουν σε ποινικές στρατηγικές για να αποθαρρύνουν την ενασχόληση με τα κοινά.

Ο σκοπός του SLAPP είναι απλός: να «κόψουν τον βήχα» και εν τέλει να λογοκρίνουν φωνές που ασκούν δημόσια κριτική. Τα θύματα υπόκεινται σε εξευτελισμό και υπέρογκα δικαστικά έξοδα μέχρι που αργά ή γρήγορα αποθαρρύνονται, αποκαρδιώνονται και… σωπαίνουν. Στην Καλιφόρνια τα πράγματα είναι τόσο σοβαρά ώστε έχει θεσπιστεί και αντι-SLAPP νομοθεσία (California Code - Section 425.10) για να προστατεύονται οι πολίτες που υπόκεινται σε SLAPP.

Μια «Στρατηγική Αγωγή κατά της Συμμετοχής του Κοινού» (Strategic Lawsuit Against Public Participation - SLAPP) είναι μια αγωγή που έχει σκοπό να λογοκρίνει, να εκφοβίσει και να φιμώσει όσους ασκούν κριτική, επιβαρύνοντάς τους με το κόστος της νομικής τους υπεράσπισης μέχρις ότου εγκαταλείψουν την κριτική ή την αντίθεσή τους. Ο τυπικός ενάγων μιας τέτοιας αγωγής SLAPP συνήθως δεν περιμένει να την κερδίσει. Οι στόχοι του ενάγοντος έχουν επιτευχθεί αν ο εναγόμενος υποκύψει στον φόβο, την τρομοκράτηση, τα αυξανόμενα δικαστικά έξοδα ή απλώς την εξάντληση και εγκαταλείψει την κριτική. Mια αγωγή SLAPP μπορεί επίσης να εκφοβίσει άλλους και να τους αποτρέψει από τη συμμετοχή στον διάλογο (από τη wikipedia.org).

Ο τυπικός ενάγων μιας τέτοιας αγωγής SLAPP συνήθως δεν περιμένει να την κερδίσει ή τουλάχιστον να εισπράξει όλα όσα διεκδικεί.

Οι νόμοι κατά του SLAPP επιδιώκουν να αποτρέψουν τις αγωγές αυτού του είδους, θεμελιώνοντας και επεκτείνοντας τη νομική προστασία που είναι διαθέσιμη στους υποψήφιους «κατηγορούμενους» και παράλληλα επιβάλλοντας πρόστιμα σε όσους κινούν τέτοιες διαδικασίες.

Στο πλαίσιο αυτό ήδη η Ε.Ε. έχει λάβει πρωτοβουλία για σχετική νομοθετική παρέμβαση, συγκεκριμένα με την πρόταση Οδηγίας υπό τον τίτλο «Δράση της Ε.Ε. κατά της καταχρηστικής προσφυγής στη Δικαιοσύνη (στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού - SLAPP) με στόχο δημοσιογράφους και υπερασπιστές δικαιωμάτων».

Η πρόταση «αποσκοπεί στην προστασία δημοσιογράφων και ακτιβιστών των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων στο πλαίσιο στρατηγικών αγωγών προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού (SLAPP). Πρόκειται για αγωγές που κατατίθενται κατά των προσώπων αυτών με σκοπό να αποτραπεί η ενημέρωση του κοινού και η υποβολή εκθέσεων σχετικά με ζητήματα δημόσιου συμφέροντος».

Στη χώρα μας οι πρόσφατες υποθέσεις πολυεθνικών που στρέφονται με μηνύσεις και αγωγές κατά περιβαλλοντικών ακτιβιστών στη Σύρο και δημοσιογράφων στη Θεσσαλονίκη φέρουν έντονα χαρακτηριστικά της τακτικής των Στρατηγικών Αγωγών για την Αποθάρρυνση της Συμμετοχής του Κοινού, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη ανάληψης νομοθετικής πρωτοβουλίας κατά των SLAPP.

Πριν από λίγες μέρες το ΜέΡΑ25 κατέθεσε τροπολογία για να εισαχθεί στην ελληνική έννομη τάξη ο όρος «Στρατηγική Αγωγή», προκειμένου να καθίσταται αυτός ο όρος αναγνωρίσιμος και διακριτός από την κοινή αγωγή αποζημίωσης, η οποία με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο αντιμετωπίζεται με τη γενική ρήτρα της «καταχρηστικότητας». Η τροπολογία αποσκοπεί στη θωράκιση του δημόσιου διαλόγου από αδικαιολόγητες και καταχρηστικές παρεμβάσεις, στη διασφάλιση της ελευθερίας του λόγου, της ελευθεροτυπίας και στην ορθή λειτουργία του ελέγχου των εξουσιών σε μια υγιή δημοκρατική κοινωνία.

Η δίκη που ξεκινά την Παρασκευή 10 Δεκεμβρίου στη Σύρο έχει τεράστιο ενδιαφέρον. Η νομική στρατηγική είναι απλή: να αποδειχτεί στο δικαστήριο ότι η αγωγή έχει χαρακτηριστικά SLAPP, να αναδειχτεί ότι οι εναγόμενοι δεν άσκησαν κριτική για να εξυπηρετήσουν ίδια συμφέροντα, αλλά για την προάσπιση του περιβάλλοντος από τη ρύπανση με καρκινογόνες ουσίες (βαρέα μέταλλα). Διότι το περιβάλλον (η θάλασσα, το νερό, το δάσος) ανήκει σε όλους μας και η προστασία του από ρυπαντές είναι καθήκον κάθε ενεργού πολίτη και οι εναγόμενοι στη Σύρο αυτό προσπαθούν να κάνουν με τις ενέργειές τους: να προστατέψουν το περιβάλλον από την καρκινογόνο ρύπανση.

*Πρόεδρος Βιολογικών Επιστημών, Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, Ιρλανδία ioannis.zabetakis@ul.ie

H ρύπανση στη Σύρο και μερικές προτάσεις

 

Ενδείξεις για υψηλά επίπεδα βανάδιου, καδμίου, νικελίου, χρωμίου, μαγγανίου και κοβαλτίου, αρσενικού και μολύβδου που μπορούν να περάσουν από το ίζημα της θάλασσας στα μικρά ψάρια και από εκεί στα μεγαλύτερα ψάρια και να καταλήξουν στην διατροφική μας αλυσίδα, γράφει ο Γιάννης Ζαμπετάκης στο Κουτί της Πανδώρας.

* Ο Γιάννης Ζαμπετάκης είναι Πρόεδρος του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, Ιρλανδία. Ο λογαριασμός του στο Twitter είναι το @yanzabet

= = = = = = = = = = = = = = = =  = = = = =  = = = = = = = = = = = =  = = = = = =

Σήμερα στο καρνάγιο του λιμανιού στη Σύρο, υπάρχουν ενδείξεις για πιθανά υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων σύμφωνα με μία δειγματοληψία της οργάνωσης Aegean Rebreath και την ανάλυση του δείγματος από το ΕΛΚΕΘΕ, όπως βανάδιο, κάδμιο, νικέλιο, χρώμιο, μαγγάνιο και κοβάλτιο, αρσενικό και μόλυβδος. Αυτά τα βαρέα μέταλλα, μπορούν να περάσουν από το ίζημα της θάλασσας στα μικρά ψάρια και από εκεί στα μεγαλύτερα ψάρια και να καταλήξουν στην διατροφική μας αλυσίδα. Δηλαδή έχουμε το λεγόμενο φαινόμενο της βιοσυσσώρευσης. ΄Οσο πιο ψηλά πάμε στην διατροφική αλυσίδα τόσο μεγαλύτερα είναι τα επίπεδα των βαρέων μετάλλων. Αυτό το φαινόμενο ενδέχεται να έχει μεσοπρόθεσμα επίδραση στην τοπική αλιεία.

Σχετικά με την μοναδική μέχρι σήμερα μέτρηση, σύμφωνα με το Κοσμοδρόμιο, η Aegean Rebreath έχει δηλώσει ότι «Τα αποτελέσματα της μέτρησης μετάλλων σε δείγμα του πυθμένα για το νησί της Σύρου παραδόθηκαν μέσω email στο Υπουργείο Περιβάλλοντος, στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και στον Δήμο Σύρου-Ερμούπολης. Από την πρώτη στιγμή, τόσο δημοσίως όσο και σε δια ζώσης συναντήσεις εκπροσώπου του οργανισμού μας με τοπικούς φορείς, κατέστη σαφές ότι παραδώσαμε τα αποτελέσματα μίας μέτρησης που έγινε σε ένα συγκεκριμένο σημείο του νησιού. Τοποθετήσεις τρίτων περί του ότι ο οργανισμός μας δήθεν παρέδωσε σχετική μελέτη δεν αληθεύουν και δεν αποδεικνύονται. Εξ αρχής είχε γίνει ξεκάθαρο προς όλες τις κατευθύνσεις πως ο οργανισμός μας παρέδωσε πρωτογενή δεδομένα προς αξιοποίηση και περαιτέρω διερεύνηση από τις τοπικές και περιφερειακές αρχές».

Σύμφωνα με την ημερήσια εφημερίδα των Κυκλάδων Κοινή Γνώμη, οι τοπικοί πολιτικοί άρχοντες (Δήμος και Περιφέρεια) εξήγγηλαν στις 28 Απρίλη 2021 ότι «επιστημονικές απαντήσεις αναφορικά με το πολυσυζητημένο θέμα της θαλάσσιας και ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο λιμάνι της Ερμούπολης, επιδιώκουν να αποκτήσουν η Περιφέρεια Ν. Αιγαίου και ο Δήμος Σύρου – Ερμούπολης, μέσω μελέτης που αποφάσισαν να εκπονήσει το Πολυτεχνείο Κρήτης. Οι δύο πλευρές της Περιφέρειας και του Λιμενικού Ταμείου Σύρου θα υπογράψουν προγραμματική σύμβαση με το αρμόδιο Πανεπιστημιακό Τμήμα που ειδικεύεται στο κομμάτι του υδάτινου περιβάλλοντος, προκειμένου να αποτυπωθεί η κατάσταση στο λιμάνι της Ερμούπολης και να υπάρξει αντιμετώπιση και λύση των όποιων προβλημάτων καταγραφούν. Τα παραπάνω γνωστοποίησαν στις 28 Απρίλη σε κοινή συνέντευξη τύπου ο Αντιπεριφερειάρχης Κυκλάδων, Γιώργος Λεονταρίτης και ο Δήμαρχος Σύρου – Ερμούπολης, Νίκος Λειβαδάρας, προκειμένου να μπει τέλος στον διχασμό που έχει προκαλέσει η συγκεκριμένη υπόθεση στην κοινωνία της πρωτεύουσας των Κυκλάδων». Εδώ η σχετική συνέντευξη των κ.κ Αντιπεριφερειάρχη και Δημάρχου.

Eπί αυτής της εξέλιξης θα θέλαμε να καταθέσουμε στο δημόσιο διάλογο τους εξής προβληματισμούς και προτάσεις:

1. Η επιλογή του ΑΕΙ που θα κάνει την μελέτη θα πρέπει να γίνει με επιστημονικά και αδιάβλητα κριτήρια,

2. Το καθ’ ύλην αρμόδιο ερευνητικό ινστιτούτο ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. θα πρέπει να συμμετέχει στην μελέτη και μάλιστα με πολύ ενεργό ρόλο,

3. Η χρηματοδότηση της μελέτης θα πρέπει να είναι εξ’ολοκλήρου από δημόσιους πόρους. Κάθε είδους συγχρηματοδότηση από ιδιώτες ή εταιρείες (και ειδικότερα από εταιρείες που δραστηριοπούνται στην χωροθετημένη περιοχή της μελέτης) θα μειώσει το κύρος και την αξιοπιστία της μελέτης και κάτι τέτοιο θα πρέπει να αποφευχθεί. Για να γίνουν δεκτά από την τοπική κοινωνία τα αποτελέσματα και τα πορίσματα της μελέτης, η μελέτη θα πρέπει να έχει την μέγιστη δυνατή αξιοπιστία!

4. Το πρωτόκολλο δειγματοληψίας και τα σημεία από τα οποία θα παρθούν δείγματα θα πρέπει να συνταχθεί και να ορισθούν, αντίστοιχα, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ISO και την διεθνή περιβαλλοντική πρακτική. 

5. Τέλος, θα πρέπει να βρεθεί ένας αξιόπιστος και ασφαλής τρόπος μεταφοράς των δειγμάτων από τα σημεία δειγματοληψίας στο ΑΕΙ που θα αναλάβει τις μετρήσεις.

Οι προτάσεις αυτές θα υποβληθούν και στους καθ’ ύλην αρμόδιους, τόσο στο Δήμο Σύρου-Ερμούπολης και στο Λιμενικό Ταμείο όσο και στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.

 

 

 

H αμμοβολή, η υδροβολή και η βαφή: Επιπτώσεις στον άνθρωπο και στο περιβάλλον (μέρος Ι)

 

Γράφει ο Γιάννης Ζαμπετάκης
Πρόεδρος Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του
Λίμερικ, Ιρλανδία
@yanzabet

Πηγή: Κουτί Πανδώρας

 

Στη διεθνή ναυπιγοεπισκευαστική (Ν/Ε) πρακτική, η συντήρηση των πλοίων γίνεται με το εξής ενδεικτικό απλοποιημένο διάγραμμα ροής: ξέπλυμα με χαμηλή πίεση νερού για να φύγουν τα λεγόμενα «πράσινα» στην γλώσσα του επαγγέλματος (βρύα, στρείδια κλπ), αμμοβολή ή υδροβολή με υψηλή πίεση νερού με ή χωρίς την προσθήκη αποξεστικού υλικού για να προετοιμασθεί η επιφάνεια για το επόμενο βήμα που είναι η βαφή.

Σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία, η ανοικτή ξηρή ψηγµατοβολή (open air blast cleaning ή sandblasting) αποτελεί σηµαντικό τοµέα των εργασιών που εκτελούνται σε ναυπηγεία αλλά και σε µικρές µονάδες καθαρισµού και βαφής µεταλλικών επιφανειών. Ψηγµατοβολή είναι η µέθοδος καθαρισµού και τράχυνσης της επιφάνειας µε εκτόξευση σωµατιδίων αποξεστικού µέσου, αιωρούµενων σε ρεύµα υψηλής πίεσης. Τα σωµατίδια µε την πρόσπτωση στην επιφάνεια αποµακρύνουν τα επιστρώµατα βαφής, τα οξείδια που έχουν δηµιουργηθεί, τα λάδια, τις βρωµιές, άλλες ξένες προσμίξεις κ.λπ. και προετοιµάζουν την επιφάνεια για βαφή. Το αποξεστικό µέσο µπορεί να είναι άµµος, ορυκτά υλικά, ψήγµατα µετάλλων, κ.λπ.

Έως σήμερα, η ψηγµατοβολή αποτελεί την πλέον αποδοτική και διαδεδοµένη µέθοδο καθαρισµού και προετοιµασίας προς βαφή µεταλλικών, κυρίως, επιφανειών µεγάλης κλίµακας. Το φάσµα των εφαρµογών της µεθόδου επεκτείνεται σήµερα πολύ πιο πέρα από τον κλασσικό καθαρισµό πλοίων και µεταλλικών κατασκευών και περιλαµβάνει εφαρµογές όπως η διαµόρφωση της επιφάνειας των διαστηµοπλοίων µε πλήρως αυτοµατοποιηµένη διαδικασία, ο καθαρισµός κτιρίων, δρόµων ή αγαλµάτων, η διακόσµηση γυαλιού (βιτρό) και ξύλου ή ακόµη και η οδοντιατρική.

Ωστόσο, παρά το µεγάλος εύρος εφαρµογών της, η ψηγµατοβολή παραµένει, ακόµη και σήµερα, µια εξαιρετικά ρυπογόνος εργασία, κυρίως λόγω των παραγόµενων αποβλήτων αποξεστικού υλικού, τα οποία προκαλούν δυσµενείς επιπτώσεις, τόσο στην ανθρώπινη υγεία, όσο και στο περιβάλλον.

Όµως, παρά τα προβλήµατα που παρουσιάζει, η ψηγµατοβολή χρησιμοποιείται ευρέως και σήμερα. Η υδροβολή με υψηλή πίεση νερού, υπό συνθήκες μπορεί να αντικαταστήσει την αμμοβολή σε συγκεκριμένες εφαρμογές, αλλά και αυτή η μέθοδος έχει τα προβλήματά της.

Τόσο κατά το ξέπλυμα όσο και κατά το δεύτερο στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας, στην περίπτωση που αυτή πραγματοποιείται με υδροβολή, παράγονται μεγάλες ποσότητες υγρών αποβλήτων με υψηλό ρυπαντικό φορτίο. Το ξέπλυμα μπορεί ενδεχομένως να θεωρηθεί "μικρότερης σχετικά επικινδυνότητας" από τον κύριο καθαρισμό. Περιέχει κυρίως βιολογικό φορτίο και οι ποσότητες σκουριάς και χρωμάτων που παρασύρονται είναι μικρότερες στις χαμηλότερες πιέσεις νερού που χρησιμοποιούνται για το ξέπλυμα.

Αλλά οι παραγόμενες ποσότητες των υγρών και στερεών αποβλήτων κατά την αμμοβολή ή/και την υδροβολή έχουν μεγάλο χημικό φορτίο σε οξείδια (σκουριές) και βαρέα μέταλλα. Αυτά τα ρυπασμένα απόβλητα δεν μπορούν να αποτεθούν στη θάλασσα ούτε σε ΧΥΤΑ μιας και έχουν μεγάλο φορτίο σε βαρέα μέταλλα υψηλής τοξικότητας. Με άλλα λόγια, η διεργασία της αμμοβολής ή/και υδροβολής έχει τεράστιες επιπτώσεις τόσο στο θαλάσσιο περιβάλλον αλλά και στον αέρα και πολύ πιο σημαντικό στον ίδιο τον άνθρωπο.

Έχει βρεθεί ότι η επίδραση της απόρριψης της σκουριάς στις βενθικές βιοκοινωνίες προκαλεί την µετατροπή του φυσικού βιοτόπου και τη µηχανική ταφή των οργανισµών. Η µελέτη προσδιορισµού χρωµίου, νικελίου και σιδήρου σε βενθοπελαγικούς πληθυσµούς ψαριών και άλλων αλιευµάτων των περιοχών με Ν/Ε μονάδες έχει δείξει ότι οι µέσες τιµές των µετάλλων στη σάρκα των αλιευµάτων ήταν πάντοτε υψηλότερες στους οργανισµούς της περιοχής απόρριψης της σκουριάς.

Επίσης η συχνότητα εµφάνισης υψηλών τιµών στα επίπεδα των μετάλλων ήταν υψηλή στην περιοχή απόρριψης της σκουριάς. Οι συγκεντρώσεις µετάλλων που προσδιορίστηκαν σε κάθε είδος εµφάνισαν υψηλή διασπορά, φαινόµενο που υποδηλώνει ασταθή και επιβαρυµένα περιβάλλοντα. Η πρόσχωση αυτή µε σκουριά, μπορεί να προκαλέσει εµπλουτισµό των επιφανειακών ιζηµάτων του εσωτερικού ορµίσκου µε εξαιρετικά µεγάλες συγκεντρώσεις των βαρέων µετάλλων σιδήρου (Fe), χρωμίου (Cr), νικελίου (Ni), κοβαλτίου (Co), μαγγανίου (Mn), ψευδαργύρου (Zn), μολύβδου (Pb), χαλκού (Cu) κ.α.

Επίσης εξαιρετικά µεγάλες συγκεντρώσεις τόσο διαλυτού όσο και σωµατιδιακού σιδήρου (Fe) και νικελίου (Ni) και διαλυτού μαγγανίου (Mn) έχουν βρεθεί στο θαλασσινό νερό σε όρμους όπου γίνεται απόχυση σκουριών.

Σύμφωνα με την μελέτη του Ν. Παπαχαρίτου, «μελέτη της σύνθεσης και της κατανοµής του ζωοπλαγκτού στη ρηχή περιοχή ενός όρµου που δέχεται την πολύ λεπτή κονιορτοποιηµένη σκουριά έδειξε την εικόνα µιας οικολογικά υποβαθµισµένης περιοχής ειδικά το καλοκαίρι µε τη στρωµατοποίηση των νερών».

«Υψηλά επίπεδα βιοσυσσώρευσης βαρέων µετάλλων (κοβαλτίου (Co), χρωμίου (Cr), χαλκού (Cu), σιδήρου (Fe), μαγγανίου (Mn), νικελίου (Ni), και ψευδαργύρου (Zn)  µετρήθηκαν σε βενθικούς ζωικούς οργανισµούς της παραλιακής και υποπαραλιακής ζώνης».

«Η δυνατότητα πλήρους επανάκαµψης στην κατάσταση ισορροπίας µιας βενθικής βιοκοινωνίας που διαταράχθηκε από απόρριψη σκουριάς δεν ήταν δυνατόν να εξακριβωθεί, ωστόσο τα στοιχεία έδειξαν ότι ο ρυθµός βελτίωσης µιας βιοκοινωνίας είναι πολύ αργός».

Μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η απόρριψη σκουριάς δεν θα πρέπει να γίνεται στο θαλάσσιο αποδέκτη και θα πρέπει να αναζητηθούν λύσεις για την μη απόρριψη της σκουριάς στη θάλασσα.

Η βέλτιστη λύση θα ήταν η σκουριά να απαλλαχθεί από τοξικά µέταλλα πριν την ενδεχόµενη αξιοποίησή της. Η αποµάκρυνση των πιο τοξικών µετάλλων από µεταλλουργικά απόβλητα είναι τεχνολογικά δυνατή. Έχει τα πλεονεκτήµατα ότι τα µέταλλα ανακτώνται σε εξαιρετικά καθαρή µορφή και άρα είναι και οικονοµικά εκµεταλλεύσιµα, ενώ το παραπροϊόν αυτής της επιπλέον διαδικασίας καθαρισµού είναι σκουριές απαλλαγµένες από τοξικές ουσίες, οι οποίες θα µπορούσαν να βρουν µια σειρά από εφαρµογές ως αδρανές πλέον υλικό.

Κλείνοντας το πρώτο μας κείμενο σε αυτό το θέμα, θα πρέπει να τονίσουμε άλλο ένα σημείο. Στη διεθνή βέλτιστη πρακτική, σε μεγάλες Ν/Ε, οι τρεις διαδικασίες που φαίνονται στο παραπάνω διάγραμμα ροής γίνονται σε «κλειστό περιβάλλον» δηλαδή το πλοίο «ντύνεται» με κατάλληλα υλικά και όλες οι διεργασίες γίνονται εκεί μέσα χωρίς να υπάρχει διαρροή αποβλήτων και χρωμάτων με επικίνδυνες χημικές ενώσεις και βαρέα μετάλλα, αλλά και οργανικού βιολογικού φορτίου στο περιβάλλον. Σε επόμενο κείμενό μας θα κάνουμε εκτενή αναφορά σε αυτό.

Βιβλιογραφία:

Διπλωματική εργασία Παπαχαρίτoυ Νικόλαου, Επιβλέπων καθηγητής: Παπάζογλου Βασίλης, ΕΜΠ 2008. https://dspace.lib.ntua.gr/xmlui/handle/123456789/1624

Strategy for shipyard industrial waste management in controlling water and air pollution in ship repair (2021) Achmat Ashari, Tri E.B Soesilo and Herdis Herdiansyah
https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1755-1315/716/1/012009/pdf

Βιομηχανία αγωγών από τους ιδιοκτήτες των ναυπηγείων Σύρου

 πηγή: Κοσμοδρόμιο

 

Ακόμη μία αγωγή, τη δεύτερη κατά σειρά, και τέταρτο εξώδικο, απέστειλε η ιδιοκτήτρια εταιρεία των Ναυπηγείων Σύρου, ο Όμιλος ONEX, εναντίον του Παρατηρητηρίου Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου (ΠΠΠΣ) και μελών του. Όπως σημειώνεται στο δελτίο Τύπου του ΠΠΠΣ, οι αξιώσεις του Ομίλου εναντίον του σωματείου ξεπερνούν τα δύο εκατομμύρια ευρώ έως σήμερα, ενώ πρόσφατες πληροφορίες μας λένε πως η ΟΝΕΧ απέστειλε και 3η αγωγή στο ΠΠΠΣ, διεκδικώντας ακόμη €1.000.000 για όσα λέχθηκαν από πλευράς του προέδρου του Παρατηρητηρίου, κ. Ζολώτα σε δύο ραδιοφωνικές συνεντεύξεις του. 

 

Η συνέχεια εδώ.

Η τοξικότητα και η βιοσυσσώρευση των βαρέων μετάλλων

 

πηγή: το Κουτί της Πανδώρας

Γράφει ο Γιάννης Ζαμπετάκης
Πρόεδρος Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, Ιρλανδία
@yanzabet

Το μάθημα πριν από μερικά χρόνια στο αμφιθέατρο του Χημικού Τμήματος στο Πανεπιστήμιο Αθηνών είχε ως θέμα την επιμόλυνση της διατροφικής αλυσίδας. Με τα (πνευματικά) παιδιά μου (4ετείς φοιτητές Χημείας) αναλύαμε τους ανερχόμενους κινδύνους στα τρόφιμα και η κουβέντα ήταν για τα μεταλλεία. Τους θύμισα ότι «για κάθε ουγγιά χρυσού που παράγεται, παράγονται συνάμα και 30 τόνοι τοξικών αποβλήτων. Αυτά τα απόβλητα συνήθως περιέχουν κυανιούχα, ιόντα εξαιρετικά τοξικά για το περιβάλλον και τον άνθρωπο, και είναι ο ‘‘πονοκέφαλος’’ όλων των εξορυκτικών εταιρειών».

Και τους ρώτησα τότε το εξής υποθετικό σενάριο:

«Έστω ότι ζούμε στο έτος 2050 μ.Χ. και είστε υπεύθυνοι διαχείρισης ποιότητας σε μια μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας. Ποιους κινδύνους θα πρέπει να αξιολογήσετε για να δείτε αν είναι εμπορικά επωφελές να στήσετε νέους ιχθυοκαλλιεργητικούς κλωβούς στους κόλπους της Κασσάνδρας και της Σιθωνίας;».

Πριν απαντήσουμε στο παραπάνω ερώτημα, κάναμε μαζί μια ανάλυση της κατάστασης στη Μεσσαπία στην Εύβοια, όπου στα εκεί μεταλλεία νικελίου παρατηρείται το φαινόμενο της όξινης απορροής, όπως είχε παραδεχθεί και προ δεκαετίας η πρώτη υπουργός στο ΥΠΕΚΑ (κ. Τίνα Μπιρμπίλη). Με απλά λόγια, και χωρίς να σας κουράσω με πολλές χημικές λεπτομέρειες, κατά την όξινη απορροή εκλύονται διάφορα βαρέα μέταλλα στο νερό και από τα λατομεία περνούν στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα…

Αυτά είναι γνωστά… και κανείς πλέον δεν αντιδρά ακόμα και αν του λες κατάμουτρα «πίνεις καρκινογόνο νερό, κάνεις μπάνιο τα παιδιά σου με καρκινογόνο νερό! Γιατί το ανέχεσαι;». Οι άνθρωποι το ανέχονται… προτιμούν να μη μιλήσουν για να μην χάσουν τη δουλειά τους, προτιμούν να ζουν μια ζωή ως υποτακτικοί και εν δυνάμει καρκινοπαθείς…

Το θέμα όμως είναι πώς θα είναι η Χαλκιδική το 2050; Και η θάλασσα εκεί θα μπορεί τότε να «φιλοξενήσει» ιχθυοκαλλιεργητικούς κλωβούς; Και αν κάποιος από σας αναρωτηθεί γιατί ρωτάω για τέτοιους κλωβούς, ο λόγος είναι τούτος: σήμερα το 90% της παραγωγής από την ιχθυοκαλλιέργεια εξάγεται και άρα είναι μια πραγματική πράσινη και βιώσιμη ανάπτυξη. Τα μεταλλεία όμως είναι;

Σήμερα: Σύρος και βαρέα μέταλλα

Σήμερα στο καρνάγιο του λιμανιού στη Σύρο, υπάρχουν υψηλά επίπεδα βαρέων μετάλλων σύμφωνα με ανάλυση του Παρατηρητηρίου των κατοίκων της Σύρου και του ΕΛΚΕΘΕ, όπως βανάδιο, κάδμιο, νικέλιο, χρώμιο, μαγγάνιο και κοβάλτιο, αρσενικό και μόλυβδος. Αυτά τα βαρέα μέταλλα, περνούν από το ίζημα της θάλασσας στα μικρά ψάρια και από εκεί στα μεγαλύτερα ψάρια και καταλήγουν στην διατροφική μας αλυσίδα.

Δηλαδή έχουμε το λεγόμενο φαινόμενο της βιοσυσσώρευσης. ΄Οσο πιο ψηλά πάμε στην διατροφική αλυσίδα τόσο μεγαλύτερα είναι τα επίπεδα των βαρέων μετάλλων. Αυτό το φαινόμενο θα έχει μεσοπρόθεσμα επίδραση στην τοπική αλιεία.

Το παρακάτω σχήμα δείχνει εποπτικά το φαινόμενο της βιοσυσσώρευσης στην τροφική αλυσίδα, από το πλανκτόν στον άνθρωπο μέσω των ιχθυηρών για τον υδράργυρο.

Τοξικότητα υδραργύρου

Κατηγορίες τοξικών ενώσεων του υδραργύρου. Ο υδράργυρος μπορεί να προσληφθεί από τους οργανισμούς σε τρεις μορφές: α) ως στοιχείο, β) ως ανόργανη ένωση και γ) ως οργανομεταλλική ένωση.

Στη στοιχειακή μορφή είναι επικίνδυνος στη μορφή των ατμών του. Η σημαντική τάση ατμών του στη θερμοκρασία περιβάλλοντος καθιστά τον "ακάλυπτο" υδράργυρο επικίνδυνο και επιβάλλει έντονο αερισμό στους χώρους όπου χρησιμοποιείται (βλέπε βίντεο). Οι ατμοί του υδραργύρου διαχέονται ευκολότατα και είναι λιποδιαλυτοί. Εισπνεόμενοι μεταφέρονται στα ερυθρά αιμοσφαίρια και από εκεί σε ολόκληρο το σώμα και κυρίως στον εγκέφαλο.

Συνήθως τα πρώτα συμπτώματα δηλητηρίασης από ατμούς υδραργύρου είναι πονοκέφαλος, σιελόρροια και μια έντονη μεταλλική γεύση. Η αποβολή του είναι βραδεία (χρόνος ημιζωής 8 ημέρες). Σε περιπτώσεις χρόνιας εισπνοής ατμών υδραργύρου παρουσιάζεται μια ποικιλία συμπτωμάτων όπως: αναπνευστική δυσκολία, βήχας, ίλιγγοι, πόνοι στα άκρα, αιμορραγίες στα ούλα και απώλεια οδόντων, στοματίτιδα, απώλεια μνήμης και ψυχολογικές διαταραχές, όπως αδυναμία συγκροτημένης σκέψης, άγχος, νευρικότητα και αγοραφοβία (social phobia). Η χρόνια δηλητηρίαση με ατμούς υδραργύρου είναι ουσιαστικά ισοδύναμη με την αντίστοιχη δηλητηρίαση από τις οργανοϋδραργυρικές ενώσεις.

Στη μορφή ανόργανων ενώσεων ο υδράργυρος παρουσιάζει την τυπική τοξικότητα των ενώσεων των βαρέων μετάλλων, δηλ. είναι ισχυρότατα νεφροτοξικός. Περιστατικά δηλητηρίασης από ιοντικές ενώσεις υδραργύρου μπορούν να αντιμετωπισθούν μόνο με την έγκαιρη χορήγηση χηλικών φαρμακευτικών ουσιών (κυρίως πολυθειόλες). Ο υδράργυρος σχηματίζει με τις ενώσεις αυτές σταθερά σύμπλοκα υπό τη μορφή των οποίων και αποβάλλεται με τα ούρα, πριν προλάβει να δεσμευτεί από πρωτεΐνες του οργανισμού και αχρηστέψει τους νεφρούς.

Oι οργανοϋδραργυρικές ενώσεις είναι πολύ πιο επικίνδυνες από τις ανόργανες ενώσεις του. Η ισχυρή τοξική δράση του DMHg και των ενώσεων του μεθυλοϋδραργύρου, οφείλεται στο ό,τι οι ουσίες αυτές είναι λιποδιαλυτές και διαπερνούν τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ο οποίος κανονικά προστατεύει τον εγκέφαλο από τοξικές ουσίες), πιθανόν με τη δημιουργία συμπλόκων-φορέων με το αμινοξύ κυστεΐνη. Αντίστοιχα, μπορούν να διαπεράσουν και τον πλακούντα και να προσβάλλουν τα εμβρυικά κύτταρα.

Οι οργανοϋδραργυρικές ενώσεις προσβάλλουν το νευρικό σύστημα και τον εγκέφαλο (νευροτοξικές ενώσεις). Ένα πολύ επικίνδυνο χαρακτηριστικό τους είναι η καθυστερημένη δράση τους, δηλ. τα συμπτώματα μπορεί να εμφανισθούν μετά από εβδομάδες και μήνες από την πρόσληψη των ενώσεων αυτών από τον οργανισμό (silent latency period), οπότε μπορεί να είναι πολύ αργά για κάποια θεραπεία. Ως λιποδιαλυτές ενώσεις αποθηκεύονται σε λιπαρούς ιστούς του οργανισμού, απ' όπου δεν είναι εύκολη η απόσπασή τους με τα ίδιες χηλικές ουσίες που δεσμεύουν τον ιοντικό υδράργυρο. Σε τοξικές ποσότητες οδηγούν σε αναισθησία των άκρων, δυσκολία στην ομιλία και στον γενικότερο συντονισμό του σώματος, τύφλωση, κώφωση, απώλεια γεύσης και οσμής και έντονα ψυχολογικά προβλήματα (ατονία, άνοια, απάθεια, παραισθήσεις).

Οι οργανοϋδραργυρικές ενώσεις απομακρύνονται από τον οργανισμό με εξαιρετικά αργό ρυθμό και έτσι σε περιπτώσεις χρόνιας δηλητηρίασης (π.χ. μέσω της τροφής) συσσωρεύονται σε αυτόν και κυρίως στον εγκέφαλο. Οι ίδιες οι ενώσεις, ως λιποδιαλυτές και μη ιοντικές, απορροφούνται εύκολα από το δέρμα. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι σε δηλητηριάσεις με ενώσεις μεθυλοϋδραργύρου, η αναλογία της συγκέντρωσης υδραργύρου στον εγκέφαλο σε σχέση με τη συγκέντρωσή του στο αίμα κυμαίνεται από 5 έως 10:1.

Τι πρέπει να κάνουμε;

Είναι επιτακτική ανάγκη να χαρτογραφήσουμε την ρύπανση από βαρέα μέταλλα στις περιοχές της Ελλάδας όπου υπάρχουν βαρέα μέταλλα στο έδαφος, στο νερό και στη θάλασσα. Η χαρτογράφηση αυτή είναι απαραίτητη για να βρούμε τις εστίες ρύπανσης και τους πραγματικά ρυπαίνοντες. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να ελέγξουμε την διασπορά των βαρέων μετάλλων και την ενδεχόμενη επιμόλυνση της διατροφικής αλυσίδας. Η συσσωρευμένη μας γνώση έχει δείξει ότι τα βαρέα μέταλλα νικέλιο και χρώμιο μπορούν να περάσουν από το αρδευτικό νερό στα τρόφιμα σύμφωνα με την διδακτορική διατριβή του Σωτήρη Στασινού.

Με τον κ. Στασινό, μελετήσαμε τα βαρέα μέταλλα νικέλιο και χρώμιο. Αυτά τα βαρέα μέταλλα, υπό συνθήκες, είναι ευκίνητα στοιχεία και μπορούν να προσληφθούν και να βιοσυσσωρευτούν σε βολβούς, μέσω του νερού άρδευσης, του χώματος, των λιπασμάτων και του κόμποστ, οδηγώντας τα φυτά σε οξειδωτικό στρες και προκαλώντας, μετά από χρόνια κατανάλωση βολβών, προβλήματα υγείας στους ανθρώπους.

Ο σκοπός της διδακτορικής εργασίας του κ. Στασινού ήταν να διερευνήσει την πιθανή πρόσληψη χρωμίου και νικελίου από καρότα (Daucus carrota L.), κρεμμύδια (Allium cepa L.) και πατάτες (Solanum tuberosum L.) καθώς και τις πιθανές επιπτώσεις αυτών των βαρέων μετάλλων στη δραστικότητα των αντιοξειδωτικών ενζύμων καταλάση (CAT, E.C.1.11.1.6) και υπεροξειδάση (POX, E.C.1.11.1.7) στα κρεμμύδια και στις πατάτες. Πραγματοποιήθηκαν πειράματα σε θερμοκήπιο, στα οποία προσομοιώθηκαν, όσο το δυνατόν, οι συνθήκες άρδευσης που επικρατούν στις περιοχές με τη μεγαλύτερη παραγωγή βολβών στη χώρα (Ασωπός, Μεσσαπία). Τα πειράματα περιελάμβαναν καλλιέργεια βολβών σε δύο περιόδους, διάρκειας 4 μηνών έκαστη, με παράλληλες γραμμές άρδευσης, κάθε μία από τις οποίες παρείχε στα φυτά υδατικό διάλυμα διαφορετικής συγκέντρωσης Cr(VI) και Ni(II). Συνολικά, τα διαλύματα μετάλλων που χρησιμοποιήθηκαν, στις δύο περιόδους ήταν: 0 μg/L (control), 10 μg/L, 20 μg/L, 50μg/L, 100 μg/L, 250 μg/L, 500 μg/L και 1.000 μg/L. Για την καλλιέργεια των φυτών χρησιμοποιήθηκε χώμα, από βιολογικά πιστοποιημένο θερμοκήπιο, το οποίο δεν είχε ρυπανθεί στο παρελθόν με βαρέα μέταλλα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το νερό ποτίσματος που περιέχει Cr(VI) και Ni(II) μπορεί να προκαλέσει διασταυρούμενη επιμόλυνση (cross-contamination) σε κρεμμύδια και πατάτες. Δεν βρέθηκαν αντίστοιχες αποδείξεις για τα καρότα. Επίσης, βρέθηκε ότι η συγκέντρωση Cr στις πατάτες σχετίζεται θετικά με τη συγκέντρωση Cr και Ni στο νερό ποτίσματος. Επίσης, στα κυριότερα ευρήματα αυτής της εργασίας περιλαμβάνεται η θετική συσχέτιση ανάμεσα: (i) στις συγκεντρώσεις Cr και Ni στα καρότα, (ii) στις συγκεντρώσεις Cr και Ni στις πατάτες, (iii) στη συγκέντρωση Cr και στη δραστικότητα καταλάσης στις πατάτες και (iv) στη συγκέντρωση Ni και στη δραστικότητα υπεροξειδάσης στα φύλλα κρεμμυδιών.

Τέλος, παρατηρήθηκε αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στη συγκέντρωση Cr και Ni στους κορμούς κρεμμυδιών. Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν τεθεί όρια για το Cr και το Ni στα λαχανικά, για λόγους προφύλαξης, συνιστάται το νερό άρδευσης να είναι, ει δυνατόν, απαλλαγμένο από τα συγκεκριμένα βαρέα μέταλλα, έτσι ώστε να προστατεύεται η υγεία των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού από ενδεχόμενο κίνδυνο.

Το ζητούμενο σήμερα είναι να αξιοποιήσουμε την σοφία του παρελθόντος και να προλάβουμε την επέκταση της ρύπανσης πριν ζήσουμε και άλλους «Ασωπούς»...

Τα βαρέα μέταλλα, τα SLAPP και πώς πρέπει να δράσουμε;

 

Γράφει ο Γιάννης Ζαμπετάκης
Πρόεδρος Τμήματος Βιολογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, Ιρλανδία
@yanzabet

πηγή: το Κουτί της Πανδώρας

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της «ΕφΣυν» (3 Φλεβάρη και 4 Μάρτη, 2021), ιδιαίτερα ανησυχητικός για τη δημόσια υγεία στη Σύρο είναι ο εντοπισμός βαρέων μετάλλων από δείγματα που ελήφθησαν από την οργάνωση Aegean Rebreath στον πυθμένα του λιμανιού της Ερμούπολης και εστάλησαν στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Στη Σύρο, μια περιβαλλοντική οργάνωση, το Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Πολιτών της Σύρου, που έθεσε καίρια ερωτήματα για τη ρύπανση στο λιμάνι, βρίσκεται αντιμέτωπη με αγωγή εταιρείας με την οποία διεκδικείται ως αποζημίωση το εξωφρενικό ποσό του 1.000.000 ευρώ για συκοφαντική δυσφήμηση, ηθική βλάβη και διαφυγόντα κέρδη.

Αυτή η ιστορία μου έφερε στο νου τον δικό μας αγώνα που έχουμε ξεκινήσει από το 2006 στα Οινόφυτα, στον Ασωπό, στο Δήμο Μεσσαπίων αλλά και στις Σκουριές.

Λες την άφοβη αλήθεια; Πάρε ένα SLAPP

Το ακρωνύμιο SLAPP μάς έρχεται από την αγγλική γλώσσα και σημαίνει πρακτικά αγωγές και μηνύσεις κατά ανθρώπων που συμμετέχουν στα κοινά. Το SLAPP είναι τα αρχικά των λέξεων Strategic Lawsuit Against Public Participation, σε ελεύθερη μετάφραση παραπέμπουν σε ποινικές στρατηγικές για να αποθαρρύνουν την ενασχόληση με τα κοινά.

Ο σκοπός του SLAPP είναι απλός: να «κόψουν τον βήχα» και εν τέλει να λογοκρίνουν φωνές που ασκούν δημόσια κριτική. Τα θύματα υπόκεινται σε εξευτελισμό και υπέρογκα δικαστικά έξοδα μέχρι που αργά ή γρήγορα αποθαρρύνονται, αποκαρδιώνονται και... σωπαίνουν. Στην Καλιφόρνια, τα πράγματα είναι τόσο σοβαρά ώστε έχει θεσπιστεί και αντι-SLAPP νομοθεσία (California Code – Section 425.10) ώστε να προστατεύονται οι πολίτες που υπόκεινται σε SLAPP.

Μια «Στρατηγική Αγωγή κατά της Συμμετοχής του Κοινού» ( Strategic Lawsuit Against Public Participation – SLAPP) είναι μια αγωγή που έχει σκοπό να λογοκρίνει, να εκφοβίσει και να φιμώσει όσους ασκούν κριτική, επιβαρύνοντας τους με το κόστος της νομικής τους υπεράσπισης μέχρις ότου εγκαταλείψουν την κριτική ή την αντίθεσή τους. Ο τυπικός ενάγων μιας τέτοιας αγωγής SLAPP συνήθως δεν περιμένει να την κερδίσει. Οι στόχοι του ενάγοντα έχουν επιτευχθεί αν ο εναγόμενος υποκύψει στο φόβο, την τρομοκράτηση, τα αυξανόμενα δικαστικά έξοδα ή απλώς την εξάντληση και εγκαταλείψει την κριτική.  Mια αγωγή SLAPP μπορεί επίσης να εκφοβίσει άλλους και να τους αποτρέψει από τη συμμετοχή στο διάλογο (από την wikipedia.org).

Ο φόβος, η ρύπανση και οι Αγωνιστές

Σε όλο τον πολυετή αγώνα μου που ξεκίνησε το 2007 στον Ασωπό (μαζί με τους Συναγωνιστές μου σε Ασωπό, Μεσσαπία και Σκουριές) έχουν πολλοί από εμάς δεχθεί SLAPP. Αλλά αυτά τα SLAPP δεν καθαρίζουν τα ποτάμια και τα λιμάνια από τα βαρέα μέταλλα, φευ!

Η ρύπανση επεκτείνεται και η Πολιτεία απλά κωφεύει.

Στη Σύρο, στους ποταμούς Ασωπό και Μεσσάπιο σε Βοιωτία και Εύβοια και στους αντίστοιχους υδροφόρους ορίζοντες αλλά και στις Σκουριές τα ερωτήματα είναι απλά και ξεκάθαρα.

Γιατί δεν κάνουν τους απαραίτητους ελέγχους οι κατά τόπους Περιφέρειες και η Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ; Επειδή δεν έχει την απαραίτητη τεχνογνωσία ή μήπως οι λόγοι είναι «απλά» πολιτικοί;

Τα ερωτήματά μας είναι απλά και η απάντησή τους θα μπορούσε να είναι απλή και σύντομη σε μια Πολιτεία όμως που έμπρακτα προστατεύει το Περιβάλλον και τα νερά (γήινα και θαλάσσια). Στην Ελλάδα του 2021, όμως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και οι ενδεχόμενοι ρυπαντές κάνουν SLAPP για εκφοβισμό...Η ρύπανση όμως και τα βαρέα μέταλλα...φυγείν αδύνατον!

Πώς πρέπει να δράσουμε;

Στην περίπτωση των SLAPP, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να θυμηθούμε τον μύθο του Γολιάθ και του Δαβίδ. Ο μικρός Δαβίδ είναι οι αγωνιστές και ο Γολιάθ οι ρυπαίνοντες και το Κράτος.

Τι πρέπει να κάνουμε, εμείς οι αγωνιστές; Αναλύσεις, αναλύσεις και αναλύσεις. Αναλύσεις του νερού, των τροφίμων, των μετάλλων σε θάλασσα, σε γη και σε τρόφιμα.

Κάνοντας αυτές τις αναλύσεις, μπορούμε να αρχίσουμε να στοιχειοθετούμε την ρίζα του προβλήματος αλλά και την έκταση της ρύπανσης.

Συλλέγοντας αναλυτικά δεδομένα, θα είμαστε σε θέση να δείξουμε τόσο στο Κράτος (Περιφέρειες και ΥΠΕΚΑ) αλλά και στις επερχόμενες δίκες ότι δεν θα έπρεπε να είμαστε εμείς οι κατηγορούμενοι αλλά οι κατήγοροι!

Οι άνθρωποι που αγαπούν τον τόπο τους δεν ανέχονται να τον βλέπουν να ρυπαίνεται και να πεθαίνει σιγά-σιγά. Οι άνθρωποι αυτοί δεν θέλουν να τραβιούνται σε δικαστήρια ως κατηγορούμενοι. Οι αγωνιστές, όλοι μας, θέλουμε να μπορεί η συντεταγμένη Πολιτεία να προσδιορίζει τον ένοχο-ρυπαντή και να βάζει πρόστιμα στους ρυπαντές βάσει της νομικής αρχής «ο Ρυπαίνων πληρώνει». Και τα  πρόστιμα θα πρέπει να είναι ανάλογα της περιβαλλοντικής ζημιάς και του μεγέθους της ρύπανσης. Μόνο με την επιβολή αυστηρών προστίμων από το ΥΠΕΚΑ, θα τεθεί ένα τέλος στη ρύπανση του νερού, της θάλασσας και της διατροφικής αλυσίδας.

Αυτά τα πρόστιμα θα πρέπει να βασίζονται σε αναλύσεις όμως και αναλυτικά δεδομένα. Ποιος θα κάνει αυτές τις ακριβές αναλύσεις; Οι κατά τόπους περιβαλλοντικοί σύλλογοι; Αδύνατον!

Αυτό που επείγει λοιπόν είναι η επιστημονική, η νομική αλλά και η πολιτική προστασία των Αγωνιστών, των ανθρώπων που νοιάζονται για τον τόπο τους.

Συνεπώς, συνένοχοι στα διάφορα περιβαλλοντικά εγκλήματα στην Ελλάδα είναι και όσοι σιωπούν τόσο εκτός όσο και εντός Βουλής.

Ας ελπίσουμε ότι αυτές οι γράμμες θα κάνουν μερικά πολιτικά κόμματα να κάνουν αυτό που πρέπει να κάνουν για να προστατεύσουν τους αγωνιστές αλλά και να δώσουν ένα τέλος στην ρύπανση που σήμερα γίνεται σε Ασωπό, Εύβοια, Σκουριές και Σύρο.

Απτές πολιτικές αποδείξεις επιζητούνται από όλα τα κόμματα και ειδικά τα κόμματα της Αριστεράς!

Ζητάμε πολλά! Αλλά αν όχι εμείς, τότε ποιος; Και αν όχι τώρα, τότε πότε;

Γ. Ζαμπετάκης: Πολλοί άνθρωποι που ενδιαφέρονται για το κοινό καλό, διώκονται με τη μέθοδο SLAPP

 

 

 

23.3.2021

Συνέντευξη στην κ. Μπούλικα Μιχαλοπούλου στο Ράδιο Μέρα 

για την Σύρο, τα βαρέα μέταλλα και τα SLAPP.

= = = = = = = = 

Γιάννης Ζαμπετάκης: Είναι συνήθης πρακτική η άσκηση διώξεων από τις μεγάλες εταιρείες κατά των πολιτών για να σταματούν να αγωνίζονται

Ως συνήθη μέθοδο για την τρομοκράτηση των πολιτών που ενδιαφέρονται για το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής τους περιέγραψε σε συνέντευξή του στο “Στίγμα της ΜέΡΑς” ο Γιάννης Ζαμπετάκης, πρόεδρος του Τμήματος Βιολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Limerick (Ιρλανδία), την αγωγή που ασκήθηκε πρόσφατα στη Σύρο κατά του Παρατηρητηρίου Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου από την εταιρεία ΟΝΕΧ που διαχειρίζεται τα Ναυπηγεία του Νεωρίου.

Το πρόβλημα των αγωγών και δικαστικών διώξεων δεν προέκυψε τώρα με τη Σύρο, ανέφερε ο κ. Ζαμπετάκης. Το είχαμε αντιμετωπίσει όταν κάναμε κινητοποιήσεις για τον Ασωπό στα Οινόφυτα Βοιωτίας, τη ΛΑΡΚΟ στην Εύβοια, τις Σκουριές στη Χαλκιδική. Πρόκειται για τεράστιο πρόβλημα. Άνθρωποι που ενδιαφέρονται για τον τόπο τους σέρνονται στα δικαστήρια. Στην περίπτωση της Σύρου, η εταιρεία ONΕX άσκησε αγωγή για συκοφαντική δυσφήμηση κατά πολιτών που ήθελαν να ελέγξουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των ναυπηγικών δραστηριοτήτων, ζητώντας ως αποζημίωση ένα εκατομμύριο ευρώ. Συκοφαντική δυσφήμηση από μία πρωτοβουλία η οποία δεν αναφέρεται καν ονομαστικά στην εταιρεία!

Πρόκειται για το φαινόμενο SLAPP (Strategic Lawsuit Against Public Participation), όπως αναφέρεται στη διεθνή βιβλιογραφία. Σε απλά ελληνικά σημαίνει ότι γίνονται αγωγές και άλλες δικαστικές ενέργειες ώστε να παρεμποδίζεται και να αποθαρρύνεται η συμμετοχή στα κοινά των ανθρώπων που ξεκινούν ένα τέτοιο αγώνα. Και βέβαια δεν πρόκειται για κάποια ελληνική πρωτοτυπία, αλλά για διεθνή πρακτική.
Το λογικό θα ήταν οι κατά τόπους αρμόδιοι φορείς, είτε οι Περιφέρειες και το υπουργείο Περιβάλλοντος να αφουγκράζονται τις ανησυχίες των πολιτών και να διενεργούν τους απαραίτητους ελέγχους ώστε είτε να καθησυχάζουν τους πολίτες, είτε να λαμβάνουν τα κατάλληλα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος. Αντίθετα, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν κάνουν τίποτα από αυτά που θα έπρεπε βάσει νόμου.

Στην περίπτωση της Σύρου το θέμα είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Μιλάμε για βαρέα μέταλλα στο λιμάνι, τα οποία θα εξαπλωθούν στα ψάρια της περιοχής και μέσω της διατροφικής αλυσίδας θα περάσουν και στον άνθρωπο. Κατά συνέπεια πρέπει να γίνει άμεση διερεύνηση, αλλά στη συνέχεια αυτός που ευθύνεται για αυτήν την κατάσταση θα πρέπει να σταματήσει να ρυπαίνει και να αποκαταστήσει τη ζημιά που προκάλεσε. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία είναι ξεκάθαρη σε αυτό το σημείο. Το θέμα είναι να ενεργοποιηθούν οι αρμόδιοι κρατικοί φορείς και να αποδώσουν τις ευθύνες όπου πρέπει.

Η μόνη λύση που υπάρχει αυτή τη στιγμή, δεδομένων των συνθηκών, είναι να πάρουν οι ίδιοι οι πολίτες δείγματα και να τα παραδώσουν για ανάλυση σε κατάλληλα εργαστήρια. Το είχαμε δοκιμάσει με επιτυχία και σε άλλες περιπτώσεις στο παρελθόν, όπως στον Ασωπό και τις Σκουριές. Πρόκειται για μια μάχη ανάμεσα σε έναν Γολιάθ και έναν Δαυίδ, όμως έχουμε την τεχνογνωσία να τη φέρουμε εις πέρας με επιτυχία, όμως θα είναι απαραίτητη και μια παράλληλη πολιτική στήριξη, τόσο σε τοπικό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Βουλής.

 

Το περιβάλλον, οι αγωνιστές και τα SLAPP

 

                Οι ανησυχητικές εξελίξεις στη Σύρο με τη μόλυνση στο λιμάνι της Ερμούπολης

πηγή: Κουτί της Πανδώρας

 

 

Τα νέα από την Σύρο

Σύμφωνα με την «ΕφΣυν» (3.2.2021), ιδιαίτερα ανησυχητικός για τη δημόσια υγεία στη Σύρο είναι ο εντοπισμός βαρέων μετάλλων από δείγματα που ελήφθησαν από την οργάνωση Aegean Rebreath στον πυθμένα του λιμανιού της Ερμούπολης και εστάλησαν στο Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ).

Ακόμα πιο ανησυχητικό όμως είναι ότι, παρά τις σχετικές αναφορές της συγκεκριμένης οργάνωσης αλλά και του Παρατηρητηρίου Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου και παρότι τα όρια που θέτει ο νόμος έχουν κατά πολύ ξεπεραστεί (Ν. 3983/2011) δεν έχει προχωρήσει επί πάνω από ένα χρόνο κάτι συγκεκριμένο ούτε από την Περιφέρεια Ν. Αιγαίου, ούτε επίσης έγιναν έλεγχοι από τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, όπως συνέστησε το ΥΠΕΝ σε συνεννόηση με το ΕΛΚΕΘΕ.

Το θέμα έφεραν πρόσφατα και στη Βουλή 26 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, για να ακολουθήσει πριν από λίγες μέρες άκρως απαξιωτική και επιθετική κατά του βουλευτή Νίκου Συρμαλένιου ανακοίνωση από το Εργοστασιακό Σωματείο Ναυπηγείων Σύρου.

Τον Σεπτέμβριο του 2019 ελήφθη για εξέταση δείγμα ιζήματος από τον πυθμένα του λιμανιού από την οργάνωση Aegean Rebreath, στο πλαίσιο του προγράμματος της ποιότητας των θαλασσίων υδάτων που διεξήγαγε.

Το δείγμα αυτό απεστάλη στα εργαστήρια του ΕΛΚΕΘΕ και τα αποτελέσματα των αναλύσεων έδειξαν τιμές συγκεντρώσεων βαρέων μετάλλων πολύ άνω των ορίων τα οποία αναφέρονται στην επιστημονική βιβλιογραφία και στον Ν. 3983/2011. Βάσει αυτών των στοιχείων, αναδείχθηκε η αναγκαιότητα για συστηματική έρευνα με σκοπό την καταγραφή της πραγματικής ρύπανσης και των ρυπαντών, καθώς και για τη διαδικασία της απορρύπανσης.

Σε απάντηση ερώτησης στη Βουλή του Κρ. Αρσένη (ΜέΡΑ25) τον Φεβρουάριο του 2020, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ αναγνώρισε την αναγκαιότητα διεξοδικής έρευνας. Στη συνέχεια, τον Μάιο του 2020, ο Δήμος Σύρου – Ερμούπολης δέχθηκε συγκεκριμένη πρόταση από το ΕΛΚΕΘΕ, την οποία κοινοποίησε προς την Περιφέρεια Ν. Αιγαίου, αρμόδια κατά τον νόμο για τον έλεγχο των εκπομπών ρύπων στα παράκτια ύδατα.

Οπως υπογραμμίζουν οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, από τη συζήτηση στη Βουλή «φωτογραφήθηκε ως κύρια αιτία της ρύπανσης οι δραστηριότητες από τις γειτνιάζουσες ναυπηγοεπισκευαστικές εργασίες και, ειδικότερα, η χρήση ψηγματοβολών, υδροβολών και χρωματισμών πλοίων».

«Οι εργασίες αυτές, αν και λαμβάνουν χώρα εντός του πυκνοκατοικημένου αστικού ιστού, γίνονται χωρίς να χρησιμοποιούνται μέσα που να εμποδίζουν τη διασπορά της σκόνης των αποβλήτων των ψηγματοβολών, των υγρών αποβλήτων και της νέφωσης των υδροβολών, καθώς και των σταγονιδίων των χρωμάτων κατά τις βαφές, στην πόλη και στα νερά του λιμανιού.

Ειδικά για τα αερομεταφερόμενα σωματίδια των αποβλήτων των ψηγματοβολών και των σταγονιδίων των χρωμάτων και των υφαλοχρωμάτων, τα οποία είναι άκρως επικίνδυνα για την υγεία, δεν υπάρχει μηχανισμός αποτροπής της διασποράς τους στις κατοικημένες περιοχές και της εισχώρησής τους στον ανθρώπινο οργανισμό (μέσω πολλαπλών οδών), με προφανείς καταστρεπτικές επιπτώσεις» αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου.

Μέχρι και τις αρχές Φλεβάρη 2021 δεν είχε αναληφθεί καμία πρωτοβουλία παρά το πιθανό ενδεχόμενο να συνεχίζεται ανεμπόδιστα η ρύπανση. Σημειώνεται πως ο υφυπουργός Περιβάλλοντος σχολίασε στη Βουλή σχετικά: «Στο λιμάνι της Σύρου υπάρχουν πάρα πολλές δραστηριότητες, οι οποίες ενδεχομένως θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε τέτοιες καταστάσεις». Δεν διευκρίνισε ποιες είναι αυτές οι δραστηριότητες. 

Επιπλέον, στη Βουλή ακούστηκε και το εξής εξωφρενικό: τόσο ο υφυπουργός όσο και η Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου ανέφεραν ότι δεν υπάρχουν θεσμοθετημένα όρια βαρέων μετάλλων για θαλάσσια ιζήματα στον βυθό! Αρα μπορεί κανείς να ρυπαίνει τον βυθό χωρίς να πληρώνει; Προφανώς όχι.

Αν η συσσώρευση των βαρέων μετάλλων στον βυθό οφείλεται σε ρυπογόνες δραστηριότητες, το μόνο αποδεκτό «όριο» είναι ότι απλά δεν θα έπρεπε να υπάρχουν εκεί, δεδομένου ότι σύμφωνα με το Π.Δ. 55/98: «Απαγορεύεται η απόρριψη στις ακτές, στα λιμάνια και στα ελληνικά χωρικά ύδατα πετρελαίου, πετρελαιοειδών μιγμάτων, επιβλαβών ουσιών ή μιγμάτων αυτών και πάσης φύσεως αποβλήτων λυμάτων και απορριμμάτων από τα οποία μπορεί να προκληθεί ρύπανση της θάλασσας και των ακτών».

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ρωτούν το ΥΠΕΝ «τι μέτρα πρόκειται να ληφθούν έτσι ώστε να διασφαλιστούν τόσο η απρόσκοπτη συνέχεια και ανάπτυξη της λειτουργίας του ναυπηγείου αλλά και των συναφών όμορων δραστηριοτήτων (καρνάγιο κ.λπ.) όσο και η πλήρης απορρύπανση του λιμένα της Ερμούπολης από τις δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις»;

Ακολούθησε η ανακοίνωση σε δεύτερο πρόσωπο του Σωματείου Εργαζομένων του Νεωρίου, στην οποία η οργάνωση «Παρατηρητήριο Ποιότητας Περιβάλλοντος Σύρου» χαρακτηρίζεται ως «ένας αυθαίρετος σύλλογος κυρίως μη Συριανών που τους ενοχλούν όλα», ενώ γίνεται κατά μέτωπο επίθεση στο πρόσωπο του βουλευτή Ν. Συρμαλένιου:

«Εσύ, κ. Συρμαλένιε, τι συμφέροντα εξυπηρετείς; Εσύ πόσο καθυστερημένος μπορεί να είσαι; Εσύ τι ψέματα είπες για να σε ακολουθήσουν 25 υγιώς σκεπτόμενοι συνάδελφοί σου; Τους είπες ότι οι καρκινικοί δείκτες δεν έχουν καμία διαφορά από τα υπόλοιπα νησιά; Γιατί κύριε σε ενοχλεί η εργασία, η πρόοδος και η ανάπτυξη;..»

Ανεξάρτητα από την εμπρηστική ανακοίνωση, το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος φορέας (και με ποια χρηματοδότηση) θα είναι η αναθέτουσα αρχή της σχετικής αναγκαίας μελέτης, το ΥΠΕΝ, η Περιφέρεια ή ο Δήμος Σύρου-Ερμούπολης; Εξάλλου, μόνο αν γίνει ολοκληρωμένη μελέτη θα προσδιοριστεί αν η συσσώρευση οφείλεται σε φυσικές διεργασίες ή έχει προκύψει από ρυπογόνες δραστηριότητες. Εκτός αν κάποιοι αρνούνται τους ελέγχους...

Οι αγωγές και οι Αγωνιστές

Σύμφωνα με την «ΕφΣυν» (4 Μάρτη 2021), μαίνεται ο επιχειρηματικός πόλεμος Ταβουλάρη - Ξενοκώστα γύρω από τα Νεώρια της Σύρου και της Ελευσίνας. Και ενώ διατυπώνονται εκατέρωθεν σοβαρές καταγγελίες ανάμεσα στους μετόχους της Νεώριον Συμμετοχών (ιδιοκτήτρια των Ναυπηγείων Ελευσίνας), στη Σύρο μια περιβαλλοντική οργάνωση, το Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Πολιτών της Σύρου, που έθεσε καίρια ερωτήματα για τη ρύπανση στο λιμάνι, βρίσκεται αντιμέτωπη με αγωγή της εταιρείας ΟΝΕΧ Ελληνικά Ναυπηγεία Σύρου A.E. με την οποία διεκδικείται ως αποζημίωση το εξωφρενικό ποσό του 1.000.000 ευρώ για συκοφαντική δυσφήμηση, ηθική βλάβη και διαφυγόντα κέρδη.

Στις 21/12/2020 το Παρατηρητήριο απέστειλε αίτημα στον υπ. Περιβάλλοντος Κ. Χατζηδάκη που αφορούσε τη στασιμότητα, για πάνω από έναν χρόνο, της υπόθεσης των βαρέων μετάλλων στο λιμάνι της Ερμούπολης, υπόθεση για την οποία ήδη ο βουλευτής του ΜέΡΑ25 Κρ. Αρσένης είχε κάνει δύο επίκαιρες κοινοβουλευτικές ερωτήσεις. Στις 14/1/2021, η εταιρεία ONEX, συμφερόντων Ξενοκώστα, απέστειλε εξώδικο προς τον σύλλογο ζητώντας να ανακληθεί το περιεχόμενο της ανωτέρω επιστολής. «Μας δήλωσε μεταξύ άλλων ότι διατηρεί ακέραιο το δικαίωμά της να ζητήσει την παραδειγματική μας τιμωρία», αναφέρει ο σύλλογος.

Το Παρατηρητήριο Περιβάλλοντος Σύρου μετά την αγωγή εναντίον του ανακοίνωσε πως θα ζητήσει να κληθούν στο δικαστήριο ο δήμαρχος Σύρου, ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, οι συγκεκριμένοι βουλευτές της αντιπολίτευσης αλλά και ο υπουργός (με άλλο χαρτοφυλάκιο πλέον) Κ. Χατζηδάκης, «ώστε να καταθέσουν τις απόψεις τους για το ποιος και αν δυσφημείται».

Το Παρατηρητήριο εκφράζει την απορία του γιατί «οι εταιρείες δεν ζητάνε αποζημίωση και από τους βουλευτές, αλλά στρέφονται μόνο εναντίον των πολιτών που αγωνιούν για την απαράδεκτη καθυστέρηση στη διερεύνηση της πιθανής ρύπανσης με βαρέα τοξικά μέταλλα στον λιμένα της Σύρου». Τη διερεύνηση, για της οποίας την αναγκαιότητα έχουν αποφανθεί και ο Δήμος Σύρου - Ερμούπολης και η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου διά της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και οι κ.κ. Υπουργός και Υφυπουργός Περιβάλλοντος».

Η «Εφ.Συν.» επικοινώνησε με την Onex ρωτώντας γιατί η εταιρεία βάλλει κατά ενός περιβαλλοντικού συλλόγου, ο οποίος μάλιστα δεν κατονομάζει την Onex ως ρυπαντή αλλά αναφέρεται γενικά στη μόλυνση του λιμανιού. «Στην επιστολή που έστειλε το Παρατηρητήριο στον υπουργό, μας ονομάζουν και μας εγκαλούν ως τους υποτιθέμενους ρυπαντές ενώ ακόμα δεν υπάρχει κάποιο πόρισμα. Η επιστολή συνοδεύεται από φωτογραφίες και παραπλανητικά σχόλια. Δεν θέλουμε δικαστικές διαμάχες, δεν είμαστε γι’ αυτό στη Σύρο. Τους στείλαμε εξώδικο, παρ’ όλα αυτά το μπαράζ συκοφαντικών αναρτήσεων συνεχίστηκε. Λένε μόλυνση Λιμανιού και δείχνουν Νεώριο και δείχνουν Οnex. Δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος για να προστατευθεί το συμφέρον του Νεώριου από τη δικαστική προσφυγή. Επίσης εκφράζουμε απορία για το πώς χρονικά μπορεί να συμπίπτουν επιχειρηματικές επιθέσεις από την προηγούμενη διοίκηση Ταβουλάρη εκτός Σύρου με ενέργειες που γίνονται εντός του νησιού», δηλώνουν στην «Εφ.Συν.» νομικοί σύμβουλοι της Onex.

Oι αναφερόμενες «εκτός νησιού ενέργειες» δεν είναι άλλες από τις πρόσφατες καταγγελίες της εταιρείας Axis, μετόχου της «Νεώριον Συμμετοχών» (έχει το 24%), κατά της Onex. Η Axis, μια εταιρεία με έδρα στο Λουξεμβούργο, συμφερόντων Ταβουλάρη, κατηγορεί τους νέους ιδιοκτήτες με αναφορά της σε έξι υπουργούς και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, πως δεν έχει τηρήσει τους όρους της συμφωνίας μεταβίβασης του Νεωρίου της Σύρου όπως ορίζεται στο άρθρο 106 του Πτωχευτικού Κώδικα και όπως επικυρώθηκε από δικαστική απόφαση.

Από την πλευρά της η Onex μιλά για «λάσπη» και καταγγέλλει την εταιρεία Axis ότι επιχειρεί να σταματήσει την προσπάθεια εξυγίανσης. Μάλιστα πρόσφατα στάλθηκε επιστολή στον πρωθυπουργό και στα μέλη της κυβέρνησης με την οποία ζητείται η παρέμβασή τους. Τι σχέση όμως έχουν όλα αυτά με την περιβαλλοντική μόλυνση στο λιμάνι της Σύρου η οποία ενδεχομένως οφείλεται τόσο στο Νεώριο όσο και σε διαφορετικές δραστηριότητες που λαμβάνουν χώρα επί δεκαετίες;

Τη δική τους απάντηση δίνουν μέλη του Παρατηρητηρίου Περιβάλλοντος στην «Εφ.Συν.» (4.3.2021): «Εμείς δεν ξεχωρίζουμε τη διοίκηση Ταβουλάρη ή τη διοίκηση Ξενοκώστα. Ζητάμε επιτέλους να διερευνηθεί το μέγεθος της ρύπανσης στο λιμάνι, να βρεθούν οι υπαίτιοι. Οπου δεν υπάρχει παραγραφή αδικημάτων να αποδοθούν ευθύνες και όποιος ρυπαίνει να σταματήσει και να ληφθούν μέτρα περιβαλλοντικής προστασίας».

Λες την άφοβη αλήθεια; Πάρε ένα SLAPP

Το ακρωνύμιο SLAPP μάς έρχεται από την αγγλική γλώσσα και σημαίνει πρακτικά αγωγές και μηνύσεις κατά ανθρώπων που συμμετέχουν στα κοινά. Το SLAPP είναι τα αρχικά των λέξεων Strategic Lawsuit Against Public Participation, σε ελεύθερη μετάφραση παραπέμπουν σε ποινικές στρατηγικές για να αποθαρρύνουν την ενασχόληση με τα κοινά.

Ο σκοπός του SLAPP είναι απλός: να «κόψουν τον βήχα» και εν τέλει να λογοκρίνουν φωνές που ασκούν δημόσια κριτική. Τα θύματα υπόκεινται σε εξευτελισμό και υπέρογκα δικαστικά έξοδα μέχρι που αργά ή γρήγορα αποθαρρύνονται, αποκαρδιώνονται και…σωπαίνουν. Στην Καλιφόρνια, τα πράγματα είναι τόσο σοβαρά ώστε έχει θεσπιστεί και αντι-SLAPP νομοθεσία (California Code – Section 425.10) ώστε να προστατεύονται οι πολίτες που υπόκεινται σε SLAPP.

Μια «Στρατηγική Αγωγή κατά της Συμμετοχής του Κοινού» ( Strategic Lawsuit Against Public Participation – SLAPP) είναι μια αγωγή που έχει σκοπό να λογοκρίνει, να εκφοβίσει και να φιμώσει όσους ασκούν κριτική, επιβαρύνοντάς τους με το κόστος της νομικής τους υπεράσπισης μέχρις ότου εγκαταλείψουν την κριτική ή την αντίθεσή τους. Ο τυπικός ενάγων μιας τέτοιας αγωγής SLAPP συνήθως δεν περιμένει να την κερδίσει. Οι στόχοι του ενάγοντα έχουν επιτευχθεί αν ο εναγόμενος υποκύψει στο φόβο, την τρομοκράτηση, τα αυξανόμενα δικαστικά έξοδα ή απλώς την εξάντληση και εγκαταλείψει την κριτική.  Mια αγωγή SLAPP μπορεί επίσης να εκφοβίσει άλλους και να τους αποτρέψει από τη συμμετοχή στο διάλογο (από την wikipedia.org).

Ο φόβος, η ρύπανση και οι Αγωνιστές

Σε όλο τον πολυετή αγώνα μου (μαζί με τους Συναγωνιστές μου σε Ασωπό, Μεσσαπία και Σκουριές) έχουν πολλοί από εμάς δεχθεί SLAPP. Αλλά αυτά τα SLAPP δεν καθαρίζουν τα ποτάμια και τα λιμάνια από τα βαρέα μέταλλα, φευ!

Η ρύπανση επεκτείνεται και η Πολιτεία απλά κωφεύει.

Γιατί δεν κάνουν τους απαραίτητους ελέγχους οι κατά τόπους Περιφέρειες και η Υπηρεσία Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ; Επειδή δεν έχει την απαραίτητη τεχνογνωσία ή μήπως οι λόγοι είναι «απλά» πολιτικοί;

Τα ερωτήματά μας είναι απλά και η απάντησή τους θα μπορούσε να είναι απλή και σύντομη σε μια Πολιτεία όμως που έμπρακτα προστατεύει το Περιβάλλον και τα νερά (γήινα και θαλάσσια). Στην Ελλάδα του 2021, όμως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει και οι ενδεχόμενοι ρυπαντές κάνουν SLAPP για εκφοβισμό...Η ρύπανση όμως και τα βαρέα μέταλλα...φυγείν αδύνατον!