Tuesday, 21 June 2022

Όταν ο ήλιος στέκεται στον ουρανό…

 

Τι σηματοδοτεί το θερινό ηλιοστάσιο

Του Γιάννη Ζαμπετάκη*

Αύριο 21 Ιουνίου, θα έχουμε την πιο μεγάλη μέρα του χρόνου και το ξεκίνημα του καλοκαιριού.

Ας δούμε όμως τι γίνεται στα ηλιοστάσια.

Αυτά ισοδυναμούν με τον Ήλιο να βρίσκεται στο βορειότερο ή νοτιότερο (ετήσιο) του ουρανού που βρίσκεται ποτέ το μεσημέρι, όπως εμφανίζεται σε εμάς πάνω στην επιφάνεια της Γης. Για περιοχές της Γης εκτός των Τροπικών (δηλαδή με γεωγραφικό πλάτος μεγαλύτερο από 23.5 μοίρες ή μικρότερο από -23.5 μοίρες), τα ηλιοστάσια είναι επίσης οι ημέρες κατά τις οποίες ο Ήλιος φτάνει το ψηλότερο (θερινό ηλιοστάσιο) ή το χαμηλότερο σημείο (χειμερινό ηλιοστάσιο) που έχει το μεσημέρι στη διάρκεια ενός χρόνου.

Η ημέρα του ηλιοστασίου είναι είτε η μεγαλύτερη (το Καλοκαίρι-Θερινό ηλιοστάσιο) είτε η μικρότερη (το Χειμώνα-Χειμερινό ηλιοστάσιο) μέρα του έτους για όλες τις περιοχές της γης εκτός από τους Τροπικούς.

Η λέξη προέρχεται από το «ήλιος» και το «στέκομαι»/«στάση» επειδή κοντά στα ηλιοστάσια (λίγες ημέρες πριν ή μετά) ο Ήλιος φαίνεται να επιβραδύνει τη φαινομενική κίνησή του προς τα βόρεια ή προς τα νότια, μέχρι που την ημέρα του ηλιοστασίου αυτή η κίνηση μηδενίζεται και αντιστρέφεται. Εξίσου ορθό ετυμολογικώς είναι και το συνώνυμο «ηλιοτρόπιο». 

Στην Αγγλία, στο ονομαστό Stonehenge, η ημέρα των ηλιοστασίων είναι μοναδική μιας και μόνο δυο φορές το χρόνο ο ήλιος ανατέλλει (στο θερινό ηλιοστάσιο) και δύει (στο χειμερινό ηλιοστάσιο) ακριβώς πάνω από το Heel λίθο και λάμπει στο κέντρο του κύκλου.

Το ξεκίνημα του καλοκαιριού σηματοδοτεί την εποχή που έχουμε πιο πολλά φρούτα εποχής και αν συνδυάσουμε την διατροφή μας με τα καιρικά δεδομένα και τα εποχιακά φρούτα και λαχανικά τότε μπορούμε και να βελτιώσουμε την διατροφή μας αλλά και να καταναλώνουμε πιο γευστικά τρόφιμα.

No comments: